منحنی فیلیپس چیست؟ | رابطه تورم و بیکاری در ۴ گام

هر بانک مرکزی همزمان دو هدف دارد: مهار تورم و پایین نگه داشتن بیکاری. مشکل اینجاست که این دو هدف اغلب در دو جهت مخالف کشیده می‌شوند. منحنی فیلیپس همان نموداری است که این کشمکش را نشان می‌دهد و توضیح می‌دهد چرا بازار کار داغ معمولا به تورم بالاتر می‌رسد. در این درس سطح پیشرفته می‌بینیم منحنی فیلیپس بر چه منطقی بنا شده، چرا چند بار در تاریخ از کار افتاد، انتظار تورمی چه بلایی سرش می‌آورد و معامله‌گر چطور از آن استفاده می‌کند. با اسمارت اف ایکس همراه باشید.

منحنی فیلیپس چیست؟

منحنی فیلیپس نموداری است که رابطه‌ی معکوس میان نرخ بیکاری و نرخ تورم را نشان می‌دهد: هرچه بیکاری کمتر باشد، تورم معمولا بالاتر است.

نام این منحنی از اقتصاددانی نیوزیلندی گرفته شده که در سال ۱۹۵۸ داده‌های نزدیک به یک قرن دستمزد و بیکاری بریتانیا را کنار هم گذاشت و دید این دو تقریبا همیشه در دو جهت مخالف حرکت می‌کنند. بعدها همین رابطه به تورم قیمت‌ها تعمیم داده شد و به یکی از پایه‌های تصمیم‌گیری بانک‌های مرکزی تبدیل شد.

پیش از ادامه، دو مفهوم پایه لازم است: تورم یعنی سرعت افزایش عمومی قیمت‌ها و نرخ بیکاری یعنی سهم افرادی که دنبال کار می‌گردند و کاری پیدا نکرده‌اند. منحنی فیلیپس دقیقا درباره‌ی رابطه‌ی همین دو عدد است.

منطق پشت منحنی فیلیپس

رابطه‌ی آماری به‌تنهایی چیزی را توضیح نمی‌دهد. زنجیره‌ی زیر نشان می‌دهد چرا این دو عدد به هم وصل‌اند.

1. کمبود نیروی کار. وقتی بیکاری پایین می‌آید، کارفرماها برای جذب نیرو با هم رقابت می‌کنند.
2. رشد دستمزد. این رقابت حقوق‌ها را بالا می‌برد، چون کارگر گزینه‌های بیشتری دارد.
3. افزایش هزینه. دستمزد بخش بزرگی از بهای تمام‌شده‌ی کالا و به‌ویژه خدمات است.
4. تورم بیشتر. شرکت‌ها بخشی از این هزینه را به قیمت فروش منتقل می‌کنند.

حلقه‌ی وسط این زنجیره دستمزد است و به همین دلیل بازار به رقم میانگین دستمزد ساعتی در گزارش اشتغال آمریکا گاهی بیشتر از خود رقم اشتغال واکنش نشان می‌دهد. جزئیات این گزارش در صفحه‌ی اشتغال غیرکشاورزی آمده است.

سه باری که منحنی فیلیپس از کار افتاد

اهمیت این بخش برای معامله‌گر بیشتر از بخش‌های قبلی است، چون نشان می‌دهد کجا نباید به این رابطه تکیه کرد.

دهه‌ی ۱۹۷۰. جهش قیمت نفت هزینه‌ی تولید را بالا برد و همزمان فعالیت اقتصادی را کوچک کرد. تورم و بیکاری با هم بالا رفتند و رابطه‌ی کلاسیک وارونه شد. نام این وضعیت رکود تورمی است و در درس رکود تورمی بررسی شده است.

دهه‌ی ۱۹۹۰. بیکاری آمریکا به پایین‌ترین سطح چند دهه رسید و تورم آرام ماند. دلیل اصلی این بود که مردم و کسب‌وکارها دیگر انتظار تورم بالا نداشتند و همین انتظار پایین، فشار دستمزدی را مهار کرد.

دهه‌ی ۲۰۱۰. بازار کار سال‌ها داغ بود و تورم همچنان زیر هدف ماند. اقتصاددانان این دوره را صاف شدن منحنی فیلیپس نامیدند: بیکاری کم، تورم را فقط کمی بالا می‌برد. توضیح رسمی بانک مرکزی آمریکا درباره‌ی این دو هدف را می‌توانید در صفحه‌ی سیاست پولی فدرال رزرو بخوانید.

انتظار تورمی، بازیگر پنهان منحنی فیلیپس

مهم‌ترین اصلاحی که بر این منحنی وارد شد، اضافه کردن انتظار تورمی بود.

اگر کارگران انتظار داشته باشند قیمت‌ها سال آینده ده درصد بالا برود، همین امروز افزایش دستمزد ده درصدی می‌خواهند، حتی اگر بیکاری بالا باشد. نتیجه این است که کل منحنی به سمت بالا جابه‌جا می‌شود و برای هر نرخ بیکاری، تورم بالاتری ثبت می‌شود.

به همین دلیل بانک‌های مرکزی این‌قدر روی لنگر انداختن انتظار تورمی حساس‌اند. نگه داشتن انتظار نزدیک هدف، کار مهار تورم را ارزان‌تر می‌کند؛ وگرنه برای پایین آوردن قیمت‌ها باید نرخ بهره را بسیار بالاتر برد و بیکاری بیشتری را پذیرفت. ابزارهای این کار در درس بانک مرکزی آمده است.

انتظار تورمی عدد قابل اندازه‌گیری است: از تفاوت بازده اوراق معمولی و اوراق محافظت‌شده در برابر تورم به دست می‌آید. همین تفاوت، پایه‌ی محاسبه‌ی نرخ بهره واقعی هم هست.

