کازوئو اوئدا کیست و چرا بازار به حرفش واکنش نشان می‌دهد؟

کازوئو اوئدا از آوریل ۲۰۲۳ رئیس بانک مرکزی ژاپن است و مسئول ارزان‌ترین پول جهان. ین ژاپن سال‌ها منبع تامین مالی بخش بزرگی از معاملات جهانی بوده، پس هر تغییر کوچک در سیاست کازوئو اوئدا می‌تواند در بازارهایی خیلی دورتر از توکیو دیده شود. این صفحه پرونده کامل اوست: از کجا آمد، چرا تصمیم‌هایش این‌قدر فراتر از ژاپن اثر می‌گذارد و کدام تصمیم‌هایش بازار را جابه‌جا کرد.

کازوئو اوئدا کیست و از کجا آمد؟

کازوئو اوئدا در سال ۱۹۵۱ در استان شیزوئوکای ژاپن به دنیا آمد. ریاضی خواند و بعد برای دکترای اقتصاد به موسسه فناوری ماساچوست رفت. سال‌ها استاد اقتصاد دانشگاه توکیو بود و میان سال‌های ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۵ هم عضو هیئت سیاست‌گذاری بانک مرکزی ژاپن بود، یعنی همان دوره‌ای که ژاپن برای نخستین بار نرخ بهره صفر و تسهیل کمی را تجربه کرد.

در آوریل ۲۰۲۳ به ریاست بانک مرکزی رسید و به نخستین استاد دانشگاه در دوره پس از جنگ تبدیل شد که این جایگاه را می‌گیرد. پیش از او این پست معمولا به مدیران داخلی بانک مرکزی یا وزارت دارایی می‌رسید.

چرا حرف کازوئو اوئدا فراتر از ژاپن اثر می‌گذارد؟

پاسخ در یک اصطلاح خلاصه می‌شود: کری‌ترید ین. ژاپن سال‌ها تنها اقتصاد بزرگی بود که نرخ بهره‌اش نزدیک صفر یا منفی ماند. سرمایه‌گذار جهانی می‌توانست با هزینه تقریبا صفر ین قرض بگیرد، آن را به دلار تبدیل کند و با آن دارایی پربازده بخرد. سود این معامله از اختلاف نرخ بهره دو کشور می‌آمد.

مشکل این ساختار جایی پیدا می‌شود که ین ناگهان قوی شود. آن‌وقت همه باید هم‌زمان پوزیشن ببندند و همین، فروش هم‌زمان در چند بازار می‌سازد. پس افزایش نرخ بهره در ژاپن فقط یک خبر داخلی نیست و می‌تواند سهام آمریکا و حتی بازار ارز دیجیتال را هم بکشد. سازوکار کامل این معامله را در درس کری ترید توضیح داده‌ایم.

کانال دوم: جفت‌ارز USDJPY

قیمت USDJPY تقریبا تمام قد به اختلاف نرخ بهره ژاپن و آمریکا وابسته است. هر گامی که کازوئو اوئدا برمی‌دارد این فاصله را کم می‌کند و هر تصمیم فدرال رزرو در جهت مخالف آن را باز می‌کند. سازوکار پایه‌اش در درس نرخ بهره در فارکس آمده است.

پرونده تصمیم‌های بازارساز کازوئو اوئدا

ژوئیه ۲۰۲۳: نرم کردن کنترل منحنی بازده

بانک مرکزی ژاپن سال‌ها سقف بازده اوراق ده‌ساله دولتی را با خرید نامحدود پایین نگه می‌داشت. در ژوئیه ۲۰۲۳ این سقف از یک حد سخت به یک «مرجع» تبدیل شد، یعنی اجازه داده شد بازده بالاتر برود. بازده اوراق ژاپن جهش کرد و بازار فهمید دوره سیاست فوق‌انبساطی رو به پایان است.

