مداخله ارزی یعنی وقتی بانک مرکزی یا خزانهداری یک کشور خودش مستقیم وارد بازار میشود و ارز ملی را میخرد یا میفروشد تا جلوی حرکتهای افراطی نرخ را بگیرد. این کار میان اقتصادهای بزرگ نادر است و وقتی دو کشور با هم انجامش دهند، نادرتر هم میشود. مداخله ارزی ژاپن و آمریکا در روزهای پایانی جولای انجام شد و وزارت دارایی ژاپن روز دوشنبه ۳ آگوست رسماً آن را تأیید کرد. ین که چند روز پیش از آن تا نزدیکی ۱۶۴ در برابر دلار افت کرده بود و ضعیفترین سطح حدود چهل سال گذشته را ثبت میکرد، در دو جلسهی معاملاتی حدود ۳٫۸ درصد تقویت شد. این نخستین باری است که توکیو و واشنگتن از سال ۲۰۱۱ بهصورت هماهنگ وارد بازار ارز میشوند. در ادامه با اسمارت اف ایکس جزئیات این اقدام، دلیل شکلگیری آن و سطوحی که معاملهگران رصد میکنند را مرور میکنیم.
در مداخله ارزی ژاپن و آمریکا چه اتفاقی افتاد؟
ماجرا از پنجشنبه ۳۰ جولای شروع شد. ژاپن در جلسهی نیویورک و بهتنهایی وارد بازار شد و ین خرید. برآوردی که از دادههای حسابهای بانک مرکزی ژاپن به دست آمده، حجم این عملیات را تا حدود ۵۹ میلیارد دلار نشان میدهد.
روز بعد، خزانهداری آمریکا هم به این اقدام پیوست و عملیات مشترک انجام شد. برآورد بازار از حجم مداخلهی روز جمعه حدود ۳۶٫۶ میلیارد دلار است. با احتساب مداخلههای قبلی، مجموع منابعی که ژاپن امسال برای حمایت از ین صرف کرده از مرز صد میلیارد دلار گذشته است.
وزارت دارایی ژاپن در بیانیهی روز دوشنبه اعلام کرد این اقدام برای مقابله با «نوسان بیش از حد و حرکتهای بینظم» ین انجام شده و در صورت نیاز برای تکرار آن تردید نخواهد کرد. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، هم از اقدام ژاپن برای اصلاح آنچه «کمارزشگذاری قابل توجه ین» خواند حمایت کرد.
واکنش قیمت سریع بود. ین بلافاصله پس از انتشار خبر حدود ۱٫۴ درصد جهش کرد و تا ۱۵۵٫۲۰ در برابر دلار بالا رفت که بالاترین سطح نزدیک به سه ماه گذشته است.
چرا ین تا کف ۴۰ ساله سقوط کرده بود؟
ریشهی این افت را باید در اختلاف نرخ بهره دید. بانک مرکزی ژاپن نرخ کوتاهمدت خود را نزدیک یک درصد نگه داشته و در جلسهی اخیر تنها یکی از اعضای هیئتمدیره به افزایش آن به ۱٫۲۵ درصد رأی داد. در سوی مقابل، فدرال رزرو نرخ هدف را در محدودهی ۳٫۵ تا ۳٫۷۵ درصد نگه داشته و لحن اخیرش به سمت انقباضیتر شدن چرخیده است.
شکافی نزدیک به ۲٫۷۵ واحد درصد میان این دو، ین را به ارز محبوب تأمین مالی تبدیل کرد. سرمایهگذاران ین ارزان قرض میگیرند، آن را میفروشند و داراییهای دلاری با بازده بالاتر میخرند. سازوکار کامل این استراتژی و دلیل شکنندگیاش در درس کری ترید چیست توضیح داده شده است.
فشار فروشی که از این جریان میآید ماهها ادامهدار بود و ین را قدمبهقدم پایین برد. پیامد داخلیاش هم روشن است: ین ضعیف هزینهی واردات انرژی و مواد غذایی را بالا میبرد، قدرت خرید خانوارها را کم میکند و به همین دلیل به یک مسئلهی سیاسی برای دولت سانائه تاکایچی تبدیل شده بود. برای درک بهتر نقش تصمیم بانکهای مرکزی در حرکت ارزها، درس نرخ بهره در فارکس این رابطه را با مثال بررسی کرده است.
واکنش بازارها به اقدام مشترک
اثر مداخله فراتر از دلار به ین رفت. یورو به ین هم افت کرد و پوند در برابر ین عقب نشست. شاخص دلار آمریکا که ارزش دلار را در برابر سبدی از ارزهای اصلی میسنجد، هفتهی گذشته را با کاهش محسوسی بست و بازده اوراق دهسالهی خزانهداری آمریکا پایین آمد.
