تصور کنید چند هزار غریبه در اینترنت در یک هفته پول روی هم می‌گذارند تا در یک حراج رسمی، نسخه‌ای کمیاب از قانون اساسی آمریکا را بخرند و بعد در حراج می‌بازند. کانستیتوشن داو همین ماجرای واقعی است و توکن PEOPLE که برای ثبت سهم هر نفر ساخته شد، بعد از انحلال گروه هم در صرافی‌ها ماند. در این درس داستان این پروژه، سازوکار توکن و منشا ارزش آن را با زبان ساده می‌خوانید و بعد اعتبار، راه خرید و ریسک‌های بالای آن را مرور می‌کنیم. با اسمارت اف ایکس همراه باشید.
کانستیتوشن داو چیست و چه هدفی داشت؟
کانستیتوشن داو (ConstitutionDAO) یک داو تک‌منظوره بود. داو (DAO) یعنی سازمان خودگردان غیرمتمرکز؛ گروهی که اعضایش با قواعد نوشته‌شده در قرارداد هوشمند پول جمع می‌کنند و تصمیم می‌گیرند، بدون اینکه مدیرعامل یا شرکت ثبت‌شده‌ای داشته باشند.
هدف این گروه فقط یک چیز بود: خرید یکی از نسخه‌های چاپ اول قانون اساسی آمریکا که در نوامبر ۲۰۲۱ در حراج ساتبیز (Sotheby’s) فروخته می‌شد. اعضا اتریوم می‌فرستادند و در برابر هر یک اتریوم، یک میلیون توکن PEOPLE می‌گرفتند. این توکن‌ها قرار بود نشان‌دهنده سهم هر نفر در تصمیم‌گیری درباره نگهداری سند باشند.
کانستیتوشن داو در ۲۰۲۱ برای خرید یک نسخه از قانون اساسی آمریکا پول جمع کرد، در حراج باخت و منحل شد؛ توکن PEOPLE امروز فقط یک میم کوین سفته‌بازانه است.
سازنده کانستیتوشن داو کیست و چه بر سر آن آمد؟
این پروژه بنیان‌گذار واحد یا شرکت پشتیبان نداشت. گروهی از فعالان کریپتو در شبکه‌های اجتماعی ایده را مطرح کردند و جمع‌آوری پول روی پلتفرم Juicebox انجام شد؛ ابزاری روی اتریوم برای جمع کردن سرمایه گروهی. در حدود یک هفته بیش از ۱۷ هزار نفر حدود ۴۷ میلیون دلار اتریوم فرستادند که در زمان خودش یکی از بزرگ‌ترین جمع‌آوری‌های گروهی در کریپتو بود.
در حراج ۱۸ نوامبر ۲۰۲۱، کن گریفین، مدیر صندوق سرمایه‌گذاری سیتادل، با پیشنهاد حدود ۴۳ میلیون دلار برنده شد. گروه نمی‌توانست بیشتر پیشنهاد بدهد، چون بخشی از پول باید برای بیمه، نگهداری و جابه‌جایی سند کنار گذاشته می‌شد. چند روز بعد تیم اعلام کرد پروژه تمام شده و راه بازپرداخت پول را باز کرد.
سازوکار بازپرداخت ساده بود: هر کسی PEOPLE را در قرارداد Juicebox می‌سوزاند و با همان نسبت یک میلیون به یک، اتریوم پس می‌گرفت. کارمزد بالای شبکه اتریوم در آن روزها برای بسیاری از واریزهای کوچک، بخش بزرگی از مبلغ را می‌خورد. به همین دلیل گروهی ترجیح دادند توکن را نگه دارند یا در بازار بفروشند و PEOPLE از همین نقطه به یک دارایی قابل معامله تبدیل شد.
توکن کانستیتوشن داو چطور کار می‌کند؟
PEOPLE شبکه اختصاصی ندارد. یک توکن استاندارد ERC-20 روی اتریوم است؛ یعنی امنیت و کارمزد آن را شبکه اتریوم تعیین می‌کند. اتریوم با روش اثبات سهام کار می‌کند و هر انتقال PEOPLE به کارمزدی به اتریوم نیاز دارد.
