بیشتر معامله‌گرانی که با پرایس اکشن کار می‌کنند، دیر یا زود به این سوال می‌رسند که چرا قیمت از یک ناحیه مشخص با شدت برمی‌گردد و از ناحیه دیگر بی‌توجه عبور می‌کند. سبک RTM برای همین سوال جواب منظمی دارد: نواحی‌ای را پیدا می‌کند که سفارش‌های اجرانشده بانک‌ها و معامله‌گران بزرگ هنوز در آن‌ها باقی مانده است. در این درس با اجزای اصلی سبک RTM آشنا می‌شوید که از بیس شروع می‌شوند و به فلگ لیمیت و کامپرشن می‌رسند؛ الگوی QM و یک مثال عددی روی طلا هم در ادامه آمده است. با اسمارت اف ایکس همراه باشید.
سبک RTM چیست؟
سبک RTM مخفف Read The Market به معنای «خواندن بازار» است؛ یک روش پرایس اکشن که فقط با کندلها و نواحی عرضه و تقاضا کار می‌کند و اندیکاتوری روی نمودار ندارد. پرایس اکشن یعنی تصمیم‌گیری فقط بر اساس حرکت خود قیمت؛ مقدمه آن را در درس پرایس اکشن بخوانید.
فرض اصلی سبک RTM این است که سفارش‌های بزرگ در یک لحظه کامل پر نمی‌شوند. وقتی یک بانک می‌خواهد چند هزار لات بخرد، بخشی از سفارش در یک محدوده قیمتی اجرا میشود و بقیه برای برگشت قیمت به همان محدوده باقی می‌ماند. ردپای این اتفاق روی نمودار چند کندل کوچک است که پشت سر آن یک حرکت تند آمده است.
در سبک RTM ناحیه ورود جایی است که سفارش‌های پرنشده باقی مانده‌اند و معامله‌گر منتظر برگشت قیمت به همان ناحیه می‌ماند.
این سبک در سال‌های اخیر میان معامله‌گران فارسی‌زبان طرفداران زیادی پیدا کرده است. پایه آن همان منطق عرضه و تقاضاست، با این تفاوت که برای انتخاب ناحیه و زمان ورود قاعده‌های دقیق‌تری دارد.
بیس در سبک RTM؛ چهار حالت RBR، DBD، RBD و DBR
بیس (Base) یک تا شش کندل با بدنه کوچک است که پیش از یک حرکت تند شکل می‌گیرد. معمولا بدنه کندل‌های بیس کمتر از نصف کل طول کندل است و قیمت در آن‌ها تقریبا درجا می‌زند. کندل‌های قبل و بعد از بیس بلند و پرقدرت‌اند و به آن‌ها کندل رالی (Rally) یا دراپ (Drop) می‌گویند.
بر اساس جهت حرکت قبل و بعد از بیس، چهار حالت داریم:
| حالت | ساختار | نوع ناحیه | کاربرد |
|---|---|---|---|
| RBR | رالی، بیس، رالی | تقاضا | ادامه روند صعودی |
| DBD | دراپ، بیس، دراپ | عرضه | ادامه روند نزولی |
| RBD | رالی، بیس، دراپ | عرضه | برگشت از سقف |
| DBR | دراپ، بیس، رالی | تقاضا | برگشت از کف |
بیس تقاضا و بیس عرضه همان نواحی‌ای هستند که در درس نواحی عرضه و تقاضا معرفی شده‌اند. محدوده بیس از بالاترین بدنه تا پایین‌ترین سایه کندل‌های آن رسم میشود. هرچه تعداد کندل‌های بیس کمتر و حرکت خروج از آن تندتر باشد، احتمال باقی ماندن سفارش در آن بیشتر است. بیسی که ده کندل یا بیشتر دارد معمولا یک محدوده رنج است و ارزش ورود کمتری دارد.
حرکت خروج از بیس مهم‌تر از خود بیس است. کندل خروجی بلند با بسته شدن نزدیک سقف یا کف، نشانه حضور سفارش‌های بزرگ است.
