معامله‌ای را تصور کنید که ۳۰ پیپ در سود است و شما نگرانید بازار برگردد و همان معامله با ضرر بسته شود. بیشتر معامله‌گران در این لحظه حد ضرر را به نقطه‌ی ورود می‌آورند. نام این کار ریسک فری است. در این درس سطح متوسط سه روش اجرا، زمان درست، محاسبه‌ی نقطه‌ی سر به سر واقعی و هزینه‌ی پنهان این تصمیم را با مثال عددی می‌بینیم. با اسمارت اف ایکس همراه باشید.
ریسک فری چیست؟
ریسک فری (Risk Free) یعنی وضعیتی که معامله‌ی باز دیگر نمی‌تواند از سرمایه‌ی اولیه‌ی شما چیزی کم کند. رایج‌ترین راه رسیدن به این وضعیت، آوردن حد ضرر به قیمت ورود است. اگر بازار برگردد، معامله با سود و زیان صفر بسته می‌شود.
معامله‌گران فارسی‌زبان به این کار «ریسک فری کردن معامله» می‌گویند و در منابع انگلیسی نام آن Break Even یا سر به سر است. هر دو نام به یک عمل اشاره دارند.
کار ریسک فری حذف احتمال ضرر در معامله‌ای است که بخشی از مسیر را در جهت شما رفته است. سود احتمالی معامله همان مقدار قبلی می‌ماند.
برای فهم این درس باید با حد ضرر و نسبت سود به ضرر آشنا باشید. اگر این دو مفهوم برایتان تازه است، اول درس مدیریت ریسک و حد ضرر و بعد درس ریسک به ریوارد را بخوانید.
ریسک فری کردن معامله چطور کار می‌کند؟
هر معامله‌ای که ریسک فری می‌شود سه مرحله را طی می‌کند.
- ورود با حد ضرر اولیه. معامله با حد ضرر و حد سود مشخص باز می‌شود و مقدار ریسک آن معلوم است. این مقدار را R می‌نامیم.
- حرکت قیمت در جهت معامله. قیمت به اندازه‌ی مشخصی جلو می‌رود. بسیاری از معامله‌گران فاصله‌ی یک R را ملاک می‌گیرند، یعنی سود شناور برابر با ریسک اولیه.
- انتقال حد ضرر. حد ضرر از جای اولیه به نقطه‌ی ورود یا کمی آن‌طرف‌تر منتقل می‌شود. از این لحظه بدترین نتیجه‌ی معامله صفر است.
این کار در متاتریدر با دستور Modify روی معامله‌ی باز انجام می‌شود. کافی است عدد Stop Loss را به قیمت جدید تغییر دهید.
مثال عددی ریسک فری در یورو به دلار
فرض کنید روی یورو به دلار با حجم ۰٫۵ لات خرید کرده‌اید. ارزش هر پیپ در این حجم ۵ دلار است.
| مشخصه | قیمت | فاصله تا ورود | مبلغ |
|---|---|---|---|
| ورود | ۱٫۰۸۵۰ | صفر | صفر |
| حد ضرر اولیه | ۱٫۰۸۲۰ | ۳۰ پیپ | ۱۵۰ دلار ضرر |
| حد سود | ۱٫۰۹۱۰ | ۶۰ پیپ | ۳۰۰ دلار سود |
| حد ضرر پس از ریسک فری | ۱٫۰۸۵۲ | ۲ پیپ | ۱۰ دلار سود |
قیمت به ۱٫۰۸۸۰ می‌رسد و معامله ۳۰ پیپ در سود است. در این لحظه حد ضرر را از ۱٫۰۸۲۰ به ۱٫۰۸۵۲ می‌آورید. از حالا دو نتیجه ممکن است: قیمت به حد سود برسد و ۳۰۰ دلار بگیرید، یا برگردد و معامله حدود صفر بسته شود. ضرر ۱۵۰ دلاری از فهرست نتیجه‌ها حذف شده است.
نقطه‌ی سر به سر واقعی کجاست؟
حد ضرری که دقیقا روی قیمت ورود باشد معامله را کاملا بی‌ضرر نمی‌کند. سه هزینه هنوز از حساب کم می‌شود.
- کمیسیون. در حساب‌های ECN برای هر لات رفت و برگشت مبلغی حدود ۷ دلار گرفته می‌شود. در مثال بالا این رقم ۳٫۵ دلار و برابر ۰٫۷ پیپ است.
- سوآپ. اگر معامله شب باز بماند بهره‌ی شبانه به آن می‌خورد. جزئیات این هزینه در درس سوآپ آمده است.