سایت رسمی پروژه صریح نوشته است که این توکن هیچ حق مالکیت، حق رای یا کاربردی جز بازپرداخت از قرارداد Juicebox ندارد و داو هیچ برنامه آینده‌ای برای آن را تایید نمی‌کند. تیم توسعه، نقشه راه یا محصولی هم پشت آن نیست.
تصویر بالا صفحه پروژه را در پلتفرم Juicebox در ۱۷ آبان ۱۴۰۵ نشان می‌دهد. مجموع اتریوم جمع‌شده حدود ۱۱٬۶۱۳ واحد ثبت شده و حدود ۵٬۱۱۴ اتریوم هنوز در قرارداد مانده است. این موجودی تقریبا با عرضه فعلی PEOPLE به نسبت یک میلیون به یک برابر است و در بخش فعالیت‌ها، بازپرداخت‌های تازه هم دیده می‌شود.
جزئیات کامل ماجرا و توضیح بازپرداخت را می‌توانید در سایت رسمی ConstitutionDAO ببینید. سوابق واریزها و سوزاندن توکن‌ها هم در صفحه پروژه در Juicebox ثبت است.
کاربردهای کانستیتوشن داو امروز
چون پروژه اصلی تمام شده، کاربرد این توکن بیشتر نمادین و بازاری است:
- معامله سفته‌بازانه: بیشتر حجم معاملات PEOPLE از نوسان‌گیری کوتاه‌مدت در صرافی‌ها می‌آید.
- نماد یک رویداد تاریخی: برای بخشی از جامعه کریپتو، این توکن یادگار اولین تلاش بزرگ مردمی برای خرید یک دارایی واقعی است.
- جوامع جدید: گروه‌هایی مثل PeopleDAO بعدها از همین توکن برای جامعه خود استفاده کردند، ولی این گروه‌ها ارتباط رسمی با داو اصلی ندارند.
- بازپرداخت: سایت رسمی هنوز امکان سوزاندن توکن در برابر اتریوم را با نسبت اولیه توضیح می‌دهد.
این ویژگی‌ها PEOPLE را در دسته میم کوین قرار می‌دهد؛ ارزهایی که ارزششان بیشتر از توجه جامعه و هیجان بازار می‌آید تا از درآمد یا فناوری.
توکنومیکس کانستیتوشن داو و عرضه PEOPLE
توکنومیکس (Tokenomics) یعنی قواعد عرضه و توزیع یک توکن؛ مفهوم کامل آن را در درس توکنومیکس ببینید. توکنومیکس PEOPLE بسیار ساده است. توکن فقط در زمان جمع‌آوری پول و با نسبت یک میلیون PEOPLE برای هر اتریوم ساخته شد. هیچ سهمی برای تیم، سرمایه‌گذار خطرپذیر یا پاداش استیکینگ کنار گذاشته نشد.
با حدود ۱۱٬۶۱۳ اتریوم جمع‌شده، در ابتدا نزدیک ۱۱٫۶ میلیارد PEOPLE ساخته شد. بعد از حراج، هر کسی که بازپرداخت گرفت، توکن‌هایش را سوزاند و بیش از نیمی از عرضه از بین رفت. طبق داده‌های بازار در آبان ۱۴۰۵ حدود ۵٫۰۷ میلیارد PEOPLE در گردش است و عرضه کل هم همین عدد است. توکن تازهای ساخته نمیشود، پس عرضه فقط با سوزاندن بیشتر می‌تواند کم شود.
آیا کانستیتوشن داو کلاهبرداری است؟ اعتبار با داده
ماجرای اصلی واقعی و مستند است. جمع‌آوری پول در قرارداد عمومی انجام شد، حراج در ساتبیز برگزار شد و راه بازپرداخت باز شد. تیم پروژه هم هیچ‌وقت توکن را به‌عنوان سرمایه‌گذاری تبلیغ نکرد. پس خود داو را نمی‌توان کلاهبرداری دانست.
مسئله اصلی برای خریدار امروز چیز دیگری است: هیچ کسب‌وکار، تیم یا درآمدی پشت PEOPLE نیست و قیمت آن کاملا به عرضه و تقاضای بازار وابسته است. افت شدید ارزش آن پس از اوج سال ۲۰۲۱ این وابستگی را نشان داد. کانال‌هایی که با نام این پروژه «طرح جدید» یا «ایردراپ» تبلیغ می‌کنند، به داو اصلی ربطی ندارند. شیوه‌های رایج فریب را در درس کلاهبرداری ارز دیجیتال بخوانید.
