صندوق پروژه سولار از گروه فارابی، همان گروهی که کارگزاری فارابی هم زیر آن قرار دارد، مرحله دوم پذیره‌نویسی نیروگاه خود را از ۱۷ آبان ۱۴۰۵ آغاز می‌کند. هدف این مرحله جذب دو هزار میلیارد تومان است و مدیر صندوق، شرکت سبدگردان فارابی است. موضوع این خبر، همین صندوق و شرکت سبدگردان فارابی است. فعالیت کارگزاری در این اعلام مطرح نشده است.
صندوق پروژه چگونه کار می‌کند
در صندوق پروژه، سرمایه‌گذار نخست واحدهای صندوق را می‌خرد و پس از بهره‌برداری طرح، سهامدار شرکت پروژه می‌شود. این ساختار با صندوق‌های سهامی و درآمد ثابت تفاوت دارد، چون دارایی صندوق در دوره ساخت، یک طرح نیمه‌تمام است و قیمت روزانه‌ای از جنس سهم یا اوراق ندارد. صندوق سولار نخستین نمونه این ساختار در بازار سرمایه ایران روی نیروگاه خورشیدی است.
مرحله نخست پذیره‌نویسی نیروگاه در ۳۰ خرداد ۱۴۰۵ انجام شد و هزار میلیارد تومان جذب کرد. بر پایه گزارش منتشرشده این گروه، همین منابع صرف خرید تجهیزات اصلی دو طرح شد.
دو طرح در چه مرحله‌ای هستند
بر پایه گزارش ناظر فنی، پیشرفت فیزیکی نیروگاه میرجاوه به ۳۷٫۲۸ درصد و نیروگاه خاش به ۵٫۳۸ درصد رسیده و هر دو از برنامه زمان‌بندی جلوتر هستند. ساخت پنل‌های خورشیدی میرجاوه تمام شده و محموله آماده حمل به کشور است. زمان بهره‌برداری اعلامشده برای میرجاوه خرداد ۱۴۰۶ و برای خاش شهریور ۱۴۰۶ است.
وحید حسن‌پور، مدیرعامل سبدگردان فارابی، هم‌زمانی تخصیص ارز با جذب منابع صندوق را دلیل جلو افتادن طرح‌ها از برنامه دانسته است. به گفته او مقدمات اجرا، شامل دریافت مجوزها و انعقاد قراردادها و ثبت سفارش، از حدود یک سال پیش از راه‌اندازی صندوق پیگیری شده بود.
مرحله دوم پذیره‌نویسی نیروگاه پس از همین پیشرفت اعلام شد. حسن‌پور گفته است درخواست تامین مالی مرحله دوم بعد از خرید تجهیزات اصلی به گروه فارابی و بورس داده شد.
ظرفیت و مسیر فروش برق
ظرفیت مجموع دو نیروگاه ۴۰ مگاوات است و قرار است سالانه بیش از ۸۳ هزار مگاوات‌ساعت برق تولید کنند. برق تولیدی پس از بهره‌برداری در تابلوی برق سبز بورس انرژی به صنایع متقاضی عرضه می‌شود. تابلوی برق سبز بخشی از بورس انرژی است که معامله برق تولیدشده از منابع تجدیدپذیر در آن انجام می‌شود.
حسین نراقی، رئیس هیئتمدیره صندوق سولار، گفته است مدل درآمدی این طرح فروش برق در بورس است و بر خرید تضمینی دولت تکیه ندارد. به گفته او وقتی برق در بورس فروخته می‌شود پول حداکثر تا سه روز بعد به حساب می‌نشیند. در این مدل، درآمد نیروگاه به میزان تولید و قیمت فروش برق در بازار وابسته می‌شود.
تقاضای صنایع برای برق سبز
محمدامین زنگنه، دبیر انجمن انرژی‌های تجدیدپذیر ایران، ناترازی برق و محدودیت تامین سوخت نیروگاه‌های حرارتی را دو عامل موثر بر تقاضای صنایع دانسته است. او گفته است بر پایه آمار وزارت نیرو، در دوره تابستان از حدود ابتدای خرداد تا پایان شهریور با حدود ۱۵ هزار مگاوات ناترازی روبه‌رو هستیم و در زمستان هم ممکن است ظرفیت نیروگاهی موجود باشد ولی گاز کافی برای تامین سوخت آن در دسترس نباشد.
