بروکر کپیتال دات کام نتیجه نظرسنجی سالانه خود با نام Beyond Access را منتشر کرد. در این پژوهش از ۳٬۶۱۳ نفر در هفت بازار اروپایی شامل بریتانیا و آلمان و ایتالیا و اسپانیا پرسیده شد که برای تصمیمگیری مستقل چقدر به خود اطمینان دارند. سنجش اعتماد سرمایهگذاران به تصمیم خودشان عدد ۲۱ درصد را نشان داد.
نظرسنجی روی چه کسانی انجام شد
پرسشها بین ۱۸ تا ۳۱ مارس ۲۰۲۶ تکمیل شد و پاسخدهندگان بزرگسالانی بودند که پسانداز یا دارایی مالی داشتند. این نکته در خود گزارش تصریح شده است که نمونه، نماینده کل جمعیت اروپا نیست و فقط کسانی را پوشش میدهد که توان سرمایهگذاری دارند.
در برابر آن ۲۱ درصد، ۴۲ درصد گفتند «تا حدی» مطمئناند و تنها یک نفر از هر ده نفر آماده پذیرش ریسک بالا برای بازده بیشتر بود. در همین نمونه، ۷۱ درصد موفقیت شخصی در سرمایهگذاری را مهم دانستند. فاصله میان این دو عدد، یعنی میان اهمیت موضوع و سطح اعتماد سرمایهگذاران به توان تصمیمگیری خودشان، محور اصلی گزارش است.

پشیمانی و تردید، دو عامل تکرارشده
۵۴ درصد پاسخدهندگان گفتند نگران تصمیمی هستند که بعدا از آن پشیمان شوند و ۴۷ درصد اعلام کردند مرتبا انتخاب خود را دوباره زیر سوال میبرند. همین نسبت، یعنی ۴۷ درصد، از اضطراب مرتبط با سرمایهگذاری گفتند و ۴۴ درصد پذیرفتند که از ترس اشتباه، تصمیم را به تعویق میاندازند.
گزارش یک تفکیک هم انجام داده است: ۶۲ درصد میدانند زیان دورهای بخشی طبیعی از سرمایهگذاری است، اما ۵۸ درصد گفتند زیان بزرگ آنان را از ادامه دادن منصرف میکند. یعنی پذیرش نظری ریسک و تحمل عملی آن در این نمونه دو چیز جداگانه بوده است. همین تفاوت، موضوع اصلی روانشناسی معامله است.
حجم اطلاعات، مانع سوم
مانع سوم به حجم اطلاعات برمیگردد.
نیمی از پاسخدهندگان گفتند حجم اطلاعات سرمایهگذاری برایشان زیاد است، ۴۵ درصد در تشخیص مطلب مرتبط از نامرتبط مشکل داشتند و ۴۹ درصد عوارض مالیاتی سرمایهگذاری را نامشخص خواندند. شرکت بر پایه همین سه عدد نتیجه گرفته که افزودن به حجم محصولات و افشاگریها بهتنهایی اعتماد سرمایهگذاران را بالا نمیبرد.
تفاوت پنج بازار ملی
تصویر در کشورهای مختلف یکسان نبود. در بریتانیا ۶۱ درصد از پشیمانی بعدی میترسیدند که از میانگین ۵۴ درصدی اروپا بالاتر است. در اسپانیا تقاضا برای توضیح آموزشی بیشترین بود و ۷۶ درصد گفتند توضیح روشن اضطرابشان را کم میکند. در لهستان ۶۶ درصد تصمیم خود را دوباره زیر سوال میبردند و ۴۸ درصد در نوسان سریع بازار فشار اقدام را حس میکردند.
هلند کمترین نسبت اطمینان به قضاوت شخصی را ثبت کرد: ۵۳ درصد. اعتماد سرمایهگذاران آلمانی در داراییهای آشنا بالاتر بود و با جمع دو پاسخ «کامل» و «تا حدی»، ۵۸ درصد در سهام و ۴۷ درصد در صندوقهای قابل معامله اعتماد داشتند.

