قیمت مدتی پایین میآید، کمی برمیگردد و بعد تقریبا به همان اندازه دوباره پایین میرود. این تکرار اندازهها در نمودار اسم دارد: الگوی ABCD، سادهترین الگوی هارمونیک که از سه موج و چهار نقطه ساخته میشود و جای احتمالی برگشت قیمت را از قبل نشان میدهد. در این درس اجزای الگوی ABCD، نسبتهای فیبوناچی آن، نسخه صعودی و نزولی، روش رسم، قاعده ورود و حد ضرر و یک مثال عددی روی یورو دلار را میبینید. با اسمارت اف ایکس همراه باشید.
الگوی ABCD چیست؟
الگوی ABCD یک الگوی قیمتی سه موجی است که در آن موج سوم (CD) از نظر طول و اغلب از نظر زمان، با موج اول (AB) برابر است. موج میانی (BC) هم یک اصلاح است که بخشی از موج اول را پس میگیرد. معاملهگر از این تقارن استفاده میکند تا پیش از رسیدن قیمت، محدودهای را مشخص کند که احتمال توقف و برگشت در آن بالاست.
ریشه این الگو به مطالعات هارولد گارتلی (Harold Gartley) در دهه ۱۹۳۰ برمیگردد. بعدها معاملهگران نسبتهای فیبوناچی را به آن اضافه کردند و این الگو پایه الگوهای پیچیدهتری مثل گارتلی و پروانه شد. اگر با این خانواده آشنا نیستید، درس الگوهای هارمونیک تصویر کاملتری از آنها میدهد.
الگوی ABCD یک ناحیه برگشت احتمالی میسازد. تا وقتی قیمت در نقطه D نشانه برگشت نداده، این ناحیه فقط یک سطح زیر نظر است.
اجزای الگوی ABCD؛ چهار نقطه و سه موج

هر نمونه از این الگو چهار نقطه چرخش دارد. نقطه چرخش جایی است که جهت حرکت قیمت عوض میشود، یعنی یک سقف یا کف محلی:
- نقطه A: شروع الگو؛ یک سقف یا کف مشخص که حرکت اصلی از آن آغاز میشود.
- نقطه B: پایان موج اول. فاصله A تا B طول موج AB را تعیین میکند.
- نقطه C: پایان اصلاح. قیمت از B برمیگردد ولی از A عبور نمیکند.
- نقطه D: پایان موج سوم و محل برگشت مورد انتظار. اینجا جایی است که معاملهگر منتظر ورود میماند.
دو شرط شکل کلی را میسازد. نقطه C باید میان A و B بماند؛ اگر قیمت در موج اصلاحی از A رد شود، الگو باطل است. نقطه D هم باید از B عبور کند تا موج CD کامل شود. اگر قیمت پیش از رسیدن به B برگشت، با یک الگوی دیگر یا یک نوسان ساده روبهرو هستید.
نسبتهای فیبوناچی در الگوی ABCD

تقارن ظاهری کافی نیست؛ اندازهها باید با نسبتهای فیبوناچی هم جور باشند. فیبوناچی دنبالهای از عددهاست که نسبتهایی مثل ۰٫۶۱۸ و ۱٫۶۱۸ از آن بهدست میآیند و معاملهگران از آنها برای اندازهگیری اصلاح و امتداد حرکت استفاده میکنند. اگر ابزار رسم آن را نمیشناسید، اول درس فیبوناچی اصلاحی را بخوانید.
در این الگو دو اندازهگیری انجام میشود:
- اصلاح BC: موج BC معمولا ۶۱٫۸ تا ۷۸٫۶ درصد از موج AB را پس میگیرد. اصلاح کمتر از ۳۸٫۲ درصد یا بیشتر از ۸۸٫۶ درصد، اعتبار الگو را پایین میآورد.
- امتداد CD: موج CD معمولا ۱۲۷ تا ۱۶۱٫۸ درصد طول موج BC است.
این دو عدد به هم وابستهاند. هرچه اصلاح BC عمیقتر باشد، موج CD نسبت به BC کوتاهتر میشود. دو جفت رایج اینها هستند:
| عمق اصلاح BC نسبت به AB | امتداد مورد انتظار CD نسبت به BC |
|---|---|
| ۶۱٫۸ درصد | ۱۶۱٫۸ درصد |
| ۷۸٫۶ درصد | ۱۲۷ درصد |
وقتی هر دو اندازهگیری روی یک محدوده قیمتی نزدیک به هم میافتند و این محدوده با برابری AB و CD هم جور است، نقطه D اعتبار بیشتری پیدا میکند.