منحنی فیلیپس در معامله چه کاربردی دارد؟

معامله‌گر ارز از این چارچوب برای حدس زدن تصمیم بعدی بانک مرکزی استفاده می‌کند و چهار داده را به ترتیب می‌بیند.

اول، نرخ بیکاری و فاصله‌اش تا سطح طبیعی. سطح طبیعی همان نرخی است که اقتصاد می‌تواند بدون ایجاد فشار تورمی تحمل کند. وقتی بیکاری واقعی زیر این سطح برود، منحنی فیلیپس می‌گوید فشار تورمی در راه است.

دوم، رشد دستمزد. این عدد زودتر از تورم حرکت می‌کند و بهترین هشدار زودهنگام است.

سوم، انتظار تورمی. اگر انتظار بالا برود، بانک مرکزی تندتر واکنش نشان می‌دهد. عدد تورم رسمی را هم در صفحه‌ی تورم مصرف‌کننده آمریکا دنبال کنید.

چهارم، لحن بانک مرکزی. در هر دوره یکی از دو هدف اولویت دارد و همین اولویت، جهت ارز را می‌سازد. رابطه‌ی نرخ بهره و ارز در درس نرخ بهره در فارکس بررسی شده است.

جمع‌بندی عملی ساده است: ارز کشوری که بازار کارش فشار دستمزدی بیشتری نشان می‌دهد، شانس بیشتری برای تقویت دارد، چون احتمال افزایش نرخ بهره‌اش بالاتر است. تقویم انتشار این داده‌ها در تقویم اقتصادی آمده است.

پنج اشتباه رایج در استفاده از منحنی فیلیپس

1. قانون دانستن رابطه. این یک الگوی آماری است که در بعضی دوره‌ها محکم و در بعضی دوره‌ها بسیار ضعیف بوده است.
2. نادیده گرفتن شوک عرضه. جهش قیمت انرژی یا اختلال در زنجیره‌ی تامین، رابطه را برای مدتی وارونه نشان می‌دهد.
3. فراموش کردن وقفه. اثر دستمزد بر قیمت با چند ماه تاخیر می‌رسد و انتظار واکنش فوری، تحلیل را خراب می‌کند.
4. مقایسه‌ی دو کشور ناهمسان. ساختار بازار کار و قدرت اتحادیه‌ها در هر کشور فرق دارد و شیب منحنی هم فرق می‌کند.
5. معامله بر پایه‌ی یک عدد. یک گزارش اشتغال بدون داده‌ی دستمزد و انتظار تورمی، نیمی از تصویر است. جای کلی این رویکرد در سرفصل آموزش تحلیل فاندامنتال توضیح داده شده است.

نکات کلیدی این درس

• منحنی فیلیپس رابطه‌ی معکوس تورم و بیکاری را نشان می‌دهد.
• حلقه‌ی واسط این رابطه دستمزد است.
• شوک عرضه می‌تواند رابطه را وارونه کند.
• انتظار تورمی کل منحنی را جابه‌جا می‌کند.
• صاف شدن منحنی یعنی تورم به بازار کار داغ کم واکنش می‌دهد.
• برای معامله، رشد دستمزد هشدار زودهنگام است.
• این رابطه یک چارچوب فکری است و نه فرمول قطعی.

اسمارت اف ایکس؛ مرجع مقایسه و انتخاب بهترین خدمات مالی

اسمارت اف ایکس همراه هوشمند شما در مسیر معامله‌گری است؛ ما ابزار، دانش و تحلیل‌های پیشرفته را در اختیار شما می‌گذاریم تا با اطمینان و هوشمندی، تصمیمات سرمایه‌گذاری بهتر و به‌روزتری بگیرید.

برخی از مزایای همکاری با اسمارت اف ایکس شامل موارد زیر است:

• بررسی بی‌طرفانه: بروکرها و بسترهای معاملاتی را بر اساس واقعیت‌ها و بدون جانبداری بررسی می‌کنیم تا انتخاب آگاهانه‌ای داشته باشید.
• رشد سواد مالی: محتوای آموزشی و تحلیلی جامع تهیه می‌کنیم تا مهارت‌های لازم برای فعالیت موفق در بازارهای مالی را کسب کنید.
• تهیه مقالات جدید: با تمرکز بر دانش روز، مقالات آموزشی و تحلیلی به‌روز منتشر می‌کنیم.
• پایبندی به اصل شفافیت: نظرات و بازخوردهای کاربران را بدون حذف یا ویرایش منتشر می‌کنیم.

💬 اگر سوالی دارید یا نیاز به راهنمایی دارید، می‌توانید از راه‌های ارتباطی زیر با ما در تماس باشید:

• تلگرام پشتیبانی: smartfxsupport
• ایمیل پشتیبانی: support@smartfxac.com

جمع‌بندی

منحنی فیلیپس به شما می‌گوید بانک مرکزی در هر لحظه بین کدام دو گزینه گیر کرده است و همین، بخش بزرگی از حرکت نرخ بهره و به دنبالش نرخ ارز را توضیح می‌دهد. اگر یک جمله از این درس بماند، همین باشد: به رشد دستمزد زودتر از تورم نگاه کنید. برای تمرین، برای دو کشور دلخواه نرخ بیکاری، رشد دستمزد و تورم دوازده ماه گذشته را در یک جدول بنویسید و ببینید کدام اقتصاد به سطح فشار دستمزدی نزدیک‌تر است؛ همین جدول ساده، سوگیری شما را روی جفت ارز آن دو کشور مشخص می‌کند.