هیثم الغیص کیست و چرا بازار به حرفش واکنش نشان می‌دهد؟

هیثم الغیص از اوت ۲۰۲۲ دبیرکل اوپک است و صدای رسمی سازمانی به شمار می‌رود که عرضه بخش بزرگی از نفت جهان را تعیین می‌کند. برای معامله‌گر نفت، اهمیت هیثم الغیص در دو چیز است: بیانیه‌هایی که پس از هر نشست منتشر می‌کند و برآورد ماهانه اوپک از تقاضای جهانی که مبنای بحث کل بازار انرژی است.

هیثم الغیص کیست و از کجا آمد؟

او اهل کویت است و بیشتر عمر کاری‌اش را در شرکت ملی نفت کویت گذرانده. سال‌ها نماینده کویت در اوپک بود و در نشست‌های فنی و وزیران حضور داشت، پس وقتی در اوت ۲۰۲۲ دبیرکل شد، سازوکار داخلی این سازمان را از نزدیک می‌شناخت.

دبیرخانه اوپک در وین مستقر است و دبیرکل برای دوره‌های سه‌ساله انتخاب می‌شود. نکته مهم برای تفسیر خبرها این است که او یک مقام هماهنگ‌کننده است و نه تصمیم‌گیر.

دبیرکل اوپک دقیقا چه قدرتی دارد؟

سقف تولید را وزیران کشورهای عضو تعیین می‌کنند و دبیرکل در آن رای ندارد. کار او اجرای تصمیم گروه، هماهنگی میان اعضایی با منافع متفاوت و انتشار موضع رسمی است. با این حال بازار حرف او را نظر اوپک می‌خواند و نه نظر شخصی، و همین به جمله‌هایش وزن قیمتی می‌دهد.

برای دیدن طرف تصمیم‌گیر ماجرا، پرونده عبدالعزیز بن سلمان وزیر انرژی عربستان را بخوانید. عربستان بزرگ‌ترین ظرفیت تولید مازاد جهان را دارد و در عمل تصمیم‌گیر اصلی گروه است.

مهم‌ترین کار هیثم الغیص: برآورد تقاضای جهانی نفت

گزارش ماهانه اوپک زیر نظر دبیرخانه تهیه می‌شود و برآورد رسمی گروه از عرضه و تقاضای جهانی را می‌دهد. این عدد فقط یک آمار نیست: مبنای بحث درباره اینکه بازار به مازاد عرضه می‌رود یا کمبود، و در نتیجه پایه تصمیم نشست بعدی وزیران است.

اختلاف همیشگی با آژانس بین‌المللی انرژی

آژانس بین‌المللی انرژی که نماینده کشورهای مصرف‌کننده است، معمولا برآورد محتاطانه‌تری از رشد تقاضا می‌دهد و از نزدیک شدن به دوره اوج مصرف نفت می‌گوید. اوپک برعکس، تقاضا را برای سال‌ها رو به رشد می‌بیند و می‌گوید رشد کشورهای در حال توسعه جای افت مصرف در غرب را می‌گیرد.

هیثم الغیص بارها این اختلاف را علنی مطرح کرده است. در ژوئن ۲۰۲۶ برآورد آژانس درباره مازاد عرضه جهانی را رد کرد و تصویر متفاوتی از تعادل بازار داد. برای معامله‌گر، همین اختلاف منبع نوسان است: وقتی دو مرجع بزرگ دو عدد متفاوت می‌دهند، قیمت میان آن دو بالا و پایین می‌رود.

ساختار اوپک و اوپک پلاس، به زبان ساده

اوپک در سال ۱۹۶۰ تاسیس شد و امروز حدود دوازده کشور عضو دارد. از سال ۲۰۱۶ گروه بزرگ‌تری به نام اوپک پلاس شکل گرفت که چند تولیدکننده بزرگ خارج از اوپک، از جمله روسیه، هم در آن تصمیم می‌گیرند. دبیرخانه‌ای که هیثم الغیص اداره می‌کند، هماهنگی هر دو را بر عهده دارد.

سهم اوپک پلاس از تولید جهانی نفت حدود چهل درصد است. همین سهم توضیح می‌دهد چرا تغییر چند صد هزار بشکه‌ای در سقف تولید این گروه، قیمت جهانی را جابه‌جا می‌کند: در بازاری که تقاضا در کوتاه‌مدت تقریبا ثابت است، تغییر کوچک عرضه اثر بزرگی روی قیمت می‌گذارد.

چرا ساختار گروه برای معامله‌گر مهم است

اعضای این گروه منافع یکسانی ندارند. کشوری با ظرفیت تولید مازاد بزرگ ترجیح می‌دهد سهم بازارش را حفظ کند و کشوری با هزینه تولید بالا به قیمت بالاتر نیاز دارد. بخش زیادی از کار دبیرکل، ساختن اجماع میان همین منافع متفاوت است.

نتیجه عملی برای بازار این است که نشست‌های اوپک پلاس گاهی بدون توافق تمام می‌شوند یا تصمیمشان با انتظار بازار فاصله دارد. به همین دلیل نگه داشتن پوزیشن باز نفت در روزهای نشست، ریسک بالایی دارد.

اثر هیثم الغیص بر هر بازار

چطور خبرهای هیثم الغیص را دنبال کنیم؟

• گزارش ماهانه اوپک: معمولا میانه هر ماه میلادی منتشر می‌شود و برآورد رسمی گروه از عرضه و تقاضا را می‌دهد.
• بیانیه پس از نشست وزیران: متن رسمی تصمیم گروه با جزئیات سهمیه‌ها، که او منتشر می‌کند.
• مصاحبه‌های رسانه‌ای: معمولا در حاشیه نشست‌های جهانی انرژی و پیش از نشست‌های مهم انجام می‌شود.
• پاسخ به گزارش آژانس: هر بار آژانس بین‌المللی انرژی برآورد تازه‌ای بدهد، موضع اوپک هم اعلام می‌شود.

تاریخ انتشار گزارش‌ها و داده‌های انبار نفت در تقویم اقتصادی می‌آید و روش مدیریت ریسک در ساعت‌های خبری را در درس معامله در زمان اخبار نوشته‌ایم. رابطه نفت با تورم و نرخ بهره هم در درس تحلیل بنیادی فارکس توضیح داده شده است. گزارش‌ها و بیانیه‌های رسمی روی سایت اوپک منتشر می‌شود.

سهیل فلاح تحلیلگر بازارهای مالی و بنیان‌گذار اسمارت اف ایکس

تمرکز کاری او روی پرایس اکشن و مفاهیم اسمارت مانی در بازار فارکس و ارز دیجیتال است و در اسمارت اف ایکس سرپرستی بررسی بروکرها و صرافی‌ها، تحلیل روزانه نمادها و تولید محتوای آموزشی را بر عهده دارد. همه مطالبی که با نام او منتشر می‌شود پیش از انتشار بازبینی و تایید می‌شود.

آخرین بروزرسانی: ۳۰ مرداد ۱۴۰۵ · درباره نویسنده