الگوی ABCD صعودی و نزولی

شکل الگو در هر دو جهت یکسان است و فقط جهت حرکتها برعکس میشود:
- ABCD صعودی: موج AB نزولی است، BC یک اصلاح رو به بالا و CD دوباره نزولی. نقطه D پایینترین کف الگوست و معاملهگر در آن به دنبال خرید است.
- ABCD نزولی: موج AB صعودی است، BC یک اصلاح رو به پایین و CD دوباره صعودی. نقطه D بالاترین قله الگوست و معاملهگر در آن به دنبال فروش است.
نام صعودی و نزولی به جهت معامله در نقطه D اشاره دارد. به همین دلیل نسخه صعودی در دل یک حرکت نزولی شکل میگیرد و پایان آن حرکت را پیشبینی میکند.
سه شکل رایج الگوی ABCD و تقارن زمانی
معاملهگران سه شکل از این الگو را از هم جدا میکنند:
- شکل کلاسیک: موج CD دقیقا هماندازه AB است. این همان حالتی است که به آن AB=CD هم میگویند.
- شکل امتدادی ۱۲۷: موج CD حدود ۱٫۲۷ برابر موج AB میشود. این حالت معمولا وقتی دیده میشود که بازار شتاب گرفته است.
- شکل امتدادی ۱۶۱٫۸: موج CD حدود ۱٫۶۱۸ برابر AB است. حرکت سوم قویتر از حرکت اول است و D دورتر میافتد.
در کنار قیمت، زمان هم مهم است. اگر موج AB در ده کندل ساخته شده، موج CD هم در حدود ده کندل شکل بگیرد، تقارن الگو کاملتر است. وقتی CD خیلی سریعتر از AB طی میشود، یعنی بازار شتاب گرفته و احتمال دارد قیمت از D هم عبور کند. در این حالت به شکلهای امتدادی فکر کنید و برای ورود عجله نکنید.
رسم الگوی ABCD روی نمودار در پنج قدم
برای پیدا کردن این الگو روی نمودار این ترتیب را دنبال کنید:
- یک حرکت واضح و یکطرفه پیدا کنید و ابتدا و انتهای آن را A و B بنامید. موج AB باید در تایم فریم شما کاملا دیده شود.
- ابزار فیبوناچی اصلاحی را از A تا B بکشید و ببینید اصلاح BC در کدام سطح متوقف شده است.
- وقتی قیمت از C به سمت B برگشت، طول AB را از نقطه C اندازه بگیرید. جایی که CD برابر AB میشود، اولین برآورد نقطه D است.
- امتداد فیبوناچی را روی موج BC بکشید و سطح ۱۲۷ یا ۱۶۱٫۸ درصد را متناسب با عمق اصلاح مشخص کنید.
- محدودهای که این دو اندازهگیری در آن نزدیک هم میشوند را بهعنوان ناحیه برگشت علامت بزنید و منتظر رسیدن قیمت بمانید.
بیشتر نرمافزارهای نموداری، از جمله متاتریدر و تریدینگ ویو، ابزار رسم آماده برای این الگو دارند. با این حال یک بار رسم دستی کمک میکند منطق اندازهگیریها را بهتر بفهمید. برای اندازهگیری امتداد، درس فیبوناچی اکستنشن را ببینید.
نقطه D و تایید برگشت
رسیدن قیمت به نقطه D بهتنهایی دلیل ورود نیست. این نقطه یک ناحیه است که گاهی چند پیپ یا چند دلار پهنا دارد و قیمت ممکن است کمی از آن عبور کند. معاملهگران برای تایید برگشت معمولا یکی از این نشانهها را میخواهند:
- یک کندل برگشتی واضح، مثل پین بار یا کندل پوششی، که در خود ناحیه D بسته شود.
- شکست یک ساختار کوچک در تایم فریم پایینتر، مثلا شکست آخرین سقف کوتاهمدت در یک الگوی صعودی.
- همپوشانی ناحیه D با یک سطح مهم دیگر، مثل حمایت و مقاومت قبلی یا یک عدد رند.
هرچه تعداد این نشانهها بیشتر باشد، احتمال برگشت بالاتر میرود. اگر قیمت با کندلهای بزرگ و بدون مکث از ناحیه D عبور کرد، الگو را رها کنید.