انگالف؛ شکستی که سطح قبلی را می‌بلعد
انگالف (Engulf) در این سبک یعنی قیمت یک سطح حمایت یا مقاومت قبلی را با بدنه کندل بشکند و پشت آن بسته شود. منظور از انگالف در اینجا شکست یک سطح است و با الگوی تک‌کندلی کندل پوششی فرق دارد، هرچند هر دو از یک واژه انگلیسی آمده‌اند.
انگالف دو پیام دارد. اول اینکه سفارش‌های طرف مقابل در آن سطح مصرف شده‌اند و سطح دیگر مانع حرکت نیست. دوم اینکه سطح شکسته‌شده نقش خود را عوض می‌کند؛ حمایت شکسته‌شده به مقاومت تبدیل میشود و مقاومت شکسته‌شده به حمایت. به این تغییر نقش، فلیپ (Flip) می‌گویند.
شکستی که فقط با سایه انجام شود و بدنه دوباره به داخل محدوده برگردد، انگالف حساب نمی‌شود. این حالت بیشتر به شکست جعلی شبیه است و نشان می‌دهد سطح هنوز سفارش دارد.
FTR؛ ناحیه‌ای که قیمت به آن برنگشت
FTR مخفف Fail To Return است، یعنی «ناکامی در برگشت». در این سبک FTR به آخرین بیسی گفته میشود که حرکت انگالف از آن شروع شده و قیمت بعد از ترک آن هنوز به آن برنگشته است. منطق FTR ساده است: نیرویی که توانست یک سطح مهم را بشکند از همین بیس آمده و احتمالا بخشی از سفارش‌هایش هنوز آنجا مانده است.
برای پیدا کردن FTR سه قدم را به ترتیب انجام دهید:
- یک سطح حمایت یا مقاومت روشن پیدا کنید که قیمت دست‌کم دو بار به آن واکنش داده باشد.
- منتظر انگالف این سطح با بدنه کندل بمانید.
- از کندل انگالف به عقب بروید و اولین بیسی را که حرکت از آن شروع شده علامت بزنید؛ این بیس همان FTR است.
هرچه فاصله FTR تا سطح شکسته‌شده کمتر باشد، ناحیه قوی‌تر است؛ چون هم سفارش‌های باقی‌مانده دارد و هم روی سطح فلیپ‌شده نشسته است.
فلگ لیمیت؛ ناحیه ورود اصلی
فلگ لیمیت (Flag Limit) یک FTR ویژه است. اگر بیسی که انگالف از آن شروع شده دقیقا روی سطح شکسته‌شده یا چسبیده به آن باشد، به آن فلگ لیمیت می‌گویند. در این حالت سه عامل در یک محدوده جمع می‌شوند: سفارش‌های پرنشده بیس، سطح فلیپ‌شده و حد ضررهای معامله‌گرانی که در جهت اشتباه وارد شده بودند.
در آموزش‌های رایج RTM، فلگ لیمیت اولویت اول ورود است. سفارش لیمیت روی لبه نزدیک ناحیه قرار می‌گیرد و حد ضرر چند پیپ آن طرف لبه دور گذاشته میشود. اگر قیمت در برگشت اول از ناحیه واکنش نشان داد و بعد دوباره به آن رسید، فلگ لیمیت دیگر تازه حساب نمی‌شود.
| ناحیه | محل تشکیل | قدرت معمول |
|---|---|---|
| بیس ساده | هر جای نمودار | کم تا متوسط |
| FTR | آخرین بیس پیش از انگالف | متوسط تا زیاد |
| فلگ لیمیت | FTR روی سطح شکسته‌شده | زیاد |
کامپرشن؛ نزدیک شدن آرام قیمت به ناحیه
کامپرشن (Compression) یعنی قیمت با کندل‌های کوچک و پله‌پله، همراه با اصلاح‌های کوتاه به سمت ناحیه ورود برود. در این حرکت هر موج کوچک، سفارش‌های طرف مقابل را در مسیر مصرف می‌کند و تا رسیدن به ناحیه، فشار خلاف جهت تقریبا مصرف شده است.