خواستههای پاسخدهندگان
۶۶ درصد میدانستند تورم قدرت خرید پسانداز را کم میکند و ۶۰ درصد پذیرفته بودند که نگه داشتن پول در حساب کمریسک به معنای از دست دادن بازده احتمالی است. با این حال خواستههایشان بیشتر ابزار عملی بود تا اطلاعات افزوده. نزدیک دو سوم گفتند توضیح به زبان ساده اضطراب را کم میکند، ۶۴ درصد توضیح روشن ریسک پیش از تایید هر سفارش را مهم دانستند، ۶۰ درصد دسترسی به راهنمای متخصص در زمان بیاطمینانی خواستند و ۵۷ درصد شبیهسازی زیان احتمالی را سودمند دیدند. ماشینحساب مالی، محیط معاملاتی شبیهسازیشده و منابع آموزشی شخصیسازیشده هم در فهرست بود. حساب دمو نزدیکترین نمونه همین شبیهسازی است.
این داده برای بازار ایران چه میگوید
نمونه این نظرسنجی اروپایی است و عددهایش را نمیتوان به کاربر ایرانی نسبت داد. آنچه قابل انتقال است، صورتبندی پرسش در سنجش اعتماد سرمایهگذاران است: آنچه پاسخدهندگان گزارش کردند، تردید در لحظه تصمیم بود. در بازاری که دسترسی به پلتفرم مشکل اصلی نیست، متغیر بعدی کیفیت توضیح ریسک و ابزار سنجش پیش از سفارش است.
سنجشپذیرترین بخش این خواستهها، همان چیزی است که در مدیریت ریسک و حد ضرر و مدیریت سرمایه با عدد تعریف میشود: درصد ریسک هر معامله، فاصله حد ضرر و نسبت زیان به کل حساب.
جمعبندی
این گزارش رفتار واقعی را اندازه نگرفته است.
نظرسنجی نگرشی است و خود شرکت هم تصریح کرده که اندازه نمونه ملی و تفاوت فرهنگی میتواند مقایسه کشورها را تحت تاثیر بگذارد. عددی که از این گزارش میماند همین است: در نمونهای از افراد دارای پسانداز، اعتماد سرمایهگذاران به تصمیم مستقل خودشان یک پنجم بوده است، در حالی که هفت نفر از هر ده نفر این موضوع را مهم میدانند.
سوالات متداول
۴ سوالاعتماد سرمایهگذاران در این نظرسنجی چطور اندازه گرفته شد
با پرسش از میزان اطمینان برای تصمیمگیری مستقل در سرمایهگذاری. پاسخها در سه دسته «اعتماد کامل» با ۲۱ درصد، «تا حدی» با ۴۲ درصد و بقیه تقسیم شد. سنجش بر پایه اظهار خود فرد بود و معامله واقعی او بررسی نشد.
چند نفر و در کدام کشورها پاسخ دادند
۳٬۶۱۳ نفر، بین ۱۸ تا ۳۱ مارس ۲۰۲۶. پرسشنامه در بریتانیا و آلمان و ایتالیا و اسپانیا و لهستان و هلند و چند بازار دیگر اتحادیه اروپا تکمیل شد. شرط ورود، داشتن پسانداز یا دارایی مالی بود.
اگر اعتماد سرمایهگذاران پایین بماند چه اتفاقی میافتد
بر پایه همین داده، نسبت افرادی که تصمیم را به تعویق میاندازند ۴۴ درصد است. وقتی این نسبت ثابت بماند، بخشی از پول در حساب کمریسک میماند؛ موضوعی که ۶۰ درصد پاسخدهندگان خودشان آن را به از دست دادن بازده احتمالی ترجمه کردهاند.
کدام عدد گزارش برای مقایسه کشورها مهمتر است
ترس از پشیمانی، چون در همه بازارها پرسیده شده و دامنه آن از میانگین ۵۴ درصد اروپا تا ۶۱ درصد بریتانیا کشیده میشود. خود شرکت درباره مقایسه ملی هشدار داده و تفاوت اندازه نمونه را یادآوری کرده است.
منبع: گزارش Beyond Access ۲۰۲۶ و پوشش رسانهای آن در FinanceFeeds، منتشرشده ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶. وبسایت رسمی این بروکر capital.com است.




