تکنوگلد: تخلف یک یا دو پلتفرم به کل بازار طلای آنلاین تعمیم داده نشود

مدیر حقوقی تکنوگلد در یک نشست تخصصی درباره پلتفرم‌های دیجیتال گفت خالی‌فروشی در میان سکوهای آنلاین طلا به‌ندرت دیده می‌شود و تخلف یک یا دو مجموعه نباید به کل بازار تعمیم داده شود. این اظهارات روز ۲۳ شهریور ۱۴۰۵ در سی‌وسومین نشست استماع نخبگانی مطرح شد.

خالی‌فروشی در بازار طلای آنلاین یعنی چه

خالی‌فروشی در این بازار یعنی پلتفرم به کاربر طلایی بفروشد که معادل فیزیکی آن در خزانه موجود نیست. در چنین حالتی تعهد شرکت به کاربران از دارایی واقعی‌اش بیشتر می‌شود و اگر تعداد زیادی از کاربران هم‌زمان درخواست فروش یا تحویل بدهند، شرکت توان پاسخ‌گویی ندارد.

همین مفهوم دلیل اصلی بحث‌های نظارتی چند ماه اخیر در این حوزه است و پرسش همیشگی کاربران هم از جنس همین است: پشت هر گرم طلای خریداری‌شده، چقدر طلای واقعی وجود دارد.

آنچه در نشست مطرح شد

محمدحسن خدادادی، مدیر حقوقی تکنوپی و تکنوگلد، در این نشست گفت: «وجود خالی‌فروشی در یک یا دو پلتفرم، به معنای وجود این تخلف در همه یا اکثریت پلتفرم‌های این حوزه نیست.» او برای توضیح این موضوع به شبکه بانکی اشاره کرد و گفت اگر یک بانک در معرض ورشکستگی قرار بگیرد، این وضعیت به کل شبکه بانکی تعمیم داده نمی‌شود.

۵ دلار کش‌بک از هر معاملهعضویت رایگان اسمارت پلاس، به‌همراه تحلیل و پلن روزانه.بونوس تا ۱۰۰٪تحلیل روزانه ۱۸ نمادبدون هزینهفعال‌سازی رایگان

او در همین نشست تأکید کرد که طرح این موارد به معنای خراب بودن کامل این حوزه نیست و هدف از بیان آن‌ها اصلاح مشکلات موجود است.

سه چالش دیگری که فهرست شد

بخش دیگری از سخنان خدادادی به حوزه لندتک اختصاص داشت. لندتک به کسب‌وکارهایی گفته می‌شود که وام و اعتبار را با ابزارهای دیجیتال ارائه می‌کنند. او محدود ماندن تأمین مالی این حوزه به منابع بانکی را یکی از چالش‌های اصلی دانست و گفت همین وضعیت باعث شده قراردادهای این حوزه عمدتاً از نوع الحاقی باشند؛ یعنی قراردادهایی که یک طرف شرایط را می‌نویسد و طرف دیگر فقط می‌پذیرد یا رد می‌کند.

داده زندهواکنش بازار به این خبر را تست کنشبیه‌ساز ترید با قیمت زنده، بک‌تست و چالش پراپ.بدون ریسک پولچالش پراپبک‌تسترایگان شروع کن

نبود اتصال داده‌ی نکول کاربران به سامانه‌های اعتبارسنجی، دومین موردی بود که فهرست شد. نکول به معنای پرداخت نشدن به‌موقع بدهی است و نبود این داده یعنی سابقه‌ی یک بدهکار در یک پلتفرم برای پلتفرم بعدی دیده نمی‌شود.

سومین مورد به خود بازار طلا برمی‌گشت. خدادادی «رویکردهای سلیقه‌ای» را چالش این حوزه دانست و گفت تغییر تصمیم‌ها همراه با تغییر مدیران ارشد می‌تواند برنامه‌ریزی کسب‌وکارها را مختل کند.

