استیکینگ اتریوم یعنی قفل کردن اتر در خود شبکه تا در ازای آن، اعتبارسنجی تراکنشها را بر عهده بگیرید و پاداش بگیرید. این پاداش از عرضه تازه شبکه پرداخت میشود. روز سهشنبه ۴ آگوست، شش پژوهشگر از جمله جاستین دریک از بنیاد اتریوم پیشنویس پیشنهادی به شماره EIP-8361 را ثبت کردند که همین پاداش را هدف گرفته است. طبق این پیشنهاد، هرچه مقدار اتر قفلشده در شبکه بیشتر شود، بخش بزرگتری از پاداش اعتبارسنجها سوزانده میشود تا جایی که وقتی نیمی از کل عرضه استیک شد، عرضه خالص تازه به صفر برسد. در ادامه با اسمارت اف ایکس جزئیات این پیشنهاد، دلیل مطرح شدنش و واکنشها را مرور میکنیم.
پیشنهاد EIP-8361 دقیقا چه میگوید؟
اول یک توضیح کوتاه درباره خود کلمه. EIP مخفف Ethereum Improvement Proposal یا پیشنهاد بهبود اتریوم است؛ سندی استاندارد که هر کسی میتواند برای تغییر در شبکه ثبت کند. ثبت شدن یک EIP به هیچ عنوان به معنای تصویب آن نیست و باید از فیلتر بحث و اجماع توسعهدهندگان هسته عبور کند.
نام این پیشنهاد Tapered Issuance Burn یا سوزاندن پلکانی عرضه است. سازوکارش ساده است. امروز پاداش اعتبارسنجها کامل به آنها پرداخت میشود. طبق این طرح، با بالا رفتن نسبت اتر استیکشده به کل عرضه، درصدی از این پاداش سوزانده میشود و این درصد پلهپله بالا میرود. وقتی مقدار استیکشده به حدود ۶۰٫۲۵ میلیون اتر یعنی نزدیک نیمی از کل عرضه برسد، این نسبت به صد درصد میرسد و عرضه خالص لایه اجماع عملا صفر میشود. نویسندگان پیشنهاد کردهاند این تغییر یکباره نباشد و در طول ۱۸ ماه پیاده شود تا شوک اقتصادی به اعتبارسنجها وارد نشود.
نویسندگان پیشنویس عبارتاند از pintail، ژروم دو تیشی، dapplion، pa7x1، لادیسلاوس فون دنیلس و جاستین دریک. حضور دریک، از پژوهشگران شناختهشده بنیاد اتریوم، دلیل اصلی توجه گسترده بازار به این سند است.
چرا چنین پیشنهادی مطرح شده است؟
مشکلی که نویسندگان مطرح میکنند این است که منحنی فعلی پاداش، همیشه انگیزه استیک بیشتر میسازد. حتی اگر تمام اتر موجود قفل شود، بازده سالانه در حدود ۱٫۵ درصد باقی میماند. یعنی هیچ نقطهای وجود ندارد که در آن استیک کردن دیگر بهصرفه نباشد و رشد ادامه پیدا میکند.
استدلال طرفداران این است که از یک حدی به بعد، استیک بیشتر شبکه را امنتر نمیکند بلکه ناامنتر میکند. دلیلش هم ترکیب اعتبارسنجهاست. سهم بزرگی از رشد استیکینگ اتریوم نصیب صرافیهای متمرکز و ارائهدهندگان بزرگ خدمات استیکینگ میشود، نه کاربران خانگی. هرچه تمرکز بیشتر شود، تعداد بازیگرانی که میتوانند روی شبکه اثر بگذارند کمتر میشود. تفاوت مدل نگهداری در صرافی متمرکز و غیرمتمرکز در درس صرافی متمرکز و غیرمتمرکز بررسی شده است.
در حال حاضر حدود ۴۱ میلیون اتر یعنی نزدیک ۳۴ درصد از کل عرضه استیک شده و حدود ۲٫۵ میلیون اتر دیگر هم در صف ورود به اعتبارسنجی است. یعنی فاصله تا آستانه ۵۰ درصدی هنوز قابل توجه است و این پیشنهاد یک اقدام پیشگیرانه محسوب میشود، نه واکنش به یک بحران فعلی.
وضعیت فعلی استیکینگ اتریوم در یک نگاه
| شاخص | مقدار | معنای آن |
|---|---|---|
| اتر استیکشده | حدود ۴۱ میلیون | نزدیک ۳۴ درصد از کل عرضه شبکه |
| صف ورود | حدود ۲٫۵ میلیون | اتری که هنوز منتظر فعال شدن اعتبارسنج است |
| آستانه پیشنهاد | ۶۰٫۲۵ میلیون | نقطهای که سوزاندن پاداش به صد درصد میرسد |
| دوره اجرا | ۱۸ ماه | کاهش تدریجی به جای تغییر یکباره |
موافقان و مخالفان چه میگویند؟
زک پندل از گریاسکیل به جنبه قیمتی ماجرا اشاره کرد و گفت چون پاداش اعتبارسنجها از عرضه تازه میآید، کم شدن آن یک اثر مستقیم روی قیمت اتر دارد. منطقش روشن است: اگر عرضه تازه کمتر شود و تقاضا ثابت بماند، فشار فروش ساختاری شبکه کاهش پیدا میکند. رابطه عرضه و آنلاک با قیمت در درس توکنومیکس چیست با مثال توضیح داده شده است.
