قیمت نفت در معاملات دوشنبه نزدیک ۳ درصد بالا رفت و بهای هر بشکه برنت از ۹۰ دلار گذشت. محرک این جهش، تشدید تنش در تنگه هرمز بود؛ نیروهای آمریکایی روز یکشنبه سکوهای پرتاب مستقر در جزیره لارک را هدف قرار دادند، نخستین اقدام نظامی پس از حدود یک ماه آرامش. شاخصهای سهام آمریکا هم در همان روز پایین آمدند. در ادامه با اسمارت اف ایکس اثر بازاری این خبر را بررسی میکنیم.
این گزارش مربوط به همان روز است. داده بهروز و راهنمای همیشگی این موضوع در صفحه قیمت لحظهای نفت خام نگهداری میشود.
چه اتفاقی افتاد؟
بر پایه اعلام فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، این حمله سکوهای پرتابی را هدف گرفت که به گفته این نهاد برای استقرار مین دریایی در مسیر آبی آماده میشدند. تهران هم به این اقدام واکنش نشان داد.
برای بازار، جزئیات نظامی اهمیت درجه دوم دارد. آنچه قیمت نفت را جابهجا میکند، احتمال اختلال در مسیر انتقال است و نه خود درگیری. تنگه هرمز پیش از آغاز این درگیری حدود یکپنجم نفت جهان را عبور میداد.
عامل دوم، تهدید تازهای بود که پایانه صادراتی خارک را هم وارد معادله کرد. هر خبری که صادرات یک تولیدکننده بزرگ را زیر سوال ببرد، مستقیم به بهای جهانی میرسد. پیشینه این پرونده در گزارش تنگه هرمز و بازار نفت آمده است.
چرا یک خبر منطقهای قیمت جهانی را بالا میبرد؟
زنجیره اثر سه حلقه دارد. حلقه اول ریسک مسیر است: تنگه هرمز باریکترین گلوگاه انتقال انرژی جهان است و جایگزین زمینی کاملی برایش وجود ندارد.
حلقه دوم هزینه است. با بالا رفتن ریسک، نرخ بیمه کشتی و هزینه حمل بالا میرود و همین هزینهها به بهای هر بشکه اضافه میشوند، حتی وقتی یک قطره نفت هم از دست نرفته باشد.
حلقه سوم انتظار است. معاملهگر امروز روی احتمال فردا شرط میبندد، پس قیمت نفت پیش از هر اختلال واقعی واکنش نشان میدهد و اگر تنش فروکش کند، همان مقدار را پس میدهد.
اثر قیمت نفت بر بازارهای دیگر
| بازار | اثر گرانی انرژی |
|---|---|
| بانکهای مرکزی | تورم بالاتر و کاهش نرخ بهره سختتر |
| ارزهای صادرکننده انرژی | تقویت دلار کانادا و کرون نروژ |
| ارزهای واردکننده | فشار بر ین و ارزهای منطقه یورو |
| طلا | افزایش تقاضای پناهگاه امن |
| سهام | فشار بر سود شرکتهای پرمصرف انرژی |
نکتهای که در این جدول دیده نمیشود، سرعت انتقال است. قیمت نفت ظرف چند ساعت واکنش نشان میدهد، ولی رسیدن این گرانی به قبض خانوار و شاخص تورم چند هفته طول میکشد.
اثر روی سیاست پولی مهمترین بخش ماجراست. ژاپن نمونه روشنی است: صورتحساب واردات این کشور در جولای رکورد زد و ارزش نفت وارداتی ۸۷٫۸ درصد بالا رفت؛ جزئیاتش در گزارش تراز تجاری ژاپن آمده است.
در بازار داخلی هر کشور هم اثر یکسان نیست. جایی که سوخت یارانه دارد، گرانی جهانی دیرتر به مصرفکننده میرسد و جایی که قیمت آزاد است، اثر تقریبا بلافاصله در پمپ بنزین دیده میشود.