مارس ۲۰۲۴: پایان نرخ بهره منفی پس از هفده سال

در یک نشست، سه چیز با هم کنار گذاشته شد: نرخ بهره منفی، کنترل منحنی بازده و خرید صندوق‌های سهام. آخرین بانک مرکزی بزرگ جهان هم از نرخ منفی خارج شد. این نخستین افزایش نرخ ژاپن پس از هفده سال بود.

اوت ۲۰۲۴: روزی که کری‌ترید ین باز شد

افزایش نرخ در پایان ژوئیه ۲۰۲۴، همراه با یک داده ضعیف اشتغال آمریکا در همان هفته، ین را به‌سرعت تقویت کرد. نتیجه‌اش موجی از بستن پوزیشن‌های کری‌ترید بود. شاخص نیکی ژاپن در پنجم اوت ۱۲٫۴ درصد سقوط کرد که بدترین روزش از سال ۱۹۸۷ به حساب می‌آید و موج فروش به بازارهای دیگر هم رسید.

این نمونه بهترین دلیل است برای اینکه چرا معامله‌گر طلا و سهام هم باید تقویم بانک مرکزی ژاپن را بشناسد، حتی اگر هیچ‌وقت روی USDJPY پوزیشن نگیرد.

ژوئن ۲۰۲۶: کازوئو اوئدا نرخ بهره را به یک درصد رساند

با یک افزایش ۲۵ واحدی، نرخ سیاستی به ۱ درصد رسید که بالاترین سطح از سپتامبر ۱۹۹۵ است. در نشست ژوئیه نرخ روی همین سطح ثابت ماند، ولی رای‌گیری ۸ به ۱ بود و یک عضو هیئت خواستار رساندن نرخ به ۱٫۲۵ درصد شد. بازار احتمال افزایش تازه در سپتامبر را قیمت‌گذاری کرد و جفت‌ارز USDJPY حوالی ۱۵۰ نوسان داشت.

چرا ژاپن این‌قدر دیر نرخ بهره را بالا برد؟

این جدول توضیح می‌دهد چرا کازوئو اوئدا به‌جای گام‌های بزرگ، مسیر کند و پیوسته را انتخاب کرده است. بدهی سنگین دولت ژاپن یعنی هر افزایش نرخ، هزینه بهره بودجه را هم بالا می‌برد.

چطور تصمیم‌های کازوئو اوئدا را دنبال کنیم؟

• نشست سیاست پولی: هشت بار در سال. برخلاف فدرال رزرو، ساعت دقیق اعلام تصمیم از قبل معلوم نیست و معمولا میان ساعت ۶ تا ۹ صبح به وقت تهران منتشر می‌شود.
• نشست خبری رئیس: بعدازظهر همان روز به وقت توکیو. لحن او درباره تورم و رشد دستمزد، مسیر نشست بعدی را مشخص می‌کند.
• گزارش فصلی چشم‌انداز: چهار بار در سال همراه پیش‌بینی تورم و رشد.
• اظهارنظر درباره ضعف ین: هر اشاره به نگرانی از ین ضعیف، احتمال مداخله ارزی وزارت دارایی یا افزایش نرخ را بالا می‌برد.

تاریخ نشست‌ها در تقویم اقتصادی می‌آید و روش مدیریت پوزیشن در ساعت‌های خبری را در درس معامله در زمان اخبار نوشته‌ایم. بیانیه‌های رسمی روی سایت بانک مرکزی ژاپن منتشر می‌شود. برای مقایسه با طرف دیگر معادله، پرونده کوین وارش رئیس فدرال رزرو را هم بخوانید.

سهیل فلاح تحلیلگر بازارهای مالی و بنیان‌گذار اسمارت اف ایکس

تمرکز کاری او روی پرایس اکشن و مفاهیم اسمارت مانی در بازار فارکس و ارز دیجیتال است و در اسمارت اف ایکس سرپرستی بررسی بروکرها و صرافی‌ها، تحلیل روزانه نمادها و تولید محتوای آموزشی را بر عهده دارد. همه مطالبی که با نام او منتشر می‌شود پیش از انتشار بازبینی و تایید می‌شود.

آخرین بروزرسانی: ۲۸ مرداد ۱۴۰۵ · درباره نویسنده