آینده کانستیتوشن داو؛ عوامل اثرگذار
برای توکنی بدون تیم و محصول، عوامل اثرگذار با یک پروژه فعال فرق دارند:
- جو بازار میم کوین‌ها: در دوره‌های هیجان، میم کوین‌های قدیمی هم دوباره دیده می‌شوند و در رکود زودتر افت می‌کنند.
- فهرست شدن یا حذف از صرافی‌ها: نقدشوندگی PEOPLE به صرافی‌های بزرگ وابسته است.
- رویدادهای سیاسی آمریکا: نام توکن به قانون اساسی آمریکا گره خورده و گاهی اخبار سیاسی روی توجه به آن اثر گذاشته است.
- چرخه کل بازار: الگوی رونق و رکود را در درس چرخه بازار کریپتو ببینید.
تحلیل‌های روزانه بازار را در بخش تحلیل ارز دیجیتال دنبال کنید.
خرید کانستیتوشن داو از کجا؟
بایننس PEOPLE را در دسامبر ۲۰۲۱ فهرست کرد و این توکن در چند صرافی بزرگ دیگر هم معامله می‌شود. صرافی‌های ایرانی مثل صرافی نوبیتکس و صرافی والکس خرید با تومان را ممکن می‌کنند، به شرط اینکه بازار PEOPLE در آن‌ها فعال باشد.
در صرافی‌های خارجی مثل بایننس و کوکوین نقدشوندگی بیشتر است. بعضی صرافی‌های خارجی کاربران ایرانی را محدود می‌کنند و ممکن است حساب را مسدود کنند. فهرست کامل را در صفحه صرافی‌های ارز دیجیتال ببینید و نمودار زنده را در صفحه قیمت کانستیتوشن داو دنبال کنید. راهنمای کلی را هم در مطلب خرید ارز دیجیتال بخوانید.
کیف پول کانستیتوشن داو و استیکینگ
PEOPLE کیف پول اختصاصی ندارد. هر کیف پول سازگار با اتریوم، مثل متامسک یا تراست ولت، و کیف پول‌های سخت‌افزاری مثل لجر می‌توانند آن را نگه دارند. اصول ساخت کیف پول و حفظ عبارت بازیابی را در درس کیف پول ارز دیجیتال بخوانید.
این توکن استیکینگ (Staking) رسمی ندارد، چون شبکه‌ای برای امن کردن ندارد. اگر جایی برای «استیک PEOPLE» سود ثابت وعده داد، آن طرح متعلق به همان پلتفرم است و ریسک خودش را دارد. مفهوم درست استیکینگ را در درس استیکینگ ارز دیجیتال ببینید.
نسخه اصلی PEOPLE روی شبکه اتریوم است. هنگام برداشت از صرافی، شبکه را با دقت انتخاب کنید و آدرس قرارداد توکن را فقط از منبع رسمی بگیرید؛ جزئیات را در درس شبکه انتقال ارز دیجیتال بخوانید.
ریسک‌های سرمایه‌گذاری روی کانستیتوشن داو
- نبود پشتوانه: داو منحل شده و توکن هیچ حق، درآمد یا محصولی ندارد.
- نوسان بسیار شدید: قیمت میم کوین‌ها در چند ساعت می‌تواند ده‌ها درصد جابه‌جا شود.
- تمرکز دارندگان: چند کیف پول بزرگ می‌توانند با فروش خود بازار را تکان دهند.
- حذف از صرافی: اگر حجم معاملات کم شود، صرافی‌ها ممکن است بازار آن را ببندند.
- هیجان کاذب: پیام‌های تبلیغاتی در شبکه‌های اجتماعی اغلب پیش از ریزش زیاد می‌شوند.
فقط مبلغی را وارد بازار کنید که از دست دادنش به زندگی شما آسیب نمی‌زند.