ورود، حد ضرر و حد سود در الگوی ABCD

طرح معامله در این الگو ساختار ثابتی دارد:
- ورود: بعد از بسته شدن کندل تایید در ناحیه D. ورود مستقیم با سفارش شرطی در نقطه D هم ممکن است، ولی ریسک بیشتری دارد.
- حد ضرر: کمی آن طرف نقطه D. بعضی معاملهگران حد ضرر را پشت سطح امتداد بعدی، مثلا ۱۶۱٫۸ درصد BC، میگذارند تا نوسان عادی آن را فعال نکند.
- هدف اول: ۳۸٫۲ درصد طول موج CD، اندازهگیریشده از نقطه D.
- هدف دوم: ۶۱٫۸ درصد طول موج CD. بعضی معاملهگران نقطه C را هدف نهایی میگذارند.
روش رایج این است که بخشی از حجم را در هدف اول ببندید و حد ضرر بقیه را به نقطه ورود منتقل کنید. پیش از ورود، نسبت ریسک به ریوارد را بسنجید؛ اگر فاصله تا هدف دوم کمتر از دو برابر فاصله تا حد ضرر است، معامله ارزش چندانی ندارد.
مثال عددی الگوی ABCD روی یورو دلار

فرض کنید یورو دلار (EUR/USD) در تایم فریم یک ساعته در حال اصلاح است و یک ABCD صعودی میسازد. عددها برای آموزش انتخاب شدهاند:
- نقطه A در ۱٫۱۰۰۰ و نقطه B در ۱٫۰۹۰۰؛ طول موج AB برابر ۱۰۰ پیپ است.
- قیمت تا ۱٫۰۹۶۲ برمیگردد و نقطه C ساخته میشود. اصلاح BC برابر ۶۲ پیپ، یعنی حدود ۶۱٫۸ درصد AB است.
- اگر CD برابر AB باشد، نقطه D در ۱٫۰۹۶۲ منهای ۱۰۰ پیپ، یعنی ۱٫۰۸۶۲ قرار میگیرد.
- امتداد ۱۶۱٫۸ درصدی BC هم ۱۰۰ پیپ است و دقیقا همان ۱٫۰۸۶۲ را نشان میدهد. دو اندازهگیری روی یک نقطه افتادهاند.
قیمت به ۱٫۰۸۶۲ میرسد و یک پین بار صعودی با سایه بلند پایینی میسازد. معاملهگر بعد از بسته شدن این کندل در ۱٫۰۸۷۰ میخرد و حد ضرر را در ۱٫۰۸۴۵، زیر سایه کندل و زیر نقطه D، میگذارد. ریسک معامله ۲۵ پیپ است.
هدف اول، ۳۸٫۲ درصد موج CD، حدود ۱٫۰۹۰۰ است که درست روی سطح B قرار میگیرد. هدف دوم، ۶۱٫۸ درصد CD، حدود ۱٫۰۹۲۴ است. فاصله ورود تا هدف دوم ۵۴ پیپ است؛ یعنی نسبت ریسک به ریوارد حدود ۱ به ۲٫۲. اگر همین معاملهگر بدون تایید و با سفارش شرطی در ۱٫۰۸۶۲ وارد شده بود، قیمت بهتری میگرفت، ولی در صورت عبور قیمت از D، بدون هیچ نشانهای ضرر میکرد.
تفاوت الگوی ABCD با الگوهای هارمونیک دیگر و امواج الیوت
الگوی ABCD زیربنای الگوهای هارمونیک است و با امواج الیوت هم شباهت ظاهری دارد. جدول زیر تفاوتها را کنار هم نشان میدهد:
| الگو | تعداد نقطه | نسبت کلیدی | کاربرد اصلی |
|---|---|---|---|
| الگوی ABCD | چهار نقطه | برابری AB و CD | پیدا کردن پایان یک حرکت سه موجی |
| گارتلی | پنج نقطه (X تا D) | اصلاح ۷۸٫۶ درصدی XA در نقطه D | برگشت در جهت روند اصلی |
| پروانه | پنج نقطه | امتداد ۱۲۷ تا ۱۶۱٫۸ درصدی XA | برگشت بعد از عبور از نقطه X |
| موج اصلاحی زیگزاگ الیوت | سه موج A و B و C | برابری موج A و C | اصلاح در دل روند بزرگتر |
الگوهای پنجنقطهای در عمل همان ساختار سه موجی هستند که یک موج XA پیش از آن آمده است. شباهت با الیوت هم در برابری دو موج همجهت است. اگر با شمارش موجها کار میکنید، درس امواج الیوت نشان میدهد این دو نگاه کجا به هم نزدیک میشوند.