قلم دوم، تکالیف قانونی صنایع برای تامین بخشی از برق خود از منابع تجدیدپذیر است. آستانه قدرت قراردادی صنایع مشمول این تکلیف از ۵ هزار کیلووات در سال ۱۳۹۹ به ۱۵۰ کیلووات در ۱۴۰۵ رسیده و برای ۱۴۰۶ عدد ۳۰ کیلووات اعلام شده است. پایین آمدن این آستانه، شمار صنایع مشمول را بالا می‌برد.
عددهای اعلامشده درباره بازده
گروه فارابی نرخ بازده داخلی ریالی طرح را ۵۵ تا ۶۰ درصد و دوره بازگشت سرمایه را دو تا سه سال برآورد کرده است. بر پایه گزارش همین گروه، صندوق از زمان مرحله نخست پذیره‌نویسی نیروگاه در ۳۰ خرداد تا ۱۰ آبان ۱۴۰۵ نزدیک به ۲۴ درصد بازدهی داشته است.
این عددها برآورد و سابقه گذشته هستند. هیچ تعهدی برای تکرار آن‌ها اعلام نشده است. تحقق درآمد طرح به تکمیل ساخت و آغاز بهره‌برداری وابسته است و پس از آن هم به میزان تولید و قیمت فروش برق در بورس انرژی بستگی دارد. زنگنه گفته است هر دو طرح در مناطق محروم قرار دارند و از ۱۰ سال معافیت مالیاتی به‌علاوه سه سال مشوق منطقه‌ای برخوردارند، پس تا ۱۳ سال پس از بهره‌برداری مالیات بر درآمد آن‌ها صفر خواهد بود.
جای این صندوق در کنار صندوق‌های دیگر بازار
صندوق‌های کالایی و ارزی در دو سال گذشته شمارشان در بازار سرمایه ایران بالا رفته است؛ از صندوق‌های نقره که از ۱۴ گذشتند تا نخستین صندوق سرمایه‌گذاری ارزی. تفاوت صندوق پروژه با این دسته در جنس دارایی است: آنجا دارایی پایه یک کالا یا ارز با قیمت روزانه است و اینجا یک طرح در حال ساخت با جدول زمانی بهره‌برداری.
به همین دلیل سنجش این دو با یک معیار ممکن نیست. در پذیره‌نویسی نیروگاه، جدول زمانی ساخت و گزارش ناظر فنی جای نرخ روزانه دارایی پایه را می‌گیرد.
سوالات متداول
۴ سوالمرحله دوم پذیره‌نویسی نیروگاه از چه تاریخی آغاز می‌شود
از ۱۷ آبان ۱۴۰۵، با هدف جذب دو هزار میلیارد تومان. مرحله نخست در ۳۰ خرداد ۱۴۰۵ انجام شد و هزار میلیارد تومان جذب کرد.
پذیره‌نویسی نیروگاه به کارگزاری فارابی مربوط است
مدیر صندوق شرکت سبدگردان فارابی است و کارگزاری فارابی شرکت دیگری از همین گروه است. موضوع خبر، صندوق و شرکت سبدگردان است.
درآمد طرح از خرید تضمینی دولت میآید
بر پایه گفته رئیس هیئتمدیره صندوق، نه. مدل اعلامشده فروش برق در تابلوی برق سبز بورس انرژی به صنایع متقاضی است و تسویه آن حداکثر سه روزه اعلام شده است.
بازده ۲۴ درصدی در پذیره‌نویسی نیروگاه چه بازه‌ای را نشان می‌دهد
بازه ۳۰ خرداد تا ۱۰ آبان ۱۴۰۵، بر پایه گزارش خود گروه فارابی. این عدد سابقه گذشته صندوق است و برآورد بازده داخلی طرح جدا از آن اعلام شده است.
منبع: نشست خبری صندوق سولار و گزارش منتشرشده گروه فارابی به تاریخ ۱۲ آبان ۱۴۰۵، به‌علاوه گزارش ناظر فنی طرح‌ها. تاریخ انتشار: ۱۳ آبان ۱۴۰۵.