- اسلیپیج. حد ضرر یک سفارش بازار است و در حرکت تند ممکن است چند پیپ دورتر اجرا شود.
به همین دلیل در مثال، حد ضرر روی ۱٫۰۸۵۲ گذاشته شد. یک پیپ برای پوشش کمیسیون و سوآپ و یک پیپ برای اطمینان.
در معامله‌ی فروش یک نکته‌ی دیگر هم هست: حد ضرر فروش با قیمت Ask فعال می‌شود که به اندازه‌ی اسپرد بالاتر از قیمت روی نمودار است. پس حد ضرر زودتر از چیزی که روی نمودار می‌بینید لمس می‌شود.
تفاوت دو قیمت خرید و فروش را در درس بید و اسک توضیح داده‌ایم.
سه روش ریسک فری کردن معامله
برای رسیدن به معامله‌ی بدون ریسک سه روش رایج وجود دارد.
روش اول: انتقال حد ضرر به نقطه‌ی ورود
همان روشی است که در مثال دیدید. ساده‌ترین شکل ریسک فری است و تمام حجم معامله تا رسیدن به حد سود در بازار می‌ماند. ضعف آن این است که با یک اصلاح معمولی قیمت، کل معامله با صفر بسته می‌شود.
روش دوم: بستن بخشی از حجم
در این روش حد ضرر سر جایش می‌ماند و بخشی از معامله در سود بسته می‌شود. در همان مثال، نیمی از حجم یعنی ۰٫۲۵ لات را در ۳۰ پیپ سود می‌بندید و ۷۵ دلار نقد می‌شود. نیم دیگر با حد ضرر ۳۰ پیپی باز است و بیشترین ضرر آن ۷۵ دلار است. جمع دو بخش در بدترین حالت صفر می‌شود.
مزیت این روش این است که حد ضرر در جای منطقی خودش می‌ماند و اصلاح‌های معمولی معامله را نمی‌بندد. هزینه‌اش هم روشن است: اگر قیمت به حد سود برسد، به جای ۳۰۰ دلار ۲۲۵ دلار می‌گیرید. شکل‌های مختلف این کار را در درس خروج پله‌ای ببینید.
روش سوم: حد ضرر متحرک
حد ضرر پشت سر قیمت و با فاصله‌ی معین حرکت می‌کند. وقتی از نقطه‌ی ورود رد شد، معامله ریسک فری شده و از آن به بعد سود قفل می‌شود. این روش را در درس تریلینگ استاپ کامل گفته‌ایم.
بهترین زمان برای ریسک فری کردن
زمان انتقال حد ضرر از خود انتقال مهم‌تر است. سه ملاک رایج را کنار هم می‌گذاریم.
| ملاک | مزیت | عیب |
|---|---|---|
| رسیدن سود به نیم R | ضرر خیلی زود حذف می‌شود | بیشتر معامله‌ها با صفر بسته می‌شوند |
| رسیدن سود به یک R | قاعده‌ای ساده و قابل اندازه‌گیری | به ساختار نمودار توجهی ندارد |
| ساخته شدن کف یا سقف تازه | حد ضرر پشت یک سطح واقعی می‌نشیند | دیرتر فعال می‌شود |
ملاک سوم منطقی‌ترین است. در معامله‌ی خرید صبر می‌کنید قیمت یک سقف بالاتر بسازد، اصلاح کند و کف بالاتر تازه‌ای شکل بگیرد. اگر آن کف بالاتر از قیمت ورود بود، حد ضرر را زیر آن می‌گذارید. مفهوم سقف و کف بالاتر در درس ساختار بازار آمده است.
یک قاعده‌ی کمکی هم وجود دارد. فاصله‌ی حد ضرر جدید تا قیمت فعلی نباید از نوسان عادی بازار کمتر باشد. این نوسان را با میانگین دامنه واقعی اندازه می‌گیرند.
هزینه‌ی پنهان ریسک فری: اثر بر نتیجه‌ی ۱۰۰ معامله
ریسک فری رایگان نیست. هر بار که حد ضرر را به نقطه‌ی ورود می‌آورید، به بازار فرصت کمتری برای نوسان می‌دهید. اثر این تصمیم را باید روی تعداد زیادی معامله دید.