معامله‌گران RTM برگشت کامپرشنی را به برگشت تند ترجیح می‌دهند. اگر قیمت با یک یا دو کندل بلند و پرقدرت به ناحیه برسد، احتمال عبور از آن بالاتر است، چون نیروی تازه‌ای پشت حرکت است. در کامپرشن، قیمت خسته به ناحیه می‌رسد.
کامپرشن فقط نقش تایید را دارد و ورود همیشه از یک ناحیه معتبر مثل فلگ لیمیت انجام میشود.
نشانه‌های کامپرشن این‌هاست: سقف‌ها و کف‌های کوچک پشت سر هم در یک جهت، همپوشانی بدنه کندلها و کاهش طول کندلها هرچه قیمت به ناحیه نزدیک‌تر میشود.
الگوی QM در سبک RTM
QM یا کوازیمودو یکی از الگوهای برگشتی محبوب این سبک است. در نسخه نزولی، قیمت یک سقف بالاتر می‌سازد، بعد کف قبلی را با بدنه می‌شکند و در برگشت به سطح شانه چپ، فروشنده‌ها وارد می‌شوند. شکستن کف همان انگالف است و سطح شانه چپ همان جایی است که ورود انجام میشود.
QM وقتی معتبرتر است که سقف بالاتر نقدینگی بالای سقف قبلی را گرفته باشد و روی سطح شانه چپ یک بیس یا FTR هم وجود داشته باشد. جزئیات این الگو، پنج شرط اعتبار و مثال آن را در درس الگوی کوازیمودو ببینید.
ناحیه تازه و مصرف‌شده؛ مهم‌ترین فیلتر ورود
در سبک RTM ناحیه‌ای که قیمت هنوز به آن برنگشته، تازه (Fresh) نام دارد. هر بار که قیمت به ناحیه برمی‌گردد و واکنش می‌دهد، بخشی از سفارش‌های آن مصرف میشود. به همین دلیل برگشت اول بهترین فرصت ورود است و برگشت دوم و سوم ریسک بیشتری دارد.
برای سنجیدن تازگی یک ناحیه این سه سوال را بپرسید:
- آیا قیمت بعد از تشکیل ناحیه، سایه یا بدنه‌ای وارد محدوده آن کرده است؟
- اگر وارد شده، چه مقدار از عمق ناحیه را پیموده است؟ ورود تا نیمه ناحیه یعنی بیشتر سفارش‌ها مصرف شده‌اند.
- ناحیه در تایم فریم بالاتر هم دیده میشود یا فقط در تایم فریم پایین ساخته شده است؟
ناحیه‌ای که در تایم فریم روزانه یا چهارساعته تازه مانده، از ناحیه‌ای که در تایم فریم پنج‌دقیقه‌ای ساخته شده وزن بیشتری دارد. روش هماهنگ کردن تایم فریم‌ها در درس تحلیل چند تایم فریمی آمده است.
مقایسه سبک RTM با پرایس اکشن کلاسیک و اسمارت مانی
سبک RTM، پرایس اکشن کلاسیک و اسمارت مانی هر سه بدون اندیکاتور کار می‌کنند، ولی نقطه شروع تحلیلشان فرق دارد:
| ویژگی | سبک RTM | پرایس اکشن کلاسیک | اسمارت مانی |
|---|---|---|---|
| واحد اصلی تحلیل | بیس و ناحیه سفارش | سطح حمایت و مقاومت و الگوی کندلی | نقدینگی، اوردر بلاک و ساختار بازار |
| ناحیه ورود | فلگ لیمیت و FTR تازه | برگشت به سطح یا الگوی کندلی | اوردر بلاک یا گپ ارزش منصفانه |
| تایید ورود | کامپرشن و انگالف | کندل برگشتی مثل پین بار | تغییر ساختار در تایم فریم پایین |
| نوع سفارش رایج | لیمیت روی لبه ناحیه | مارکت بعد از کندل تایید | لیمیت یا مارکت |
| نقطه قوت | حد ضرر کوتاه و ریسک به ریوارد بالا | سادگی و یادگیری سریع | توضیح رفتار نقدینگی |
| نقطه ضعف | ناحیه‌های زیاد و تشخیص سلیقه‌ای | سیگنال دیر | اصطلاحات زیاد و پیچیدگی |
اوردر بلاک در اسمارت مانی و بیس در RTM مفهوم نزدیکی دارند. هر دو آخرین محدوده پیش از یک حرکت تند را نشان می‌دهند. تفاوت اصلی در فیلترهاست: RTM روی انگالف یک سطح و کامپرشن تاکید دارد و اسمارت مانی روی جمعآوری نقدینگی و شکست ساختار. برای مقایسه دقیق‌تر، درس اوردر بلاک و نقدینگی را هم بخوانید.