در بورس توکیو واکنش برعکس بود. تقویت سریع ین حاشیهی سود شرکتهای صادراتمحور را تحت فشار میگذارد و شاخص نیکی پس از انتشار خبر بخشی از رشد قبلی خود را پس داد.
روز سهشنبه ۴ آگوست اما بخشی از این حرکت اصلاح شد. دلار به ین حدود ۰٫۳ درصد بالا رفت و به محدودهی ۱۵۷ بازگشت و شاخص دلار ۰٫۱ درصد رشد کرد. این الگو در مداخلههای ارزی کاملاً آشناست: اثر اولیه شدید است، اما تا وقتی عامل بنیادی یعنی اختلاف نرخ بهره سر جای خود باشد، بازار بهتدریج بخشی از مسیر را برمیگردد.
سطوحی که معاملهگران رصد میکنند
بعد از هر مداخله، بازار دنبال پیدا کردن مرزهای تحمل مقامهای ناظر میگردد. جدول زیر محدودههای کلیدی دلار به ین را جمعبندی میکند:
| محدوده | معنای آن برای بازار |
|---|---|
| ۱۵۵ | سقف تقویت ین پس از مداخله؛ عبور از آن نشانهی تداوم فشار خرید ین است |
| ۱۵۷ | محدودهی فعلی معاملات و مرکز تعادل کوتاهمدت |
| ۱۶۰ | سطحی که تحلیلگران آن را نقطهی عطف روانی بازار میدانند |
| ۱۶۴ | کف چهل سالهی ین؛ بازگشت به آن احتمال مداخلهی تازه را بالا میبرد |
نکتهی مهم برای معاملهگر این است که مداخله جهت بلندمدت را عوض نمیکند، سرعت و نظم حرکت را عوض میکند. تا زمانی که شکاف نرخ بهره باقی بماند، فشار ساختاری روی ین هم باقی میماند. آنچه تغییر کرده، ریسک نگهداری پوزیشن فروش ین است؛ حالا هر پوزیشنی در این جهت با احتمال یک حرکت ناگهانی چند درصدی خلاف جهت روبهروست.
این هفته چه دادههایی مهماند؟
مسیر بعدی دلار به ین بیش از هر چیز به دادههای آمریکا وابسته است. سه رویداد پیش رو اهمیت بیشتری دارند:
- شاخص خدمات ISM: نظرسنجی ماهانه از مدیران خرید شرکتهای خدماتی آمریکا که وضعیت این بخش را میسنجد. زیرشاخص قیمتهای آن برای انتظارات تورمی و در نتیجه مسیر نرخ بهره اهمیت زیادی دارد.
- گزارش اشتغال غیرکشاورزی (NFP): تعداد شغلهای تازهی ایجادشده در آمریکا بیرون از بخش کشاورزی. روز جمعه منتشر میشود و مهمترین دادهی هفته برای دلار است.
- اظهارنظر مقامهای ژاپنی: هر اشارهای به آمادگی برای اقدام دوباره میتواند نوسان کوتاهمدت بسازد.
زمان دقیق انتشار این دادهها را میتوانید در تقویم اقتصادی ببینید. اگر قصد دارید در بازهی انتشار خبر پوزیشن باز نگه دارید، درس معامله در زمان اخبار روش مدیریت اسپرد و لغزش قیمت را در این شرایط توضیح داده است. نگاه فنی روزانه به جفتارزهای اصلی هم در بخش تحلیل فارکس منتشر میشود.
جمعبندی
مداخله ارزی ژاپن و آمریکا پیام روشنی داشت: مقامهای دو کشور حاضرند برای مهار نوسان بینظم ین با هم وارد بازار شوند و حجم عملیات هم نشان داد این آمادگی جدی است. ین از کف چهل ساله برگشت و بخشی از این بازگشت هنوز حفظ شده است. اما موتور اصلی ضعف ین، یعنی اختلاف نرخ بهره میان توکیو و واشنگتن، هنوز روشن است. تا وقتی این شکاف بسته نشود، مداخله بیشتر نقش ترمز اضطراری را بازی میکند تا تغییر مسیر. معاملهگرانی که روی این جفتارز کار میکنند بهتر است حجم پوزیشن را متناسب با نوسان بالاتر تنظیم کنند و حد ضرر را با فاصلهی منطقی از سطوح کلیدی بگذارند.
این مطلب گزارشی خبری است و توصیهی معاملاتی محسوب نمیشود. منبع دادهها: بیانیهی وزارت دارایی ژاپن، دادههای بانک مرکزی ژاپن و گزارشهای بازار ارز رویترز به نقل از اینوستینگ.