استراتژی‌ای را در نظر بگیرید که نسبت سود به ضرر آن ۲ به ۱ است و در ۱۰۰ معامله ۴۰ بار به حد سود می‌رسد.
| حالت | برد | باخت | صفر | نتیجه |
|---|---|---|---|---|
| بدون ریسک فری | ۴۰ معامله | ۶۰ معامله | صفر | مثبت ۲۰ واحد ریسک |
| با ریسک فری در یک R | ۲۸ معامله | ۴۰ معامله | ۳۲ معامله | مثبت ۱۶ واحد ریسک |
در حالت دوم ۲۰ معامله‌ی بازنده نجات پیدا کرده‌اند، چون پیش از برگشت یک بار تا یک R رفته بودند. در عوض ۱۲ معامله‌ی برنده هم با صفر بسته شده‌اند، چون قیمت پیش از رسیدن به هدف یک بار تا نقطه‌ی ورود برگشته بود.
در این مثال سود کل از ۲۰ به ۱۶ واحد کم شد، ولی تعداد باخت‌ها از ۶۰ به ۴۰ رسید. ریسک فری بخشی از سود را با آرامش بیشتر و افت سرمایه‌ی کمتر عوض می‌کند.
این عددها برای هر استراتژی فرق دارد. تنها راه فهمیدن اثر واقعی، ثبت هر دو حالت در ژورنال معاملاتی و مقایسه‌ی آن‌ها بعد از دست‌کم ۵۰ معامله است.
معامله‌ی ریسک فری کاملا بدون ریسک است؟
نام این روش کمی گمراه‌کننده است. سه وضعیت وجود دارد که معامله‌ی ریسک فری شده هم ضرر می‌دهد.
- گپ آخر هفته. بازار جمعه شب بسته و دوشنبه با قیمت دیگری باز می‌شود. اگر قیمت بازگشایی از حد ضرر شما رد شده باشد، سفارش با همان قیمت تازه اجرا می‌شود.
- خبرهای پرقدرت. در لحظه‌ی انتشار داده‌هایی مثل NFP نقدینگی کم می‌شود و حد ضرر چند پیپ دورتر پر می‌شود. این پدیده را در درس اسلیپیج ببینید.
- گشاد شدن اسپرد. در ساعت تعویض روز معاملاتی اسپرد چند برابر می‌شود و حد ضرر معامله‌ی فروش را فعال می‌کند.
به همین دلیل معامله‌گران حرفه‌ای معامله‌ی ریسک فری شده را هم در محاسبه‌ی ریسک کل حساب صفر حساب نمی‌کنند.
ریسک فری خودکار در متاتریدر
متاتریدر به‌تنهایی دکمه‌ای برای این کار ندارد و انتقال حد ضرر دستی است. برای خودکار کردن آن از اکسپرت‌های مدیریت معامله استفاده می‌شود. این ابزارها یک شرط می‌گیرند، مثلا «وقتی سود به ۳۰ پیپ رسید حد ضرر را به ورود به‌علاوه‌ی ۲ پیپ ببر»، و خودشان آن را اجرا می‌کنند.
دستیار ترید اسمارت اف ایکس همین کار را در متاتریدر ۵ انجام می‌دهد و بستن بخشی از حجم را هم با همان شرط اجرا می‌کند. مزیت اجرای خودکار این است که قاعده در همه‌ی معامله‌ها یکسان اجرا می‌شود و احساس لحظه‌ای در آن دخالت ندارد.
ریسک فری برای کدام سبک معامله مناسب است؟
- اسکالپ. هدف‌ها کوچک‌اند و فاصله‌ی ورود تا حد سود جای کافی برای این کار ندارد. بیشتر اسکالپرها به جای آن کل معامله را سریع می‌بندند.
- معامله‌ی روزانه. پرکاربردترین جای ریسک فری است، به‌خصوص پیش از انتشار خبر یا پایان نشست معاملاتی.
- سوئینگ. حد ضرر باید از اصلاح‌های چندروزه دور بماند. روش دوم یعنی بستن بخشی از حجم با این سبک سازگارتر است. ویژگی‌های این سبک در درس سوئینگ تریدینگ آمده است.
پنج اشتباه رایج در ریسک فری کردن
- عجله در انتقال حد ضرر. با ۱۰ پیپ سود، حد ضرر به ورود می‌آید و اولین اصلاح کوچک معامله را می‌بندد.
- نادیده گرفتن کمیسیون و سوآپ. حد ضرر دقیقا روی قیمت ورود یعنی ضرری کوچک در هر بار برگشت قیمت.
- باز کردن معامله‌ی تازه به پشتوانه‌ی معامله‌ی ریسک فری. معامله‌ی دوم ریسک کامل خودش را دارد و با گپ قیمتی هر دو معامله ضرر می‌دهند.
- ریسک فری کردن از روی ترس. تصمیمی که قاعده‌ی نوشته‌شده ندارد هر بار یک جور اجرا می‌شود و نتیجه‌اش قابل سنجش نیست. درس روانشناسی معامله‌گری به همین موضوع می‌پردازد.
