بانک مرکزی از ۱۸ شهریور ۱۴۰۵ نخستین مرحله اوراق سلف سکه را در بورس کالای ایران عرضه کرد. در این مرحله ۱۰۰ هزار سکه تمام بهار آزادی در قالب اوراقی با سررسید سهماهه به بازار آمد و هر سکه به هزار برگه تقسیم شد؛ یعنی با حدود ۲۴۰ هزار تومان میشود سهمی از یک سکه خرید. در ادامه با اسمارت اف ایکس میبینیم این اوراق چیست، چطور خریده میشود و در سررسید چه اتفاقی میافتد.
اوراق سلف سکه چیست؟
قرارداد سلف یعنی خریدار امروز پول کالا را میپردازد و کالا را در تاریخی مشخص در آینده تحویل میگیرد. «موازی استاندارد» هم یعنی این قرارداد به شکل اوراق یکسان در بورس معامله میشود و خریدار لازم نیست تا سررسید صبر کند؛ هر زمان خواست میتواند آن را به فرد دیگری بفروشد.
اوراق سلف سکه همین سازوکار را روی سکه تمام بهار آزادی طرح امام با ضرب سال ۱۳۸۶ پیاده میکند. ناشر اوراق بانک مرکزی است، بستر معامله بورس کالای ایران است و نماد معاملاتی آن «عسکه ۲» نام دارد. هدف اعلامشده، فراهم کردن امکان سرمایهگذاری در طلا بدون نیاز به نگهداری فیزیکی و مدیریت جریان نقدینگی در بازار طلاست.
مشخصات عرضه نخست
| ویژگی | جزئیات |
|---|---|
| ناشر | بانک مرکزی |
| دارایی پشتوانه | سکه تمام بهار آزادی، ضرب ۱۳۸۶ |
| حجم مرحله نخست | ۱۰۰ هزار سکه، معادل ۱۰۰ میلیون برگه |
| هر برگه | یک هزارم سکه تمام |
| نماد | عسکه ۲ |
| سررسید | سه ماهه |
| بازار ثانویه | ۲۱ شهریور تا ۱۸ آذر ۱۴۰۵ |
| سقف خرید اشخاص حقیقی | معادل ۱۰۰ سکه |
| مالیات | معاف |
قیمت مبنای اوراق بر اساس قیمت پایانی گواهی سپرده سکه طلا در آخرین جلسه معاملاتی پیش از عرضه تعیین شد. دامنه نوسان روزانه در روز عرضه مثبت و منفی ۵ درصد بود و در بازار ثانویه به مثبت و منفی ۱۰ درصد رسید. صندوقهای سرمایهگذاری طلا سقف خرید ندارند.
اوراق سلف سکه چطور خریده میشود؟
مرحله اول خرید است. برای خرید این اوراق کد بورسی کافی است و همان کدی که با آن سهام معامله میکنید، در بورس کالا هم کار میکند. معامله از طریق سامانه معاملاتی کارگزاری انجام میشود و چون هر برگه یک هزارم سکه است، لازم نیست کل مبلغ یک سکه را یکجا بپردازید.
داده زندهواکنش بازار به این خبر را بدون ریسک تست کن
شبیهساز ترید با قیمت زنده، بکتست و چالش پراپ.مرحله دوم نگهداری یا فروش است. از ۲۱ شهریور تا ۱۸ آذر ۱۴۰۵ معاملات ثانویه باز است و قیمت اوراق بر اساس عرضه و تقاضا جابهجا میشود. پس اگر پیش از سررسید به پول نیاز داشته باشید، اوراق را به قیمت روز میفروشید.
مرحله سوم سررسید است. دارنده اوراق سلف سکه در پایان دوره دو انتخاب دارد: دریافت سکه فیزیکی، یا تسویه نقدی با حداقل ۷ درصد بازده نسبت به قیمت مبنای روز انتشار. برای دریافت سکه فیزیکی باید برگههای معادل یک سکه کامل، یعنی هزار برگه، در اختیار داشته باشید.