در سمت مقابل، استانی کولچف، مدیرعامل Aave Labs، گفت این پیشنهاد به هدفی که دنبال میکند نمیرسد و در عمل به اتریوم آسیب میزند. نگرانی او بازار وامدهی است. بخش بزرگی از استراتژیهای امروز دیفای بر پایه قرض گرفتن اتر و خرید اتر استیکشده با آن بنا شدهاند. اگر پاداش استیکینگ از بین برود، این استراتژیها دیگر توجیه اقتصادی ندارند.
مایک سیلاگادزه، بنیانگذار ether.fi، بیشتر به سرعت ماجرا اعتراض کرد. به گفته او یک تغییر بزرگ در اقتصاد شبکه با فاصله ۴۸ ساعت تا مهلت ثبت منتشر شده و نتیجهاش بیرون راندن اعتبارسنجهای خانگی و تمرکز بیشتر استیکینگ نزد نهادهای بزرگ خواهد بود. نکته جالب اینجاست که این دقیقا همان مشکلی است که پیشنهاد ادعا میکند میخواهد حلش کند.
این پیشنهاد چه زمانی تعیین تکلیف میشود؟
پیشنویس چند روز پیش از ۶ آگوست منتشر شد؛ همان تاریخی که مهلت ثبت پیشنهادهای تازه برای بررسی در آپگرید بعدی شبکه به نام Hegota است. اما یک نکته مهم را نباید جا انداخت: این مهلت فقط برای ثبت پیشنهاد است، نه برای تصمیمگیری درباره پذیرش آن. پیچیدگی فنی این طرح و نبود اجماع میان اعتبارسنجها احتمال اینکه به آپگرید بعدی برسد را پایین میآورد و بیشتر گمانهزنیها به یک آپگرید بعدیتر اشاره دارد.
تا این لحظه EIP-8361 همچنان در مرحله بررسی جامعه است و برای هیچ آپگریدی تایید نشده است. اتر روز چهارشنبه با رشد ۰٫۶ درصدی در محدوده ۱٬۸۶۸ دلار معامله شد و واکنش قیمتی محسوسی به این خبر نشان نداد؛ رفتاری که برای یک پیشنهاد تاییدنشده کاملا طبیعی است.
این خبر برای دارنده اتر چه معنایی دارد؟
اولین نکته این است که هیچ چیزی امروز تغییر نکرده. پاداش استیکینگ اتریوم سر جای خودش است و اگر هم این طرح تصویب شود، اجرای آن ۱۸ ماه طول میکشد و پیش از آن هم باید آپگرید مربوطه منتشر شود. پس واکنش عجولانه به پیشنویس منطقی نیست.
نکته دوم برای کسانی است که بخشی از بازده مورد انتظارشان را از استیکینگ حساب میکنند. اگر مسیر این پیشنهاد جدی شود، فرض بازده ثابت بلندمدت دیگر فرض امنی نیست و باید در محاسبه ارزشگذاری بازبینی شود. سازوکار پایه استیکینگ و کارمزد شبکه در درس اتریوم چیست توضیح داده شده است.
نکته سوم مربوط به رفتار عرضه است. برای دنبال کردن اینکه اتر واقعا از کیف پولها به سمت صرافی میرود یا برعکس، به دادههای شبکه نیاز دارید. روش خواندن این دادهها در درس تحلیل آنچین چیست آمده است. نگاه فنی روزانه به اتر و بقیه رمزارزها هم در بخش تحلیل ارز دیجیتال منتشر میشود.
جمعبندی
پیشنهاد EIP-8361 میخواهد با سوزاندن تدریجی پاداش، سقفی طبیعی برای استیکینگ اتریوم بسازد و رشد بیپایان آن را متوقف کند. استدلال موافقان این است که تمرکز اعتبارسنجها نزد چند نهاد بزرگ، تهدیدی برای غیرمتمرکز بودن شبکه است و کاهش عرضه تازه به نفع قیمت اتر تمام میشود. مخالفان میگویند حذف پاداش، بازار وامدهی دیفای را بیاثر میکند و دقیقا همان اعتبارسنجهای کوچکی را از بازی بیرون میکند که قرار بود حمایت شوند. فعلا این یک پیشنویس است و نه یک تصمیم. مسیر بعدیاش را باید در جلسههای توسعهدهندگان هسته دنبال کرد.
این مطلب گزارشی خبری است و توصیه معاملاتی محسوب نمیشود. منبع دادهها: متن پیشنویس EIP-8361 و گزارشهای The Block و CoinDesk.