- فراموش کردن اسپرد در معامله‌ی فروش. حد ضرر فروش باید به اندازه‌ی اسپرد بالاتر از نقطه‌ی ورود روی نمودار باشد.
نکات کلیدی این درس
- ریسک فری یعنی رساندن بدترین نتیجه‌ی معامله‌ی باز به صفر.
- سه روش دارد: انتقال حد ضرر به ورود، بستن بخشی از حجم و حد ضرر متحرک.
- نقطه‌ی سر به سر واقعی یک تا دو پیپ آن‌طرف‌تر از قیمت ورود است.
- بهترین زمان، بعد از ساخته شدن کف یا سقف تازه در جهت معامله است.
- این کار تعداد باخت‌ها را کم می‌کند و می‌تواند سود کل را هم کم کند.
- گپ، خبر و اسپرد بالا می‌توانند معامله‌ی ریسک فری شده را هم با ضرر ببندند.
اسمارت اف ایکس؛ مرجع مقایسه و انتخاب بهترین خدمات مالی
اسمارت اف ایکس همراه هوشمند شما در مسیر معامله‌گری است؛ ما ابزار، دانش و تحلیل‌های پیشرفته را در اختیار شما می‌گذاریم تا با اطمینان و هوشمندی، تصمیمات سرمایه‌گذاری بهتر و به‌روزتری بگیرید.
برخی از مزایای همکاری با اسمارت اف ایکس شامل موارد زیر است:
- بررسی بی‌طرفانه: بروکرها و بسترهای معاملاتی را بر اساس واقعیت‌ها و بدون جانبداری بررسی می‌کنیم تا انتخاب آگاهانه‌ای داشته باشید.
- رشد سواد مالی: محتوای آموزشی و تحلیلی جامع تهیه می‌کنیم تا مهارت‌های لازم برای فعالیت موفق در بازارهای مالی را کسب کنید.
- تهیه مقالات جدید: با تمرکز بر دانش روز، مقالات آموزشی و تحلیلی به‌روز منتشر می‌کنیم.
- پایبندی به اصل شفافیت: نظرات و بازخوردهای کاربران را بدون حذف یا ویرایش منتشر می‌کنیم.
💬 اگر سوالی دارید یا نیاز به راهنمایی دارید، می‌توانید از راه‌های ارتباطی زیر با ما در تماس باشید:
- تلگرام پشتیبانی: smartfxsupport
- ایمیل پشتیبانی: support@smartfxac.com
جمع‌بندی
ریسک فری ابزاری برای حفاظت از سرمایه در معامله‌ای است که خوب شروع شده است. اجرای آن ساده است و همین سادگی باعث می‌شود بسیاری زودتر از موعد سراغش بروند. قاعده‌ای که جواب می‌دهد سه بخش دارد: ملاک مشخص برای زمان، فاصله‌ی یک تا دو پیپی برای هزینه‌ها و سنجش نتیجه روی تعداد کافی معامله. برای تمرین، یک معامله را در شبیه ساز معامله باز کنید و هر سه روش را روی همان حرکت قیمت امتحان کنید. قدم بعدی درس حد سود است.
سوالات متداول درباره ریسک فری
۵ سوالریسک فری به زبان ساده یعنی چه؟
یعنی حد ضرر معامله‌ی سودده را به قیمت ورود بیاورید تا اگر بازار برگشت، معامله بدون ضرر بسته شود.
بعد از چند پیپ سود معامله را ریسک فری کنیم؟
عدد ثابتی وجود ندارد. قاعده‌ی رایج رسیدن سود به اندازه‌ی ریسک اولیه است. روش دقیق‌تر صبر تا ساخته شدن کف یا سقف تازه در جهت معامله است.
تفاوت ریسک فری با تریلینگ استاپ چیست؟
ریسک فری یک بار انجام می‌شود و حد ضرر را روی نقطه‌ی ورود نگه می‌دارد. تریلینگ استاپ پیوسته پشت سر قیمت حرکت می‌کند و سود را هم قفل می‌کند.
ریسک فری کردن نرخ برد را بالا می‌برد؟
تعداد باخت‌ها را کم می‌کند ولی بخشی از بردها را هم به معامله‌ی صفر تبدیل می‌کند. اثر نهایی به استراتژی بستگی دارد و باید با ژورنال سنجیده شود.
در ارز دیجیتال هم می‌شود معامله را ریسک فری کرد؟
بله. روش کار یکی است. به دلیل نوسان بیشتر این بازار، حد ضرر جدید به فاصله‌ی بیشتری از قیمت فعلی نیاز دارد.
