نسبت شارپ | خواندن درست عدد و ۶ اشتباه رایج

دو استراتژی را در نظر بگیرید که هر دو در پایان سال بیست درصد بازده داده‌اند. یکی آرام و پیوسته بالا رفته و دیگری در تمام مسیر بالا و پایین پریده است. بازده هر دو یکی است و کیفیتشان یکی نیست. نسبت شارپ عددی است که این تفاوت را می‌سنجد: چقدر بازده اضافه، به ازای هر واحد نوسانی که تحمل کرده‌اید. در این درس سطح پیشرفته می‌بینیم این عدد چطور ساخته می‌شود، چه محدوده‌هایی معنادارند، ضعف اصلی‌اش کجاست، چهار استفاده‌ی درستش کدام است و کدام شش اشتباه رایج‌ترین‌اند. با اسمارت اف ایکس همراه باشید.

نسبت شارپ چیست؟

نسبت شارپ معیاری است که بازده اضافه‌ی یک استراتژی را بر میزان نوسان آن تقسیم می‌کند.

منطقش یک جمله است: بازده به‌تنهایی معنایی ندارد؛ باید دید برای رسیدن به آن چه نوسانی تحمل شده است. استراتژی‌ای که با نوسان کمتر به همان بازده رسیده، کارآمدتر است.

این نسبت در کنار حداکثر افت سرمایه، دو ستون اصلی سنجش کیفیت یک استراتژی‌اند و هر کدام چیز متفاوتی می‌گویند؛ معیار دوم در درس حداکثر افت سرمایه بررسی شده است.

نسبت شارپ چطور ساخته می‌شود؟

سه ورودی دارد و یک تقسیم:

1. بازده استراتژی. بازدهی که در یک دوره‌ی مشخص به دست آورده‌اید.
2. کسر بازده بدون ریسک. بازدهی که بدون هیچ ریسکی هم می‌شد گرفت، مثلا از اوراق دولتی کوتاه‌مدت. این مقدار از بازده شما کم می‌شود تا فقط بازده اضافه بماند.
3. تقسیم بر نوسان. حاصل، بر انحراف معیار بازده‌های همان دوره تقسیم می‌شود.

نتیجه یک عدد بدون واحد است که می‌گوید به ازای هر واحد نوسان، چقدر بازده اضافه گرفته‌اید. هرچه بزرگ‌تر، بهتر.

یک نکته‌ی فنی: این عدد معمولا سالانه گزارش می‌شود. اگر بازده‌های روزانه یا ماهانه دارید، باید نتیجه را به مقیاس سالانه تبدیل کنید و همین جاست که مقایسه‌ها اغلب اشتباه می‌شوند.

عدد را چطور بخوانیم؟

این محدوده‌ها قراردادی‌اند و بیشتر برای مقایسه به کار می‌آیند تا قضاوت مطلق.

• زیر یک. نوسان بیشتر از چیزی است که با بازده جبران شده باشد.
• یک تا دو. محدوده‌ی قابل قبول و جایی که بیشتر استراتژی‌های واقعی در آن قرار می‌گیرند.
• دو تا سه. نتیجه‌ی خوبی است و معمولا در دوره‌های کوتاه دیده می‌شود.
• بالای سه. در عمل مشکوک است و اغلب نشانه‌ی بیش‌برازش یا نمونه‌ی کوچک.

شرط مهم مقایسه: دو عدد فقط وقتی قابل مقایسه‌اند که در یک بازه‌ی زمانی و با یک واحد محاسبه شده باشند. نسبت شارپ یک استراتژی روزانه با یک استراتژی چندهفته‌ای، بدون یکسان‌سازی مقیاس، هیچ حرفی نمی‌زند.

ضعف اصلی نسبت شارپ

این مهم‌ترین محدودیت این معیار است و باید آگاهانه در نظر گرفته شود.

مخرج این نسبت، انحراف معیار است و انحراف معیار میان نوسان رو به بالا و رو به پایین فرقی نمی‌گذارد. یعنی یک سود ناگهانی بزرگ، دقیقا مثل یک ضرر ناگهانی بزرگ، عدد را پایین می‌آورد.

نتیجه‌ی عملی این است که استراتژی‌هایی با سودهای بزرگ و کم‌تعداد، در این معیار ضعیف به نظر می‌رسند، حتی وقتی در عمل خوب کار می‌کنند. روش‌های دنبال‌کننده‌ی روند نمونه‌ی روشن این حالت‌اند.

برای همین، نسخه‌ی دیگری از این معیار ساخته شده که فقط نوسان منفی را در مخرج می‌آورد و جهش‌های رو به بالا را جریمه نمی‌کند. اگر استراتژی شما سودهای بزرگ و پراکنده می‌سازد، آن نسخه تصویر منصفانه‌تری می‌دهد.

چهار استفاده‌ی درست

مقایسه‌ی دو استراتژی. اصلی‌ترین کاربرد. وقتی دو روش بازده نزدیکی دارند، آن که نسبت بالاتری دارد با نوسان کمتری به آن رسیده است.

سنجش اثر یک تغییر. وقتی قاعده‌ای را در استراتژی عوض می‌کنید، ببینید این عدد بالا رفت یا پایین. این کار باید در چارچوب یک اعتبارسنجی درست انجام شود؛ روشش در درس بک‌تست و اج معاملاتی آمده است.

تصمیم درباره‌ی حجم. استراتژی با نسبت بالاتر، فضای بیشتری برای بزرگ کردن حجم دارد، چون بازدهش به ازای هر واحد نوسان بیشتر است. این تصمیم باید کنار محاسبه‌ی ریسک هر معامله گرفته شود که در درس مدیریت ریسک و حد ضرر توضیح داده شده است.

