درخواست نخستین صندوق اهرمی سه برابری بیت‌کوین و اتریوم در آمریکا ثبت شد

بورس Cboe از کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا خواسته نخستین صندوق اهرمی سه برابری بیت‌کوین و اتریوم در این کشور را پذیرش کند. درخواست با شماره پرونده SR-CboeBZX-2026-065 در ۱۰ آگوست ثبت شد و کمیسیون در ۱۴ آگوست آگهی عمومی داد و دوره نظرخواهی را باز کرد. در ادامه با اسمارت اف ایکس می‌بینیم این ابزار چگونه کار می‌کند و چرا کارشناسان درباره‌اش هشدار می‌دهند.

صندوق اهرمی چیست و چه فرقی با صندوق عادی دارد؟

صندوق اهرمی صندوقی است که هدفش چند برابر کردن بازده روزانه یک دارایی پایه است. اگر بیت‌کوین در یک روز دو درصد بالا برود، نسخه سه برابری آن دنبال بازده شش درصدی در همان روز است.

کلیدواژه مهم در این تعریف، کلمه «روزانه» است. این صندوق‌ها هدف خود را در پایان هر روز معاملاتی بازنشانی می‌کنند، پس بازده چند هفته‌ای آن‌ها با سه برابر بازده همان دوره برابر نیست. تفاوت صندوق‌های معمولی بیت‌کوین با خرید مستقیم در درس بیت کوین ETF چیست توضیح داده شده است.

تفاوت دوم در دارایی زیرمجموعه است. این مجموعه پیشنهادی بیت‌کوین واقعی نگه نمی‌دارد و از قراردادهای آتی ماه اول و دوم بورس کالای شیکاگو استفاده می‌کند. یعنی صندوق اهرمی در عمل یک صندوق کالایی مبتنی بر قرارداد آتی است.

درخواست شامل چه چیزهایی می‌شود؟

شرکت والاتیلیتی شیرز (Volatility Shares) پشت این مجموعه ایستاده و درخواست شامل شش صندوق است: بیت‌کوین، اتریوم، طلا، نقره، نفت خام و گاز طبیعی. همه با همان ساختار سه برابری روزانه.

پذیرش در بورس یک مرحله است و اجازه شروع معامله مرحله‌ای جداگانه. تا زمانی که بیانیه ثبت این صندوق‌ها اثرگذار نشود، هیچ سهمی قابل خرید و فروش نیست و تاریخ مشخصی هم برای شروع معاملات اعلام نشده است.

کارنامه نسخه‌های دو برابری چه می‌گوید؟

همین شرکت هم‌اکنون دو صندوق اهرمی دو برابری روی بیت‌کوین و اتریوم دارد و کارنامه آن‌ها هشداردهنده است. صندوق دو برابری اتریوم در سه ماه دوم امسال ۴۸٫۸۱ درصد و در یک سال ۷۹٫۶۱ درصد افت داشته و میانگین سالانه آن از زمان تأسیس در ژوئن ۲۰۲۴ منفی ۹۶٫۱۵ درصد است.

صندوق دو برابری بیت‌کوین هم در سه ماه دوم ۲۹٫۷۶ درصد و در یک سال ۷۸٫۹۳ درصد پایین آمده است. همه این ارقام تا پایان ژوئن ۲۰۲۶ اندازه‌گیری شده‌اند.

این اعداد در دوره‌ای ثبت شده‌اند که دارایی پایه چنین سقوطی را تجربه نکرده است. تفاوت از جایی می‌آید که در ادامه توضیح می‌دهیم.

نکته مهم این است که کارنامه بالا مربوط به دو صندوق با اهرم دو برابر است. نسخه سه برابری همان مسیر را با شدت بیشتری طی می‌کند، چون هر درصد نوسان دارایی پایه با ضریب بزرگ‌تری به بازده صندوق منتقل می‌شود.

چرا اهرم سه برابر با سه برابر سود یکی نیست؟

یک مثال ساده ماجرا را روشن می‌کند. بازاری را در نظر بگیرید که از ۱۰۰ ابتدا ۱۰ درصد پایین می‌رود و به ۹۰ می‌رسد، بعد ۱۰ درصد بالا می‌آید و به ۹۹ می‌رسد. شاخص پایه یک درصد زیان دارد.

حالا همان مسیر را با اهرم دنبال کنید: نسخه دو برابری چهار درصد و نسخه سه برابری نه درصد زیان می‌دهد. به این پدیده افت مرکب می‌گویند و ریشه‌اش در بازنشانی روزانه اهرم است که صندوق را وادار می‌کند در هر برگشت بازار، زیان را تثبیت کند.

نتیجه عملی این است که صندوق اهرمی ابزار معامله روزانه است و برای نگهداری بلندمدت ساخته نشده. هرچه نوسان بازار بیشتر باشد، این فرسایش سریع‌تر اتفاق می‌افتد. سازوکار مشابه در معاملات اهرمی شخصی در درس لیکوئید شدن چیست شرح داده شده است.

این خبر چه چیزی را درباره بازار نشان می‌دهد؟

روند کلی روشن است: صنعت صندوق‌های آمریکا در حال ساختن لایه‌های تازه‌ای روی همان دارایی‌های قبلی است. گلدمن ساکس با خرید یک شرکت صندوق‌ساز وارد این حوزه شد و فیدلیتی (Fidelity) هم دنبال استیک کردن دارایی صندوق اتریوم خود است.

پرونده این صندوق اهرمی در همان مسیر قرار می‌گیرد و نشان می‌دهد تقاضا برای ابزارهای پرریسک‌تر وجود دارد. جزئیات دو پرونده دیگر را در گزارش‌های ورود گلدمن ساکس به صندوق‌های درآمدی بیت‌کوین و درخواست استیکینگ فیدلیتی آورده‌ایم.

نکته دیگر برای بازار خود ارز دیجیتال، رشد حجم قراردادهای آتی است. هر صندوق اهرمی تازه، تقاضای پایداری برای قرارداد آتی می‌سازد و همین می‌تواند فاصله قیمت آتی با قیمت نقدی را تغییر بدهد.

برای معامله‌گر ایرانی نکته کاربردی این است که چنین ابزارهایی معمولا نوسان بازار پایه را هم بیشتر می‌کنند، چون صندوق‌ها ناچارند هر روز پوزیشن خود را در جهت حرکت بازار تنظیم کنند. نگاه روزانه به این بازار در بخش تحلیل ارز دیجیتال منتشر می‌شود.