مارکت کپ چیست؟ | ۳ رده اندازه و ۶ اشتباه رایج در کریپتو

پرتکرارترین اشتباه تازه‌واردهای بازار رمزارز یک جمله است: «این ارز فقط یک سنت است، پس ارزان است.» قیمت هر واحد به‌تنهایی هیچ چیزی درباره‌ی بزرگی یک پروژه نمی‌گوید، چون به تعداد واحدهای موجود بستگی دارد. عددی که واقعا اندازه را نشان می‌دهد، مارکت کپ یا ارزش بازار است. در این درس سطح مبتدی می‌بینیم این عدد چطور حساب می‌شود، چرا قیمت پایین دام است، تفاوت انواع عرضه چیست، ارزش رقیق‌شده چه هشداری می‌دهد و کدام شش اشتباه رایج‌ترین‌اند. با اسمارت اف ایکس همراه باشید.

مارکت کپ چیست؟

مارکت کپ یا ارزش بازار، مجموع ارزش همه‌ی واحدهای در گردش یک رمزارز است.

محاسبه‌اش یک ضرب ساده است: قیمت هر واحد، ضرب در تعداد واحدهای در گردش. اگر یک رمزارز دو دلار قیمت داشته باشد و پنجاه میلیون واحد از آن در گردش باشد، ارزش بازارش صد میلیون دلار است.

این عدد به شما می‌گوید بازار در مجموع چقدر برای کل آن پروژه ارزش قائل است و همین، تنها راه مقایسه‌ی دو رمزارز با هم است. مفاهیم پایه‌ی این بازار در درس ارز دیجیتال چیست توضیح داده شده است.

چرا قیمت پایین دام است؟

یک مثال، کل ماجرا را روشن می‌کند.

رمزارز الف یک سنت قیمت دارد و ده میلیارد واحد در گردش. رمزارز ب صد دلار قیمت دارد و یک میلیون واحد. قیمتشان ده هزار برابر با هم فرق دارد و ارزش بازار هر دو دقیقا صد میلیون دلار است. این دو پروژه از نظر اندازه هیچ تفاوتی ندارند.

حالا فرض کنید کسی رمزارز یک سنتی را می‌خرد با این امید که «به یک دلار برسد». رسیدن به یک دلار یعنی صد برابر شدن قیمت، یعنی ارزش بازار باید از صد میلیون به ده میلیارد دلار برسد. وقتی سوال را با ارزش بازار مطرح می‌کنید، جواب واقع‌بینانه‌تری می‌گیرید.

پس قاعده‌ی اول این است: پیش از هر خریدی، به‌جای قیمت به ارزش بازار نگاه کنید.

کدام عرضه در محاسبه‌ی مارکت کپ می‌آید؟

سه عدد متفاوت وجود دارد که اغلب با هم اشتباه گرفته می‌شوند:

• عرضه در گردش. واحدهایی که همین حالا در دست مردم و قابل خرید و فروش هستند.
• عرضه‌ی کل. همه‌ی واحدهای ساخته‌شده تا امروز، شامل واحدهایی که قفل شده‌اند یا هنوز آزاد نشده‌اند.
• حداکثر عرضه. سقفی که پروژه هرگز از آن بیشتر نخواهد ساخت. بعضی پروژه‌ها اصلا چنین سقفی ندارند.

ارزش بازار همیشه با عرضه در گردش حساب می‌شود، چون فقط همان واحدها در بازار معامله می‌شوند. نمونه‌ی روشن این تفاوت‌ها بیت کوین است که حداکثر عرضه‌اش بیست و یک میلیون واحد است و بخشی از آن هنوز ساخته نشده؛ سازوکارش در درس هاوینگ بررسی شده است.

مارکت کپ در برابر ارزش رقیق‌شده

در صفحه‌ی هر رمزارز، عدد دومی هم می‌بینید: ارزش کاملا رقیق‌شده. این عدد به‌جای عرضه در گردش، با حداکثر عرضه حساب می‌شود.