مثال عددی: ستاپ فروش طلا با سبک RTM
اعداد این مثال فرضی‌اند. نمودار طلا (XAU/USD) در تایم فریم چهارساعته است.
قدم اول (سطح): قیمت دو بار از حمایت ۴٬۰۸۰ دلار برگشته است.
قدم دوم (بیس و انگالف): قیمت تا ۴٬۱۶۵ بالا می‌رود، سه کندل کوچک بین ۴٬۱۲۸ و ۴٬۱۴۰ می‌سازد و بعد با دو کندل بلند نزولی حمایت ۴٬۰۸۰ را می‌شکند و روی ۴٬۰۵۵ بسته میشود. ساختار رالی، بیس، دراپ (RBD) شکل گرفته و بیس ۴٬۱۲۸ تا ۴٬۱۴۰ همان FTR است.
قدم سوم (برگشت): قیمت با یازده کندل کوچک و پله‌ای از ۴٬۰۵۵ به سمت ناحیه بالا می‌آید. این حرکت کامپرشن است و ورود را تایید می‌کند.
قدم چهارم (سفارش): سفارش فروش لیمیت روی ۴٬۱۲۸، یعنی لبه پایین ناحیه، گذاشته میشود. حد ضرر ۴٬۱۴۸ است، یعنی ۸ دلار بالاتر از سقف بیس. فاصله ورود تا حد ضرر ۲۰ دلار است.
قدم پنجم (هدف و حجم): هدف اول کف قبلی ۴٬۰۶۸ است، یعنی ۶۰ دلار سود بالقوه و نسبت ریسک به ریوارد یک به سه. با حساب ۱۰٬۰۰۰ دلاری و ریسک ۱ درصد، حداکثر ضرر ۱۰۰ دلار است. هر لات طلا ۱۰۰ اونس است و حرکت ۲۰ دلاری برای یک لات ۲٬۰۰۰ دلار سود یا ضرر می‌سازد، پس حجم مناسب ۱۰۰ تقسیم بر ۲٬۰۰۰ یعنی ۰٫۰۵ لات است.
اگر قیمت پیش از رسیدن به ۴٬۱۲۸ با یک کندل بلند صعودی وارد ناحیه شود و بالای ۴٬۱۴۰ بسته شود، ستاپ باطل است و سفارش را حذف کنید.
اشتباه‌های رایج در سبک RTM
- کشیدن ناحیه روی هر بیس: روی نمودار ده‌ها بیس دیده میشود. فقط بیسی ارزش دارد که حرکت خروجی تند داشته و ترجیحا یک سطح را انگالف کرده باشد.
- ورود از ناحیه مصرف‌شده: برگشت دوم و سوم به یک ناحیه، احتمال موفقیت کمتری دارد. پیش از گذاشتن سفارش، تازه بودن ناحیه را بسنجید.
- نادیده گرفتن روند تایم فریم بالاتر: فلگ لیمیت فروش در دل یک روند صعودی قوی روزانه معمولا با یک واکنش کوتاه تمام میشود و قیمت عبور می‌کند.
- حد ضرر داخل ناحیه: حد ضرر باید آن طرف لبه دور ناحیه باشد. حد ضرری که وسط بیس قرار بگیرد با نوسان عادی فعال میشود.