این خبر با پرونده نرخ بهره چه نسبتی دارد؟
رئیس فدرال رزرو در سخنرانی جمعه گفت دادههای بهتر تابستان نشان نمیدهد روند زیرین تورم بهبود یافته است. گرانی تازه انرژی دقیقا همان چیزی است که این نگرانی را تقویت میکند؛ شرح آن سخنرانی در گزارش سخنرانی جکسون هول آمده است.
به همین دلیل بالا رفتن قیمت نفت در این مقطع، شرط بازار برای افزایش نرخ بهره را تقویت میکند و نه تضعیف. این نکته برای معاملهگر طلا اهمیت زیادی دارد، چون دو نیروی مخالف همزمان وارد میشوند.
در منطقه یورو هم همین منطق برقرار است. بانک مرکزی اروپا برای نشست ۱۰ سپتامبر به تورم انرژی نگاه میکند؛ تصویر آن پرونده در گزارش سقف سه ماهه یورو آمده است.
برای بازار سهام هم این خبر دوگانه است: سهام شرکتهای نفتی از گرانی سود میبرند و بقیه بخشها هزینه بیشتری میپردازند. به همین دلیل شاخص کل معمولا کمتر از تکسهمها حرکت میکند.
معاملهگر به چه چیزی نگاه کند؟
نکته اول اینکه حرکتهای ناشی از تنش سیاسی معمولا سریع ساخته و سریع پس داده میشوند. تا وقتی اختلال واقعی در صادرات ثبت نشود، بخشی از این جهش موقتی است.
نکته دوم تفکیک دو نوع خبر است: خبر تهدید و خبر اختلال. تهدید معمولا چند درصد اثر دارد و اختلال واقعی میتواند چند برابر آن باشد.
نکته دیگر اینکه قیمت نفت در روزهای پرتنش با شکاف باز میشود و حد ضرر ممکن است با قیمتی بدتر از سطح تعیینشده اجرا شود. این ریسک در معاملههای اهرمدار جدی است.
نکته سوم مدیریت حجم در بازار پرشتاب است. روش محاسبه در درس مدیریت ریسک و حد ضرر آمده و نگاه فنی روزانه به انرژی و فلزات در بخش تحلیل طلا و فلزات و انرژی منتشر میشود.
جمعبندی ساده این است که بازار فعلا روی احتمال اختلال شرط بسته و نه بر اختلال واقعی؛ ادامه مسیر قیمت نفت به همین تفاوت بستگی دارد.
سوالات متداول
۵ سوالقیمت نفت برنت و وست تگزاس چه فرقی دارند؟
برنت معیار نفت دریای شمال و مرجع بیشتر بازارهای جهانی است و وست تگزاس معیار نفت آمریکاست. معمولا برنت کمی گرانتر معامله میشود.
چرا قیمت نفت گاهی با خبر بد پایین میآید؟
چون بازار خبر را از پیش قیمتگذاری کرده است. اگر تنشی رخ بدهد ولی کمتر از انتظار باشد، معاملهگران سود شناسایی میکنند و قیمت عقب مینشیند.
داده رسمی موجودی و عرضه را کجا ببینیم؟
گزارشهای هفتگی موجودی و تولید در وبسایت اداره اطلاعات انرژی آمریکا منتشر میشود.
چرا گرانی نفت به همه ارزها یکجور اثر نمیگذارد؟
چون کشورها یا صادرکننده انرژیاند یا واردکننده. برای صادرکننده، درآمد ارزی بالا میرود و برای واردکننده هزینهها بیشتر میشود.
اثر این خبر بر بازار ایران چیست؟
بهطور غیرمستقیم و از راه قیمت جهانی طلا. گرانی انرژی معمولا تقاضای پناهگاه امن را بالا میبرد و اونس را تقویت میکند و همین به بازار داخلی هم میرسد.
این مطلب گزارشی خبری است و توصیه معاملاتی محسوب نمیشود. منبع دادهها: اطلاعیههای رسمی منتشرشده و نرخهای لحظهای بازار انرژی.
