قیمت دلار امروز ۱۸ مرداد ۱۴۰۵ در بازار آزاد و نمودار روند

قیمت دلار پرتکرارترین عددی است که در اقتصاد ایران دنبال می‌شود، چون تقریبا هر قیمتی در کشور به‌نوعی به آن گره خورده است. در بالای همین صفحه، نرخ زنده دلار در بازار آزاد را می‌بینید که هر ۶۰ ثانیه به‌روز می‌شود، به همراه بازگشایی و بیشترین و کمترین نرخ روز. در ادامه توضیح می‌دهیم این عدد چطور ساخته می‌شود، چه چیزهایی آن را جابه‌جا می‌کند و چه رابطه‌ای با طلا و سکه و تتر دارد.

در ایران یک نرخ دلار وجود ندارد

وقتی می‌پرسند «دلار چند شد»، معمولا منظور نرخ بازار آزاد است، ولی در عمل چند نرخ موازی وجود دارد که هر کدام کاربرد خودش را دارد.

• نرخ آزاد: از برخورد عرضه و تقاضا در بازار غیررسمی به دست می‌آید. بالاترین نرخ است و همان چیزی است که در این صفحه نمایش داده می‌شود.
• نرخ مرکز مبادله: نرخی که برای بخشی از واردات کالاهای مشخص و بازگشت ارز صادراتی استفاده می‌شود.
• نرخ توافقی: بخشی از تجارت که خارج از سهمیه رسمی و در سامانه‌ای با سقف و کف مشخص انجام می‌شود.

فاصله بین این نرخ‌ها خودش یک شاخص است. هرچه اختلاف نرخ آزاد با نرخ‌های دیگر بیشتر شود، یعنی فشار تقاضا در بازار غیررسمی بالاتر رفته است.

چه چیزی قیمت دلار را در ایران بالا و پایین می‌برد؟

در جفت ارزهای جهانی، داده‌های اقتصادی سهم اصلی را در حرکت قیمت دارند. در بازار ایران سهم انتظارات و اخبار از سهم داده‌ها بیشتر است. پنج عامل زیر بیشترین اثر را دارند.

۱. رشد نقدینگی

نقدینگی مجموع پول در گردش و سپرده‌های بانکی است. وقتی این عدد سریع‌تر از تولید کالا و خدمات رشد کند، ریال بیشتری دنبال همان مقدار کالا می‌گردد و ارزش هر واحد ریال پایین می‌آید. این کندترین ولی پایدارترین عاملی است که قیمت دلار را در بلندمدت بالا می‌برد.

۲. درآمد ارزی و امکان انتقال آن

سمت عرضه بازار ارز عمدتا از فروش نفت و فرآورده‌های آن می‌آید. دو چیز اینجا مهم است: مقدار فروش، و اینکه پول آن چقدر سریع و بدون واسطه قابل بازگشت باشد. به همین دلیل تغییرات قیمت نفت خام در جهان با تاخیر روی سمت عرضه بازار ارز ایران اثر می‌گذارد.

۳. اخبار سیاسی

این سریع‌ترین عامل است. یک خبر درباره مذاکره یا تنش، می‌تواند در همان ساعت چند درصد نرخ را جابه‌جا کند، بدون اینکه هیچ متغیر اقتصادی عوض شده باشد. ویژگی این نوع حرکت آن است که اگر خبر بعدی تاییدش نکند، بخش زیادی از آن پس داده می‌شود.

۴. انتظارات تورمی

وقتی مردم انتظار داشته باشند سال آینده گران‌تر از امسال باشد، برای حفظ ارزش پس‌اندازشان دارایی می‌خرند و دلار یکی از اولین گزینه‌هاست. این یک حلقه خودتقویت‌کننده است: انتظار گرانی، خرید می‌سازد و خرید، گرانی را واقعی می‌کند.

۵. نرخ سود بانکی

سپرده بانکی رقیب مستقیم خرید ارز است. اگر سود سپرده از نرخ تورم عقب بماند، نگه داشتن پول در بانک در عمل ضرر است و بخشی از آن به سمت بازار ارز و طلا حرکت می‌کند. همین منطق در بازارهای جهانی هم برقرار است و در درس نرخ بهره و بازار فارکس کامل توضیح داده شده است.

رابطه قیمت دلار با طلا، سکه و تتر

این چهار بازار در ایران یک زنجیره‌اند و دلار لنگر آن است.

طلا و سکه: قیمت طلای ۱۸ عیار و سکه امامی از ضرب اونس جهانی در نرخ دلار ساخته می‌شود. پس هر تکان دلار، مستقیم و بدون تاخیر روی آنها می‌نشیند.