- معامله بدون بک‌تست: قاعده‌های این سبک تا حدی سلیقه‌ای‌اند. پیش از ورود با پول واقعی، دست‌کم پنجاه ستاپ را روی داده گذشته ثبت و بررسی کنید.
نکات کلیدی این درس
- سبک RTM مخفف Read The Market است و نواحی سفارش‌های پرنشده را با کندلها و بدون اندیکاتور پیدا می‌کند.
- بیس چند کندل کوچک پیش از یک حرکت تند است و بسته به جهت حرکت قبل و بعد از آن، چهار حالت دارد.
- انگالف یعنی شکست یک سطح با بدنه کندل؛ سطح شکسته‌شده نقش خود را عوض می‌کند.
- FTR آخرین بیس پیش از انگالف است و فلگ لیمیت FTR ای است که روی سطح شکسته‌شده نشسته است.
- کامپرشن، یعنی برگشت پله‌ای و آرام قیمت، ورود از ناحیه را تایید می‌کند.
- برگشت اول به ناحیه تازه بهترین فرصت است و حد ضرر همیشه آن طرف لبه دور ناحیه قرار می‌گیرد.
جمع‌بندی
سبک RTM یک روش منظم برای خواندن رد سفارش‌های بزرگ روی نمودار است. این سبک به جای دنبال کردن هر حرکت قیمت، منتظر می‌ماند تا یک سطح مهم انگالف شود، بیس پشت این شکست را به عنوان FTR یا فلگ لیمیت علامت می‌زند و با برگشت آرام قیمت به همان ناحیه وارد میشود. حد ضرر کوتاه و نسبت ریسک به ریوارد بالا نقطه قوت این سبک است. در مقابل، تعداد زیاد ناحیه‌ها و تشخیص سلیقه‌ای باعث میشود معامله‌گری که بک‌تست و تمرین روی حساب آزمایشی نکرده، ورودهای زیاد و کم‌کیفیت داشته باشد. برای شروع، روی یک جفت‌ارز یا طلا و در یک تایم فریم کار کنید و فقط فلگ لیمیت‌های تازه را معامله کنید. تعریف عمومی این روش‌ها را می‌توانید در مقاله معامله با پرایس اکشن در ویکی‌پدیا بخوانید.
سوالات متداول درباره سبک RTM
۵ سوالRTM مخفف چیست؟
RTM مخفف Read The Market به معنای خواندن بازار است. این نام به روشی از پرایس اکشن اشاره دارد که نواحی سفارش‌های پرنشده را با سه ابزار پیدا می‌کند: بیس، انگالف سطح و فلگ لیمیت.
سبک RTM برای کدام بازار و تایم فریم مناسب است؟
این سبک روی هر بازاری که نمودار کندلی و نقدینگی کافی دارد قابل استفاده است، از جفت‌ارزهای اصلی تا طلا و شاخص‌ها. بیشتر معامله‌گران نواحی را در تایم فریم چهارساعته یا روزانه پیدا می‌کنند و برای ورود دقیق‌تر به تایم فریم پانزده‌دقیقه‌ای یا یک‌ساعته می‌روند.
تفاوت سبک RTM با اسمارت مانی در چیست؟
هر دو سبک ناحیه پیش از حرکت تند را مهم میدانند. RTM روی انگالف سطح، ناحیه FTR و کامپرشن تمرکز دارد و اسمارت مانی روی جمعآوری نقدینگی، اوردر بلاک و شکست ساختار بازار.
آیا در سبک RTM از اندیکاتور استفاده میشود؟
خیر. همه تحلیل با کندلها و نواحی عرضه و تقاضا انجام میشود.
آیا سبک RTM برای مبتدی مناسب است؟
بهتر است اول مفهوم حمایت و مقاومت، ساختار بازار و مدیریت ریسک را یاد بگیرید و بعد سراغ این سبک بروید. قاعده‌های آن به تمرین زیاد نیاز دارند تا تشخیص بیس معتبر از بیس معمولی دقیق شود.