معنایش این است: اگر همین امروز همه‌ی واحدهای آینده آزاد می‌شدند و قیمت ثابت می‌ماند، اندازه‌ی این پروژه چقدر بود.

فاصله‌ی این دو عدد، مهم‌ترین هشدار پنهان صفحه است. اگر ارزش رقیق‌شده چند برابر ارزش بازار باشد، یعنی بخش بزرگی از واحدها هنوز آزاد نشده‌اند و در ماه‌های آینده وارد بازار می‌شوند. آن ورود، فشار فروش می‌سازد. تقویم این آزادسازی‌ها و شیوه‌ی خواندنشان موضوع درس توکنومیکس است.

سه رده‌ی اندازه بر اساس مارکت کپ

تقسیم‌بندی رایج بازار سه رده دارد و هر رده رفتار متفاوتی نشان می‌دهد.

رده‌ی بزرگ، بالای ده میلیارد دلار. نوسان کمتری دارد، نقدشوندگی‌اش بالاست و رشد چند برابری در آن دشوارتر است.

رده‌ی متوسط، یک تا ده میلیارد دلار. تعادلی میان ریسک و امکان رشد.

رده‌ی کوچک، زیر یک میلیارد دلار. نوسان شدید، نقدشوندگی کم و ریسک بالا.

نکته‌ی عملی اینجاست: در پروژه‌ای با ارزش بازار کوچک، یک سفارش نسبتا بزرگ می‌تواند قیمت را به‌شدت جابه‌جا کند. همین موضوع، هم دلیل رشدهای انفجاری این دسته است و هم دلیل ریزش‌های تند آن. رفتار این رده‌ها در دوره‌های مختلف بازار، در درس چرخه بازار کریپتو بررسی شده است.

مارکت کپ چه چیزی را نشان نمی‌دهد؟

مارکت کپ با همه‌ی کاربردش، سه محدودیت مهم دارد.

پول ورودی به پروژه نیست. ارزش بازار صد میلیون دلاری به این معنا نیست که صد میلیون دلار وارد آن پروژه شده است. این عدد فقط حاصل ضرب آخرین قیمت معامله‌شده در کل عرضه است؛ برای بالا بردن آن، مبلغ بسیار کمتری کافی است.

نقدشوندگی را نشان نمی‌دهد. یک پروژه می‌تواند ارزش بازار بزرگی داشته باشد و حجم معاملات روزانه‌اش ناچیز باشد. در آن حالت، فروش مقدار زیاد بدون افت شدید قیمت ممکن نیست. همیشه حجم معاملات روزانه را کنار این عدد ببینید.

کیفیت پروژه را نمی‌سنجد. ارزش بازار بزرگ فقط یعنی خریداران زیادی وجود داشته‌اند و درباره‌ی فناوری، تیم یا کاربرد واقعی چیزی نمی‌گوید.

شش اشتباه رایج در مارکت کپ

1. خرید فقط به‌خاطر قیمت پایین. قیمت کم یعنی عرضه‌ی زیاد، نه ارزان بودن پروژه.
2. نادیده گرفتن عرضه‌ی قفل‌شده. فاصله‌ی زیاد میان ارزش بازار و ارزش رقیق‌شده یعنی فشار فروش در راه است.
3. مقایسه‌ی مستقیم با شرکت‌ها. ارزش بازار یک شرکت بر پایه‌ی درآمد و دارایی آن است و اینجا چنین پشتوانه‌ای وجود ندارد.
4. بی‌توجهی به نقدشوندگی. عدد بزرگ با حجم معاملات کم، تصویری گمراه‌کننده می‌سازد.
5. اعتماد به عرضه‌ی اعلامی پروژه. عرضه در گردش را در چند منبع مستقل بررسی کنید؛ تفاوت میان سایت‌های آماری در همین عدد رایج است.
6. هدف‌گذاری با قیمت. به‌جای «این ارز به ده دلار می‌رسد» بپرسید «ارزش بازارش در آن قیمت چقدر می‌شود و آیا معقول است».