پایش دوره‌ای. این عدد را هر چند ماه دوباره حساب کنید. افت تدریجی آن، یکی از زودهنگام‌ترین نشانه‌های خراب شدن شرایط است.

کنار کدام معیارها باید دید؟

هیچ عددی به‌تنهایی کیفیت یک استراتژی را نمی‌گوید. سه معیار در کنار هم تصویر کامل‌تری می‌سازند.

حداکثر افت سرمایه عمق بدترین دوره را نشان می‌دهد. نسبت شارپ می‌تواند خوب باشد در حالی که استراتژی یک افت عمیق تک‌باره داشته؛ چون میانگین نوسان را می‌سنجد، نه بدترین لحظه.

توزیع نتیجه‌های ممکن نشان می‌دهد اگر همان معامله‌ها با ترتیب دیگری رخ می‌دادند چه می‌شد. روشش در درس مونت کارلو بررسی شده است.

تعداد معامله‌ها. نسبت شارپی که از سی معامله به دست آمده، عملا بی‌معناست. برای یک عدد قابل اتکا، دست‌کم صد معامله و ترجیحا دو سال داده لازم است.

شش اشتباه رایج

1. مقایسه‌ی بازه‌های متفاوت. دوره و واحد زمانی هر دو عدد باید یکی باشد.
2. محاسبه روی نمونه‌ی کوچک. با چند ماه داده، این عدد با هر معامله‌ی تازه به‌شدت جابه‌جا می‌شود.
3. هدف قرار دادن خود عدد. اگر پارامترها را طوری تنظیم کنید که این نسبت بیشینه شود، استراتژی را به داده‌ی گذشته چسبانده‌اید.
4. نادیده گرفتن افت سرمایه. این دو معیار مکمل‌اند و یکی جای دیگری را نمی‌گیرد.
5. فراموش کردن بازده بدون ریسک. در دوره‌هایی که نرخ بهره بالاست، کسر نکردن آن عدد را به‌طور مصنوعی بالا می‌برد.
6. اعتماد به عدد بسیار بالا. نسبت بالای سه در یک استراتژی واقعی نادر است و معمولا از خطای اندازه‌گیری می‌آید.

یک روال ساده

این چهار قدم، این معیار را قابل استفاده می‌کند:

• بازده‌های ماهانه‌ی خودتان را در یک صفحه‌گسترده بریزید.
• میانگین و انحراف معیار آن‌ها را حساب کنید و بازده بدون ریسک همان دوره را از میانگین کم کنید.
• حاصل تقسیم را به مقیاس سالانه ببرید تا با اعداد منتشرشده قابل مقایسه باشد.
• عدد را کنار حداکثر افت سرمایه و تعداد معامله‌ها در ژورنالتان ثبت کنید؛ ساختارش در درس ژورنال معاملاتی آمده است.

نکات کلیدی این درس

• نسبت شارپ، بازده اضافه را بر نوسان تقسیم می‌کند.
• بازده بدون ریسک باید از بازده استراتژی کم شود.
• محدوده‌ی یک تا دو برای استراتژی‌های واقعی معمول است.
• عدد بالای سه معمولا مشکوک است.
• نوسان مثبت هم جریمه می‌شود؛ ضعف اصلی این معیار.
• دو عدد فقط در یک بازه و یک مقیاس قابل مقایسه‌اند.
• باید کنار حداکثر افت سرمایه دیده شود.

اسمارت اف ایکس؛ مرجع مقایسه و انتخاب بهترین خدمات مالی

اسمارت اف ایکس همراه هوشمند شما در مسیر معامله‌گری است؛ ما ابزار، دانش و تحلیل‌های پیشرفته را در اختیار شما می‌گذاریم تا با اطمینان و هوشمندی، تصمیمات سرمایه‌گذاری بهتر و به‌روزتری بگیرید.

برخی از مزایای همکاری با اسمارت اف ایکس شامل موارد زیر است:

• بررسی بی‌طرفانه: بروکرها و بسترهای معاملاتی را بر اساس واقعیت‌ها و بدون جانبداری بررسی می‌کنیم تا انتخاب آگاهانه‌ای داشته باشید.
• رشد سواد مالی: محتوای آموزشی و تحلیلی جامع تهیه می‌کنیم تا مهارت‌های لازم برای فعالیت موفق در بازارهای مالی را کسب کنید.
• تهیه مقالات جدید: با تمرکز بر دانش روز، مقالات آموزشی و تحلیلی به‌روز منتشر می‌کنیم.
• پایبندی به اصل شفافیت: نظرات و بازخوردهای کاربران را بدون حذف یا ویرایش منتشر می‌کنیم.

💬 اگر سوالی دارید یا نیاز به راهنمایی دارید، می‌توانید از راه‌های ارتباطی زیر با ما در تماس باشید:

• تلگرام پشتیبانی: smartfxsupport
• ایمیل پشتیبانی: support@smartfxac.com

جمع‌بندی

نسبت شارپ ساده‌ترین راه برای پاسخ به این پرسش است که بازده شما ارزش نوسانی که تحمل کرده‌اید را داشته یا نه. اما این عدد یک ابزار مقایسه است و نه یک نمره. اگر یک جمله از این درس بماند، همین باشد: دو نسبت شارپ را فقط وقتی کنار هم بگذارید که در یک بازه و یک مقیاس حساب شده باشند. برای تمرین، بازده‌های ماهانه‌ی دو سال گذشته‌ی خودتان را در یک صفحه‌گسترده بریزید و این عدد را حساب کنید؛ بعد همان کار را برای یک شاخص بازار انجام دهید و ببینید استراتژی شما واقعا از خرید و نگهداری ساده بهتر بوده یا نه.