تفاوت کانستیتوشن داو و دوج کوین
دوج کوین (Dogecoin) شناخته‌شده‌ترین میم کوین است و مقایسه با آن نشان می‌دهد PEOPLE چه جایگاهی دارد. دوج کوین بلاکچین اختصاصی دارد که ماینرها آن را امن می‌کنند و بنیادی هم از آن پشتیبانی می‌کند، ولی PEOPLE فقط یک توکن روی اتریوم است که سازمان سازنده‌اش دیگر وجود ندارد.
| معیار | کانستیتوشن داو | دوج کوین |
|---|---|---|
| شروع | ۲۰۲۱ | ۲۰۱۳ |
| شبکه | توکن روی اتریوم | بلاکچین اختصاصی |
| عرضه | ثابت، حدود ۵٫۰۷ میلیارد | بدون سقف با عرضه تازه سالانه |
| تیم فعال | ندارد | بنیاد دوج کوین |
| منشا ارزش | داستان داو و هیجان بازار | جامعه و پرداخت‌های کوچک |
| روش اجماع | همان اثبات سهام اتریوم | اثبات کار |
برای شناخت پایه بازار، درس‌های بیت کوین چیست و ارز دیجیتال چیست را بخوانید. همه درس‌های این حوزه در آموزش ارز دیجیتال آمده است.
نکات کلیدی درباره کانستیتوشن داو
- کانستیتوشن داو در نوامبر ۲۰۲۱ حدود ۴۷ میلیون دلار برای خرید نسخه‌ای از قانون اساسی آمریکا جمع کرد و در حراج باخت.
- داو پس از حراج منحل شد و راه بازپرداخت با نسبت یک میلیون PEOPLE برای هر اتریوم باز شد.
- سایت رسمی اعلام کرده توکن هیچ حق رای یا کاربردی جز بازپرداخت ندارد.
- ارزش امروز PEOPLE از هیجان بازار می‌آید و ریسک آن بسیار بالاست.
- این توکن استیکینگ رسمی ندارد و در هر کیف پول اتریومی نگهداری می‌شود.
جمع‌بندی
کانستیتوشن داو یکی از جالب‌ترین آزمایش‌های جمعی در تاریخ کریپتو بود: هزاران نفر در چند روز پول جمع کردند، در یک حراج رسمی شرکت کردند و بعد از باخت، پول را پس دادند. توکن PEOPLE یادگار همان آزمایش است و امروز بدون تیم و کاربرد، فقط با هیجان بازار معامله می‌شود. اگر به آن علاقه دارید، آن را یک میم کوین پرریسک ببینید و مبلغی بیشتر از توان از دست دادنش وارد نکنید.
سوالات متداول درباره کانستیتوشن داو
۸ سوالارز PEOPLE چیست؟
PEOPLE توکن کانستیتوشن داو است که در سال ۲۰۲۱ برای ثبت سهم کمک‌کنندگان به خرید قانون اساسی آمریکا ساخته شد و حالا به‌عنوان میم کوین معامله می‌شود.
آیا کانستیتوشن داو هنوز فعال است؟
خیر. داو پس از باخت در حراج نوامبر ۲۰۲۱ اعلام پایان کرد و فقط توکن آن در بازار مانده است.
چه کسی قانون اساسی را در آن حراج خرید؟
کن گریفین، مدیر صندوق سیتادل، با پیشنهاد حدود ۴۳ میلیون دلار برنده شد.
آیا PEOPLE حق رای دارد؟
طبق سایت رسمی، این توکن هیچ حق رای، مالکیت یا کاربردی جز بازپرداخت از قرارداد Juicebox ندارد. گروه‌هایی که بعدا از PEOPLE برای رای‌گیری داخلی خود استفاده کردند، به داو اصلی وابسته نیستند و تصمیم‌هایشان برای سازندگان اولیه الزامی ندارد.
عرضه کل PEOPLE چقدر است؟
در آبان ۱۴۰۵ حدود ۵٫۰۷ میلیارد واحد در گردش است و توکن تازهای ساخته نمیشود.
آیا میتوان PEOPLE را استیک کرد؟
استیکینگ رسمی وجود ندارد. طرحهای سود ثابت در برخی پلتفرمها مربوط به خود آن پلتفرمهاست.
PEOPLE روی کدام شبکه است؟
نسخه اصلی آن توکن ERC-20 روی اتریوم است.
ارزش PEOPLE از کجا می‌آید؟
ارزش آن از داستان مشهور داو، توجه جامعه و عرضه و تقاضای صرافی‌ها می‌آید و پشتوانه درآمدی ندارد.