یک روال ساده پیش از خرید

این چهار قدم، بیشتر خطاهای این حوزه را حذف می‌کند:

• ارزش بازار و ارزش رقیق‌شده را کنار هم ببینید و نسبتشان را حساب کنید.
• حجم معاملات روزانه را نسبت به ارزش بازار بسنجید؛ نسبت بسیار پایین، نشانه‌ی نقدشوندگی ضعیف است.
• هدف قیمتی خودتان را به ارزش بازار تبدیل کنید و ببینید آن عدد در برابر پروژه‌های مشابه منطقی است یا نه.
• عرضه در گردش را در دو منبع مستقل بررسی کنید.

این ارقام روی همه‌ی سایت‌های آماری بزرگ در دسترس‌اند و بسیاری از صرافی‌ها هم آن‌ها را در صفحه‌ی هر نماد نشان می‌دهند؛ تفاوت انواع صرافی در درس صرافی متمرکز و غیرمتمرکز آمده است.

نکات کلیدی این درس

• مارکت کپ برابر است با قیمت ضرب در عرضه در گردش.
• قیمت هر واحد به‌تنهایی اندازه‌ی پروژه را نشان نمی‌دهد.
• محاسبه همیشه با عرضه در گردش انجام می‌شود.
• ارزش رقیق‌شده با حداکثر عرضه حساب می‌شود.
• فاصله‌ی زیاد این دو یعنی فشار فروش آینده.
• ارزش بازار پول ورودی به پروژه نیست.
• همیشه آن را کنار حجم معاملات روزانه ببینید.

اسمارت اف ایکس؛ مرجع مقایسه و انتخاب بهترین خدمات مالی

اسمارت اف ایکس همراه هوشمند شما در مسیر معامله‌گری است؛ ما ابزار، دانش و تحلیل‌های پیشرفته را در اختیار شما می‌گذاریم تا با اطمینان و هوشمندی، تصمیمات سرمایه‌گذاری بهتر و به‌روزتری بگیرید.

برخی از مزایای همکاری با اسمارت اف ایکس شامل موارد زیر است:

• بررسی بی‌طرفانه: بروکرها و بسترهای معاملاتی را بر اساس واقعیت‌ها و بدون جانبداری بررسی می‌کنیم تا انتخاب آگاهانه‌ای داشته باشید.
• رشد سواد مالی: محتوای آموزشی و تحلیلی جامع تهیه می‌کنیم تا مهارت‌های لازم برای فعالیت موفق در بازارهای مالی را کسب کنید.
• تهیه مقالات جدید: با تمرکز بر دانش روز، مقالات آموزشی و تحلیلی به‌روز منتشر می‌کنیم.
• پایبندی به اصل شفافیت: نظرات و بازخوردهای کاربران را بدون حذف یا ویرایش منتشر می‌کنیم.

💬 اگر سوالی دارید یا نیاز به راهنمایی دارید، می‌توانید از راه‌های ارتباطی زیر با ما در تماس باشید:

• تلگرام پشتیبانی: smartfxsupport
• ایمیل پشتیبانی: support@smartfxac.com

جمع‌بندی

مارکت کپ ساده‌ترین عددی است که یک تازه‌وارد باید یاد بگیرد و همزمان عددی است که بیشترین سوءتفاهم را در این بازار برطرف می‌کند. اگر یک جمله از این درس بماند، همین باشد: قیمت هر واحد را فراموش کنید و اندازه را ببینید. برای تمرین، پنج رمزارزی که دنبالشان می‌کنید را باز کنید و برای هرکدام سه عدد بنویسید: ارزش بازار، ارزش رقیق‌شده و حجم معاملات روزانه. همین جدول کوچک، تصویر تازه‌ای از پرتفوی شما می‌سازد.