نرخ فروش حواله دلار آمریکا در مرکز مبادله ارز و طلای ایران در نه روز نخست مهر ۱۴۰۵ از ۱۶۹ هزار و ۵۰۱ تومان به ۱۷۴ هزار و ۷۰۴ تومان رسید. این یعنی حدود ۵ هزار و ۲۰۳ تومان یا نزدیک به ۳ درصد تغییر در کمتر از دو هفته.
روند نرخ در روزهای کاری مهر
ارقام اعلام‌شده در روزهای کاری این بازه به این ترتیب بود: یکم مهر ۱۶۹ هزار و ۵۰۱ تومان، ششم مهر ۱۷۲ هزار و ۲۸۵ تومان، هشتم مهر ۱۷۴ هزار و ۱۸۱ تومان و نهم مهر ۱۷۴ هزار و ۷۰۴ تومان.
در همین بازه نرخ خرید حواله دلار هم اعلام شد: ۱۷۱ هزار و ۲۹۵ تومان در ششم مهر و ۱۷۲ هزار و ۶۱۴ تومان در هشتم مهر. فاصله نرخ خرید و فروش در این روزها حدود هزار تا هزار و ۶۰۰ تومان بوده است.
یورو و بقیه ارزها
نرخ فروش حواله یورو از ۱۹۳ هزار و ۷۶۹ تومان در یکم مهر به ۱۹۷ هزار و ۴۳۵ تومان در هشتم مهر رسید. در همان روز، درهم امارات ۴۷ هزار و ۴۲۸ تومان، یوان چین ۲۵ هزار و ۹۵۸ تومان، روبل روسیه ۲ هزار و ۶۳ تومان و هر صد ین ژاپن ۱۱۰ هزار و ۵۷۳ تومان اعلام شد.
ترتیب این ارزها برای واردکننده‌ای که مبدا خریدش چین یا امارات است اهمیت دارد، چون هزینه نهایی سفارش او با همین نرخ‌ها بسته می‌شود.
مرکز مبادله چه نرخی را تعیین می‌کند
مرکز مبادله ارز و طلای ایران بازاری است که در آن حواله ارزی میان عرضه‌کننده و متقاضی دارای مجوز معامله می‌شود و نرخ آن هر روز کاری اعلام می‌شود. این همان نرخی است که بسیاری آن را ارز دولتی یا نرخ رسمی می‌نامند.
دسترسی به این نرخ عمومی نیست. واردکننده‌ای که ثبت سفارش و تخصیص ارز دارد، و متقاضیانی که در سرفصل‌های تعریف‌شده مثل ارز خدماتی قرار می‌گیرند، با این نرخ ارز می‌گیرند. مسیر و شرایط دریافت ارز با کارت ملی و سهمیه‌های ارزی در مقاله دلار دولتی چیست توضیح داده شده است.
چرا این عدد برای معامله‌گر مهم است
معامله‌گری که در بازار داخلی کار می‌کند، دو نرخ را همزمان می‌بیند: نرخ رسمی مرکز مبادله و نرخ بازار آزاد. فاصله این دو، هزینه واقعی تامین ارز برای فعالیت‌های مختلف را مشخص می‌کند و روی قیمت‌گذاری کالاهای وارداتی اثر می‌گذارد.
برای دارایی‌هایی که قیمتشان جهانی است، مثل طلا و رمزارز، نرخ تبدیل تومان نقش مستقیم دارد. وقتی نرخ تبدیل بالا می‌رود، قیمت تومانی همان دارایی حتی بدون تغییر قیمت جهانی بالاتر می‌نشیند. نرخ لحظه‌ای بازار آزاد و نمودار روند آن در صفحه قیمت دلار امروز و نرخ تتر در صفحه قیمت تتر در دسترس است.
چه عاملی این نرخ را جابه‌جا می‌کند
نرخ مرکز مبادله از برخورد عرضه و تقاضای حواله در همین بازار درمی‌آید. سمت عرضه عمدتا به درآمد ارزی صادرکنندگان و سهمی که به این بازار می‌آورند وابسته است و سمت تقاضا به حجم ثبت سفارش واردات و سرفصل‌های خدماتی. وقتی تقاضای تخصیص بالا می‌رود و عرضه با همان سرعت بالا نمی‌رود، نرخ اعلام‌شده بالاتر می‌نشیند.
انتظارهای بازار آزاد هم بی‌اثر نیست. فاصله زیاد میان نرخ رسمی و آزاد، تقاضا برای ارز ارزان‌تر را بیشتر می‌کند و همین فشار در ارقام روزهای بعد دیده می‌شود. به همین دلیل سنجش درست این است که روند چند روزه را ببینید، نه یک عدد تکی را.
چطور این نرخ را دنبال کنیم
ارقام مرکز مبادله هر روز کاری اعلام می‌شود و خبرگزاری‌های اقتصادی همان روز منتشرش می‌کنند. برای مقایسه درست، سه نکته را رعایت کنید: نوع نرخ را یکسان بگیرید (فروش یا خرید)، ساعت اعلام را در نظر داشته باشید و روزهای تعطیل را که اعلام تازه ندارند جا بیندازید.
کنار این عدد، نرخ بازار آزاد را هم ببینید تا تصویر کامل شود. برای دارایی‌های جهانی مثل طلا، نرخ تبدیل تومان نیمی از قیمت نهایی را می‌سازد و نیم دیگر از بازار جهانی می‌آید؛ تفکیک این دو در صفحه قیمت طلای جهانی نشان داده شده است.
نکته‌ای درباره خواندن این ارقام
نرخ‌های مرکز مبادله هر روز کاری منتشر می‌شوند و روزهای تعطیل اعلام تازه‌ای ندارند. رقم روز آخر این بازه، عددی است که تا ظهر همان روز اعلام شده بود، پس با رقم پایان روز ممکن است اندکی تفاوت داشته باشد.
همچنین نرخ خرید و نرخ فروش دو عدد متفاوت‌اند و در گزارش‌ها معمولا نرخ فروش حواله نقل می‌شود. هنگام مقایسه دو تاریخ، باید هر دو عدد از یک نوع باشند تا نتیجه درست دربیاید. سیاست‌ها و گزارش‌های رسمی ارزی روی پایگاه بانک مرکزی منتشر می‌شود.
جمع‌بندی
نرخ حواله دلار در مرکز مبادله در نه روز نخست مهر ۱۴۰۵ حدود ۳ درصد بالا رفت و یورو هم مسیر مشابهی داشت. برای واردکننده این یعنی هزینه بالاتر سفارش و برای معامله‌گر داخلی یعنی تغییر در نرخ تبدیل دارایی‌های جهانی به تومان. سایر گزارش‌های این حوزه در بخش اخبار اقتصاد ایران منتشر می‌شود.