پشتوانه چطور سنجیده می‌شود

پاسخ متعارف به پرسش خالی‌فروشی، نسبت پوشش است: اینکه دارایی نگهداری‌شده چند درصد تعهد شرکت به کاربران را پوشش می‌دهد. هادی فرصادی، مدیرعامل تکنوگلد، اواخر شهریور در گفت‌وگویی جداگانه اعلام کرده بود این مجموعه بازرسی و حسابرسی می‌شود و در آن مقطع ۱۲۰ درصد دارایی‌ای که به مشتریان بدهکار است در بانک کارگشایی نگهداری می‌شده است.

او در همان گفت‌وگو گفته بود انتشار عمومی گزارش‌های حسابرسی به یک قالب استاندارد نیاز دارد و این قالب باید از سوی نهاد ناظر تعیین شود، وگرنه گزارش‌های متفاوت قابل مقایسه نخواهند بود.

سامانه ناظر و مسیر تازه‌ی نظارت

بر اساس همان گفت‌وگو، قرار است پلتفرم‌های این حوزه تحت نظارت بانک مرکزی قرار بگیرند و از طریق API به «سامانه ناظر» متصل شوند. API یک درگاه فنی است که به دو سامانه اجازه می‌دهد داده را به‌صورت خودکار رد و بدل کنند، بدون اینکه کسی گزارشی را دستی وارد کند.

معنای عملی این اتصال برای بحث خالی‌فروشی روشن است: موجودی خزانه و تعهدات پلتفرم به‌جای اتکا به اعلام خود شرکت، در یک سامانه‌ی بیرونی قابل تطبیق می‌شود. اجرای کامل آن به تکمیل زیرساخت و ابلاغ دستورالعمل نهایی بستگی دارد.

چرا نهاد ناظر این حوزه تا امروز جابه‌جا شده است

بازار طلای آنلاین در ایران از دل دو حوزه‌ی جدا سر برآورد: صنف طلا و جواهر از یک سو و کسب‌وکارهای اینترنتی از سوی دیگر. به همین دلیل در سال‌های نخست، وزارت صمت، اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی و بانک مرکزی هرکدام بخشی از موضوع را زیر نظر داشتند و هیچ‌کدام متولی کامل آن نبودند.

نتیجه‌ی عملی این وضعیت برای کاربر آن بود که در زمان اختلاف با یک پلتفرم، مرجع رسیدگی روشن نبود. همین نکته در چند نشست امسال تکرار شد و اعضای این بازار تعیین متولی واحد را مقدم بر سخت‌گیری بیشتر دانستند.

تغییری که امسال اعلام شد، همین نقطه را هدف گرفته است: قرار گرفتن پلتفرم‌ها زیر نظارت بانک مرکزی و اتصالشان به یک سامانه‌ی مرکزی. تا وقتی این مسیر کامل نشده، ارزیابی ادعاهای مربوط به پوشش دارایی همچنان به اعلام خود شرکت‌ها متکی است.

این بحث برای کاربر کدام بخش را تغییر می‌دهد

تا زمانی که گزارش استاندارد و سامانه‌ی نظارتی به‌طور کامل اجرا شوند، اعداد پوشش دارایی از اعلام خود شرکت‌ها می‌آید و مرجع مستقلی آن‌ها را تأیید نمی‌کند. چیزی که از بیرون قابل بررسی است، محل نگهداری طلا، وجود مجوز و امکان تحویل فیزیکی است.

همین فیلدها برای هر مجموعه در بخش پلتفرم‌های طلای آنلاین ثبت شده و کنار هم قابل مقایسه است. نرخ لحظه‌ای هر پلتفرم را هم می‌شود با قیمت طلا و ماشین‌حساب طلا سنجید. مجموعه‌های دیگری مانند داریک و ملی گلد هم همین ماه درباره ساختار نگهداری دارایی خود اعلام‌هایی داشته‌اند.