نرخ بیکاری ژاپن به کف یک سال رسید؛ شرط افزایش نرخ بهره به ۸۷ درصد رفت

نرخ بیکاری ژاپن در جولای به ۲٫۴ درصد رسید، پایین‌ترین رقم یک سال اخیر. این داده در کنار تورم بالاتر پایتخت باعث شده بازارهای پول احتمال افزایش نرخ بهره در نشست ۱۸ سپتامبر را حدود ۸۷ درصد قیمت‌گذاری کنند، در حالی که پیش از نشست جولای این رقم حدود ۲۳ درصد بود. در ادامه با اسمارت اف ایکس این تغییر را بررسی می‌کنیم.

نرخ بیکاری چه چیزی را نشان می‌دهد؟

نرخ بیکاری سهم افرادی است که کار ندارند و فعالانه دنبال کار می‌گردند، از کل جمعیت فعال. هرچه این عدد پایین‌تر باشد، بازار کار سفت‌تر است.

اهمیتش برای سیاست پولی از مسیر دستمزد می‌آید. وقتی کارفرما برای جذب نیرو رقابت کند، دستمزد بالا می‌رود و دستمزد بالاتر به قیمت کالاها و خدمات منتقل می‌شود. این همان تورمی است که بانک مرکزی آن را پایدار می‌داند.

در ژاپن این موضوع اهمیت ویژه دارد، چون این کشور سال‌ها با تورم بسیار پایین دست‌وپنجه نرم می‌کرد و سیاست‌گذارش دنبال نشانه‌ای از تورم پایدار داخلی بوده است. رابطه نرخ بهره با ارزش پول در درس نرخ بهره در فارکس آمده است.

شرط بازار چطور عوض شد؟

رشد تولید صنعتی هم مثبت بود ولی از ۴٫۹ درصد ماه قبل کندتر شد. یعنی تصویر اقتصادی کاملا یکدست نیست و تنها بخش سفت این پازل، بازار کار است.

نکته‌ای که در خواندن این ارقام مهم است، تفاوت میان احتمال قیمت‌خورده و پیش‌بینی قطعی است. عدد ۸۷ درصد یعنی بازار برای این سناریو پول گذاشته، نه اینکه تصمیم گرفته شده باشد. تا نشست سپتامبر هنوز چند داده مهم منتشر می‌شود.

چه چیزهایی این تغییر را ساختند؟

عامل اول همین نرخ بیکاری است که به کف یک سال رسیده. عامل دوم تورم پایتخت است: سنجه سخت‌گیرانه قیمت‌ها در توکیو به ۲ درصد رسید، یعنی دقیقا روی هدف بانک مرکزی. جزئیاتش در گزارش CPI توکیو آمده است.

عامل سوم خود ین است. ین ضعیف واردات را گران می‌کند و این گرانی با تاخیر به قیمت‌های داخلی می‌رسد. صورتحساب واردات ژاپن در جولای رکورد زد که در گزارش تراز تجاری ژاپن بررسی شد.

ترکیب این سه یعنی سیاست‌گذار دلیل روشنی برای اقدام دارد. به همین دلیل شرط بازار در کمتر از دو ماه از یک پنجم به نزدیک قطعیت رسیده است.

در سمت مقابل هم عاملی هست که کار سیاست‌گذار را سخت می‌کند: کند شدن رشد تولید صنعتی نشان می‌دهد بخش صنعت هنوز شکننده است و افزایش نرخ بهره برای این بخش هزینه دارد.

اثرش بر ین چیست؟

در تئوری، نرخ بهره بالاتر باید پول ملی را تقویت کند. در عمل اما ین در روزهای اخیر حوالی ۱۵۹ تا ۱۶۰ در برابر دلار مانده و نتوانسته از این انتظار سود چندانی ببرد.

دلیلش اندازه فاصله است. حتی با افزایش نرخ به ۱٫۲۵ درصد، اختلاف بهره میان ژاپن و آمریکا همچنان بزرگ می‌ماند و سرمایه‌گذار انگیزه دارد به ین ارزان وام بگیرد و در دارایی‌های خارجی سرمایه‌گذاری کند.

عامل بازدارنده دوم، نگرانی از وضعیت مالی دولت ژاپن و گرانی انرژی است. همین دو دلیل توضیح می‌دهند چرا مداخله ارزی ماه گذشته اثر پایداری نداشت؛ سابقه‌اش در گزارش چرا حمایت از ین دوام نمی‌آورد آمده است.

نکته تاریخی هم هست: ژاپن دهه‌ها با نرخ بهره نزدیک صفر یا منفی کار کرد و رسیدن به ۱٫۲۵ درصد، از نظر تاریخی سطح بالایی برای این اقتصاد به شمار می‌رود. همین است که هر گام افزایش را برای سیاست‌گذار حساس می‌کند.

معامله‌گر به چه چیزی نگاه کند؟

نکته اول اینکه وقتی احتمال یک تصمیم به ۸۷ درصد می‌رسد، بخش بزرگی از آن در قیمت‌ها نشسته است. در چنین حالتی ریسک اصلی از سمت مخالف می‌آید: اگر بانک مرکزی نرخ را ثابت نگه دارد، واکنش تندتر خواهد بود.

نکته دوم اینکه نرخ بیکاری به تنهایی تصمیم نمی‌سازد. داده دستمزد و مصرف خانوار هم باید همین جهت را تایید کنند و آن ارقام تا نشست سپتامبر منتشر می‌شوند.

نکته سوم اینکه هفته پیش رو برای دلار هم شلوغ است و گزارش اشتغال آمریکا روز جمعه منتشر می‌شود. زمان دقیق رویدادها در تقویم اقتصادی و روش کار در دقیقه‌های پرنوسان در درس معامله در زمان اخبار آمده است.

جمع‌بندی ساده این است که بازار کار ژاپن سفت‌ترین بخش این اقتصاد شده و همین بخش، بیشترین وزن را در تصمیم ۱۸ سپتامبر خواهد داشت.