تتر: قیمت تتر در عمل همان دلار است، فقط به شکل دیجیتال. چون بازار ارز دیجیتال شبانه‌روز و در تعطیلات هم باز است، تتر معمولا زودتر از دلار آزاد واکنش نشان می‌دهد. برای همین بسیاری آن را به‌عنوان پیش‌بینی نرخ فردای صرافی‌ها می‌خوانند.

یورو: نرخ یورو در بازار آزاد از ضرب نرخ جهانی EUR/USD در قیمت دلار به دست می‌آید، پس دو ریسک همزمان دارد.

نرخ جهانی دلار چه فرقی با نرخ داخلی دارد؟

دو مفهوم کاملا جدا هستند و مرتب با هم اشتباه گرفته می‌شوند.

این نکته در عمل مهم است: خبری که در رسانه‌های خارجی درباره «قوی شدن دلار» می‌خوانید، معمولا درباره شاخص DXY است و ربط مستقیمی به نرخ بازار داخلی ندارد. جزئیات این شاخص در صفحه رسمی بورس ICE آمده است.

قیمت دلار چه ساعتی به‌روز می‌شود؟

بازار ارز داخلی ساعت کاری مشخصی دارد و بیشترین معامله در ساعت‌های اداری انجام می‌شود. ولی چون تتر شبانه‌روز معامله می‌شود، در ساعت‌های تعطیل هم می‌شود جهت بازار را تخمین زد. نرخی که در این صفحه می‌بینید هر ۶۰ ثانیه به‌روز می‌شود و زمان آخرین به‌روزرسانی زیر همان کارت نوشته شده است.

یک نکته درباره اعداد: در بازار ایران معمولا قیمت دلار را به تومان می‌گویند، در حالی که واحد رسمی پول ریال است و هر تومان ده ریال است. عددی که اینجا می‌بینید به تومان است.

چهار عددی که کنار قیمت دلار باید ببینید

نگاه کردن به یک نرخ تنها، تصویر ناقصی می‌دهد. کسانی که بازار را حرفه‌ای دنبال می‌کنند، این چهار عدد را کنار هم می‌خوانند.

هر چهار عدد را می‌شود از همین بخش قیمت لحظه‌ای سایت دنبال کرد. حباب سکه و طلا مستقیم روی کارت قیمت همان صفحه‌ها نمایش داده می‌شود.

روند را در بازه بلندتر ببینید

نرخ ارز در ایران معمولا پله‌ای حرکت می‌کند: یک دوره طولانی آرام می‌ماند و بعد در چند هفته جهش می‌کند. کسی که فقط نوسان روزانه را نگاه می‌کند، هم در دوره آرام حوصله‌اش سر می‌رود و هم در جهش دیر متوجه می‌شود. نمودار روند ۶۰ روز اخیر در بالای این صفحه دقیقا برای دیدن همین الگو گذاشته شده است. با بردن موس روی نمودار، قیمت دلار در هر روز را می‌بینید.

خبر را از تحلیل جدا کنید

در روزهایی که خبر مهمی منتشر می‌شود، نرخ بازار آزاد می‌تواند از قیمت واقعی معاملات فاصله بگیرد، چون بخشی از آن عدد فقط انتظار است. عادت خوب این است که واکنش روز اول را کامل نبینید و بگذارید بازار در یک تا دو روز بعد تکلیفش را روشن کند. همین اصل در بازارهای جهانی هم برقرار است و در درس معامله بر اساس اخبار با مثال توضیح داده شده است.

سه اشتباه رایج در نگاه به قیمت دلار

یکی گرفتن نرخ خرید و فروش

صرافی‌ها دو نرخ اعلام می‌کنند: نرخی که با آن می‌خرند و نرخی که با آن می‌فروشند. فاصله این دو هزینه معامله شماست. عددی که در رسانه‌ها می‌آید معمولا نرخ فروش است، یعنی قیمتی که شما باید بپردازید.

نتیجه گرفتن از یک روز

نرخ ارز روزهایی دارد که چند درصد جابه‌جا می‌شود و بعد بخش زیادی از آن حرکت را پس می‌دهد. تصمیم گرفتن بر اساس نوسان یک روز، در بیشتر مواقع خرید در سقف هیجان است. نمودار روند ۶۰ روز اخیر در بالای همین صفحه برای همین گذاشته شده است.

فرض گرفتن رابطه مستقیم با قیمت نفت

بالا رفتن قیمت جهانی نفت در تئوری درآمد ارزی را بیشتر می‌کند، ولی در عمل مقدار فروش و شرایط انتقال پول تعیین‌کننده‌تر است. پس نمی‌شود از رشد نفت مستقیما نتیجه گرفت که دلار ارزان می‌شود.