شش اشتباه رایج در معامله با الگوی ABCD
- ورود بدون تایید: رسیدن به D فقط آغاز بررسی است و قیمت ممکن است تا شکل امتدادی ادامه دهد.
- انتخاب نقطههای کوچک: A و B باید سقف و کف واضح باشند، نه هر نوسان کوچک بین دو کندل.
- نادیده گرفتن روند بزرگتر: الگویی که خلاف روند تایم فریم بالاتر شکل میگیرد، احتمال موفقیت کمتری دارد.
- اصرار روی عدد دقیق: نسبتها تقریبیاند و D یک ناحیه است. چند پیپ اختلاف الگو را باطل نمیکند.
- حد ضرر خیلی نزدیک: حد ضرری که درست زیر D باشد، با یک سایه معمولی فعال میشود.
- نادیده گرفتن خبرهای اقتصادی: یک خبر مهم میتواند در چند دقیقه کل تقارن الگو را بر هم بزند.
نکات کلیدی این درس
- الگوی ABCD سه موج دارد و در آن موج CD با موج AB هماندازه یا نسبت فیبوناچی مشخصی از آن است.
- اصلاح BC معمولا ۶۱٫۸ تا ۷۸٫۶ درصد AB و امتداد CD معمولا ۱۲۷ تا ۱۶۱٫۸ درصد BC است.
- در نسخه صعودی نقطه D محل خرید و در نسخه نزولی محل فروش است.
- نقطه D یک ناحیه است و ورود فقط بعد از نشانه برگشت منطقی است.
- اهداف رایج ۳۸٫۲ و ۶۱٫۸ درصد طول موج CD هستند و حد ضرر کمی آن طرف D قرار میگیرد.
- این الگو پایه الگوهای هارمونیک پنجنقطهای مثل گارتلی و پروانه است.
جمعبندی
الگوی ABCD از یک ایده ساده استفاده میکند: بازار در حرکتهای پشت سر هم، اندازههای مشابه را تکرار میکند. سه موج AB و BC و CD، همراه با نسبتهای فیبوناچی، محدودهای را مشخص میکنند که احتمال برگشت قیمت در آن بیشتر است. ارزش این الگو در برنامهریزی پیش از رسیدن قیمت است؛ شما از قبل میدانید کجا منتظر بمانید، کجا حد ضرر بگذارید و هدف کجاست. با این حال هیچ الگویی قطعی نیست. پیش از هر معامله منتظر تایید بمانید، روند تایم فریم بالاتر را ببینید و حجم معامله را طوری تنظیم کنید که ضرر احتمالی قابل تحمل باشد. برای آشنایی بیشتر با منطق نسبتها، صفحه انگلیسی اصلاح فیبوناچی را هم ببینید.
سوالات متداول درباره الگوی ABCD
۵ سوالالگوی ABCD در کدام تایم فریم معتبرتر است؟
در تایم فریم یک ساعته به بالا، بهخصوص چهار ساعته و روزانه، نتیجه قابل اعتمادتری دارد. در تایم فریمهای چند دقیقهای نوسانهای تصادفی زیاد شبیه این الگو میشوند.
تفاوت الگوی ABCD با گارتلی چیست؟
این الگو چهار نقطه دارد و فقط برابری دو موج را میسنجد. گارتلی یک موج XA اضافه دارد و نقطه D آن باید روی اصلاح ۷۸٫۶ درصدی XA هم بیفتد.
اگر قیمت از نقطه D عبور کند چه کنیم؟
اگر کندلها با قدرت از ناحیه D عبور کنند و پشت حد ضرر بسته شوند، الگو باطل شده است. از معامله خارج شوید و احتمال شکل امتدادی یا ادامه روند را بررسی کنید.
الگوی ABCD در ارز دیجیتال و طلا هم کار میکند؟
بله. این الگو به رفتار قیمت وابسته است و روی طلا و جفت ارزها دیده میشود و در بازار ارز دیجیتال هم به کار میرود. در بازارهای پرنوسان ناحیه D را پهنتر در نظر بگیرید.
آیا موج CD همیشه باید دقیقا برابر AB باشد؟
برابری کامل فقط در شکل کلاسیک دیده میشود. در شکلهای امتدادی موج CD حدود ۱٫۲۷ یا ۱٫۶۱۸ برابر AB است و چند پیپ اختلاف هم طبیعی است.




