شاخص ایفو به سقف یک ساله رسید؛ اقتصاد آلمان شوک انرژی را جذب کرد

شاخص ایفو که فضای کسب‌وکار آلمان را می‌سنجد، در آگوست به ۸۸٫۸ واحد رسید و بالاترین رقم یک سال اخیر را ثبت کرد. این چهارمین ماه پیاپی بهبود است و رقم اعلام‌شده به‌روشنی از انتظار ۸۷٫۲ واحدی اقتصاددانان بالاتر درآمد. نکته مهم‌تر اینکه این بهبود در ماهی رخ داده که بازار انتظار داشت گرانی انرژی روحیه شرکت‌ها را خراب کند. در ادامه با اسمارت اف ایکس این گزارش را می‌خوانیم.

شاخص ایفو چیست و چطور ساخته می‌شود؟

شاخص ایفو حاصل نظرسنجی ماهانه موسسه ایفو در مونیخ از هزاران مدیر شرکت آلمانی است. از هر مدیر دو پرسش می‌شود: وضعیت کسب‌وکارتان امروز چطور است و انتظار دارید شش ماه آینده چطور باشد.

پاسخ‌ها به دو زیرشاخص تبدیل می‌شوند: وضعیت کنونی و انتظارات. میانگین این دو، رقم اصلی را می‌سازد. عدد بالاتر یعنی خوش‌بینی بیشتر.

اهمیتش برای بازار ارز از دو جا می‌آید. اول اینکه آلمان بزرگ‌ترین اقتصاد منطقه یورو است، پس حال و هوای شرکت‌های آن به کل بلوک سرایت می‌کند. دوم اینکه این نظرسنجی زودتر از آمارهای رسمی منتشر می‌شود و نقش پیش‌بین دارد. روش خواندن این دسته داده‌ها در درس تحلیل بنیادی فارکس توضیح داده شده است.

رقم آگوست چه بود؟

هر دو زیرشاخص بالا رفتند و همین نکته گزارش را قوی می‌کند. وضعیت کنونی از انتظار ۸۷ واحدی هم جلو زد و بخش انتظارات به ۸۹٫۱ رسید. بهبود همزمان این دو یعنی خوش‌بینی محدود به یک بخش نیست.

چرا این رقم غافلگیرکننده بود؟

پاسخ کوتاه این است که تقریبا همه انتظار داشتند شاخص ایفو این ماه پایین بیاید.

چند روز پیش از انتشار، اقتصاددانان کومرتس‌بانک پیش‌بینی کرده بودند شاخص ایفو از ۸۶٫۶ به ۸۶ واحد افت کند. استدلالشان روشن بود: تشدید درگیری در خاورمیانه و گرانی انرژی، انتظارات شرکت‌ها را خراب می‌کند.

آن استدلال منطقی بود، چون آلمان اقتصادی صنعتی و وابسته به انرژی وارداتی است. سابقه اثر این پرونده بر بازار انرژی را در گزارش تنگه هرمز و بازار نفت آورده‌ایم.

آنچه اتفاق افتاد خلاف این انتظار بود. یک توضیح ممکن این است که شرکت‌ها گرانی انرژی را موقت می‌بینند و بهبود سفارش‌های صنعتی برایشان وزن بیشتری دارد. داده‌های فعالیت کسب‌وکار منطقه یورو در آگوست هم بهبود بخش صنعت آلمان را نشان داده بودند.

توضیح دوم به مقایسه برمی‌گردد. رقم ژوئیه پس از بازنگری به ۸۶٫۷ اصلاح شد، یعنی پایه مقایسه هم کمی جابه‌جا شده است. با این حال جهش ۲٫۱ واحدی در یک ماه، حتی با این اصلاح، حرکت بزرگی به شمار می‌رود.

اثرش بر یورو و سیاست پولی چیست؟

داده بهتر از انتظار در بزرگ‌ترین اقتصاد منطقه یورو، دست بانک مرکزی اروپا را برای ادامه سیاست سخت‌گیرانه بازتر می‌کند. وقتی اقتصاد ضعیف باشد، افزایش نرخ بهره ریسک رکود می‌سازد؛ اقتصاد سرحال این نگرانی را کم می‌کند.

بازار از پیش روی افزایش نرخ در نشست ۱۰ سپتامبر شرط بسته است و یورو به سقف سه ماهه رسیده. جزئیات آن پرونده در گزارش سقف سه ماهه یورو آمده است.

برای بازار سهام اروپا هم این داده معنا دارد، چون سود شرکت‌های صنعتی آلمان به همین چرخه سفارش گره خورده است. با این حال واکنش بازار ارز معمولا سریع‌تر و آنی است.

نکته احتیاطی هم لازم است: شاخص ایفو یک نظرسنجی است و نه آمار تولید یا فروش. حال و هوای مدیران را نشان می‌دهد و گاهی پیش از داده‌های سخت می‌چرخد، ولی همیشه با آن‌ها هم‌جهت نیست.

در سمت مقابل، اگر فدرال رزرو در سپتامبر نرخ را ثابت نگه دارد و اروپا آن را بالا ببرد، فاصله نرخ بهره دو منطقه کم می‌شود و همین به یورو کمک می‌کند. یعنی داده امروز آلمان به‌طور غیرمستقیم روی نرخ برابری دو پول اثر می‌گذارد.

معامله‌گر چطور از این داده استفاده کند؟

نکته اول، مقایسه با انتظار است. بازار به فاصله رقم منتشرشده با پیش‌بینی واکنش نشان می‌دهد و نه به بالا یا پایین بودن خود عدد. اینجا فاصله ۱٫۶ واحدی از انتظار، غافلگیری قابل توجهی بود.

نکته دیگر اینکه واکنش بازار به این نظرسنجی معمولا کوتاه است و چند ساعت بیشتر دوام نمی‌آورد، مگر اینکه با داده‌های دیگر همان هفته هم‌جهت باشد.

نکته دوم، دنبال کردن جزء انتظارات است. برای پیش‌بینی چند ماه آینده، آن زیرشاخص از وضعیت کنونی مفیدتر است، چون تصمیم امروز شرکت‌ها برای استخدام و سرمایه‌گذاری را می‌سازد.

نکته دیگر اینکه یک ماه خوب روند نمی‌سازد، ولی چهار ماه پیاپی بهبود در شاخص ایفو دیگر تصادفی نیست و همین است که این گزارش را از یک داده معمولی جدا می‌کند.

نکته سوم، تقویم است. تا نشست سپتامبر داده‌های تورمی منطقه یورو هم منتشر می‌شوند و ترکیب آن‌ها با این نظرسنجی تصمیم را می‌سازد. زمان دقیق رویدادها در تقویم اقتصادی و نگاه فنی روزانه در بخش تحلیل فارکس منتشر می‌شود.