استقبال در روزهای نخست
بر اساس آمار بورس کالای ایران، در روز عرضه حدود ۴۱ هزار سکه از ۱۰۰ هزار سکه عرضهشده فروش رفت و ارزش آن به حدود ۹٫۷ همت رسید. همت واحد رایج گزارشهای بورسی و برابر هزار میلیارد تومان است.
در دو روز نخست بازار ثانویه، یعنی ۲۱ و ۲۲ شهریور، حدود ۱۰٫۵ میلیون برگه معادل ۱۰ هزار و ۵۰۰ سکه معامله شد و ارزش معاملات به حدود ۲٫۴ همت رسید. قیمت هر برگه در این روزها حوالی ۲۳۵ هزار تومان بود.
مقایسه با سکه فیزیکی و گواهی سپرده
سکه فیزیکی را باید نگهداری کرد و خرید و فروشش هزینه جابهجایی و گاهی اختلاف قیمت خرید و فروش بالایی دارد. قیمت روز سکه تمام و ربع و نیم در صفحه قیمت سکه امامی بهروز میشود.
گواهی سپرده سکه هم در بورس کالا معامله میشود، اما سررسید مشخص و بازده حداقلی ندارد و ارزشش مستقیما با قیمت سکه بالا و پایین میرود. تفاوت اصلی اوراق سلف سکه همین کف ۷ درصدی در تسویه نقدی است که در دوره سهماهه بخشی از ریسک افت قیمت را پوشش میدهد.
راه دیگر خرید طلای خرد، پلتفرمهای طلای آنلاین است که امکان خرید با مبالغ کم را میدهند. فهرست و مقایسه این سامانهها در بخش طلای آنلاین آمده و برای محاسبه ارزش طلا بر اساس وزن و عیار میتوانید از ماشین حساب طلا استفاده کنید.
پیش از خرید به چه نکتههایی توجه کنیم؟
نکته اول قیمت خرید است. کف ۷ درصد نسبت به قیمت مبنای روز انتشار محاسبه میشود؛ اگر اوراق را در بازار ثانویه گرانتر از قیمت مبنا بخرید، بازده واقعی شما کمتر از ۷ درصد خواهد بود.
نکته دوم قیمت جهانی طلاست. قیمت سکه در ایران هم به نرخ ارز و هم به قیمت جهانی اونس وابسته است. روند اونس را در صفحه قیمت طلا دنبال کنید.
نکته سوم تاریخ سررسید است. این اوراق در ۱۸ آذر ۱۴۰۵ سررسید میشود و اگر قصد دریافت سکه فیزیکی دارید، باید از پیش مراحل درخواست تحویل را از کارگزاری خود پیگیری کنید. اطلاعیههای رسمی ناشر روی سایت بانک مرکزی منتشر میشود.
سوالات متداول
۴ سوالاوراق سلف سکه را از کجا بخریم؟
از طریق سامانه معاملاتی هر کارگزاری که دسترسی به بورس کالا دارد و با همان کد بورسی سهام. نماد این مرحله «عسکه ۲» است.
حداقل مبلغ خرید اوراق سلف سکه چقدر است؟
هر برگه یک هزارم سکه تمام است، پس حداقل خرید برابر قیمت یک برگه است که در روزهای نخست حوالی ۲۳۵ تا ۲۴۵ هزار تومان بود.
سود ۷ درصد اوراق سلف سکه تضمین شده است؟
طبق اطلاعیه ناشر، در صورت انتخاب تسویه نقدی در سررسید، حداقل ۷ درصد بازده نسبت به قیمت مبنای روز انتشار پرداخت میشود. این کف فقط برای نگهداری تا سررسید معنا دارد.
میشود پیش از سررسید فروخت؟
بله. معاملات ثانویه تا ۱۸ آذر ۱۴۰۵ باز است و اوراق به قیمت روز بازار فروخته میشود.
این مطلب گزارشی خبری و آموزشی است و توصیه سرمایهگذاری محسوب نمیشود. منبع دادهها: اطلاعیه بانک مرکزی و آمار معاملات بورس کالای ایران.