چطور می‌شود از افت قیمت نفت سود گرفت، بدون اینکه حتی یک بشکه نفت داشته باشید؟ پاسخ در ابزاری است که بیشتر معامله‌های امروز فارکس با آن انجام می‌شود. قرارداد مابه‌التفاوت یا CFD توافقی میان معامله‌گر و بروکر است که سود و زیانش فقط از تفاوت قیمت ورود و خروج می‌آید. در این درس سطح متوسط می‌بینیم این قرارداد چطور اجرا می‌شود، با خرید خود دارایی چه فرقی دارد، چه هزینه‌هایی دارد، ریسک‌هایش کدام‌اند و شش اشتباه رایج در آن چیست. با اسمارت اف ایکس همراه باشید.
قرارداد مابه‌التفاوت چیست؟
قرارداد مابه‌التفاوت توافقی است که در آن دو طرف قبول می‌کنند تفاوت قیمت یک دارایی میان لحظه‌ی باز کردن و لحظه‌ی بستن معامله را با هم تسویه کنند. عبارت انگلیسی آن Contract for Difference است و همه‌جا با نام کوتاه CFD شناخته می‌شود.
فرض کنید طلا را در ۲۳۰۰ دلار می‌خرید و در ۲۳۲۰ دلار می‌بندید. بیست دلار تفاوت در هر اونس به حساب شما اضافه می‌شود. در این میان هیچ اونس طلایی خریداری یا تحویل نمی‌شود و همه چیز به شکل نقدی تسویه می‌گردد.
همین ساختار باعث شده معامله‌ی طلا، نفت، شاخص‌های سهام و جفت ارزها در یک حساب ممکن باشد. وقتی در یک بروکر فارکس روی طلا یا نفت معامله می‌کنید، در عمل یک CFD باز کرده‌اید.
یک معامله‌ی CFD چطور اجرا می‌شود؟
اجرای یک قرارداد مابه‌التفاوت چهار گام دارد.
- انتخاب نماد. هر نماد مشخصات خودش را دارد: اندازه‌ی قرارداد، حداقل حجم و ساعت معامله.
- تعیین حجم. با انتخاب حجم، مبلغی از حساب به عنوان وثیقه بلوکه می‌شود. این مبلغ را مارجین می‌نامند.
- باز کردن موقعیت. خرید برای زمانی که انتظار رشد دارید و فروش برای زمانی که انتظار افت دارید.
- تسویه‌ی نقدی. هنگام بستن، تفاوت قیمت ضرب در حجم به حساب واریز یا از آن کسر می‌شود.
نکته‌ی مهم این است که طرف مقابل شما در هر دو جهت، بروکر است. اینکه بروکر این موقعیت را در بازار بین‌بانکی پوشش بدهد یا خودش نگه دارد، به مدل اجرای او بستگی دارد که در درس مدل اجرای بروکر توضیح داده شده است.
تفاوت قرارداد مابه‌التفاوت با خرید خود دارایی
پنج تفاوت در عمل اهمیت دارند.
مالکیت. در خرید واقعی، دارایی به نام شما ثبت می‌شود و می‌توانید آن را تحویل بگیرید. در CFD فقط یک موقعیت باز دارید.
اهرم. با وثیقه‌ی کوچک می‌توان موقعیت بزرگ باز کرد. سازوکار و خطرهای آن در درس لوریج در فارکس آمده است.
فروش بدون داشتن دارایی. باز کردن موقعیت فروش به سادگی خرید است و همین، سود گرفتن از بازار نزولی را ممکن می‌کند.
هزینه‌ی نگهداری. موقعیتی که شب را باز بماند، هزینه‌ی تامین مالی دارد. این هزینه همان سوآپ است.
طرف مقابل. در بورس، معامله در یک بازار رسمی ثبت می‌شود. در CFD همه چیز میان شما و بروکر است، پس اعتبار بروکر بخشی از ریسک معامله می‌شود.
هزینه‌های قرارداد مابه‌التفاوت
سه هزینه در قرارداد مابه‌التفاوت وجود دارد و هر سه پیش از باز کردن موقعیت قابل محاسبه‌اند.
اسپرد. فاصله‌ی قیمت خرید و فروش که از همان لحظه‌ی ورود روی معامله می‌نشیند. جزئیاتش در درس اسپرد در فارکس آمده است.
کمیسیون. در حساب‌هایی که اسپرد پایینی دارند، مبلغی ثابت به ازای هر لات گرفته می‌شود. روش محاسبه در درس کمیسیون در فارکس توضیح داده شده است.
بهره‌ی شبانه. هر شب که موقعیت باز بماند، مبلغی بابت تامین مالی کسر یا اضافه می‌شود. برای موقعیت‌های چندهفته‌ای، این هزینه می‌تواند از اسپرد بزرگ‌تر شود.
جمع این سه عدد، هزینه‌ی واقعی معامله است. مقایسه‌ی بروکرها فقط با اسپرد تصویر کاملی نمی‌دهد.
ریسک‌های قرارداد مابه‌التفاوت
چهار ریسک اصلی وجود دارد و بیشترشان از اهرم می‌آیند.
بزرگ‌نمایی اهرم. اهرم سود و زیان را به یک اندازه بزرگ می‌کند. با اهرم صد، حرکت یک درصدی بازار در جهت مخالف، کل وثیقه را از بین می‌برد.
شکاف قیمتی. در بازگشایی بازار پس از تعطیلات یا در لحظه‌ی یک خبر بزرگ، قیمت می‌تواند از سطح حد ضرر بپرد و معامله بدتر از انتظار بسته شود.
کال مارجین. وقتی وثیقه‌ی باقی‌مانده از حد مجاز پایین‌تر برود، بروکر موقعیت‌ها را خودکار می‌بندد. این فرایند در درس مارجین کال توضیح داده شده است.
اعتبار بروکر. چون طرف مقابل قرارداد، بروکر است، مجوز معتبر و تفکیک حساب مشتریان اهمیت زیادی دارد. راهنمای نهادهای ناظر در صفحه‌ی رگولاتورها آمده است.
نهادهای ناظر در بسیاری از کشورها سقف اهرم این قراردادها را برای مشتریان خرد محدود کرده‌اند. توضیح رسمی این ابزار و ریسک‌هایش در اعلامیه‌ی نهاد ناظر بازارهای اروپا درباره‌ی محدودیت اهرم این قراردادها منتشر شده است.
شش اشتباه رایج در قرارداد مابه‌التفاوت
- تعیین حجم از روی اهرم. اهرم فقط می‌گوید چقدر وثیقه لازم است. اندازه‌ی موقعیت باید از فاصله‌ی حد ضرر و درصد ریسک حساب بیاید.
- نگه داشتن طولانی‌مدت. بهره‌ی شبانه، سود موقعیت‌های چندماهه را کم می‌کند. برای نگهداری بلندمدت، خرید خود دارایی انتخاب بهتری است.
- بی‌توجهی به ساعت انتشار داده. اسپرد در دقیقه‌های خبر چند برابر می‌شود. زمان‌ها در تقویم اقتصادی مشخص است.
- معامله روی نماد ناآشنا. هر نماد اندازه‌ی قرارداد و نوسان خودش را دارد و یک لات نفت با یک لات یورو یکسان نیست.
- نخواندن مشخصات نماد. حداقل حجم، ساعت معامله و ارزش هر پیپ در همان جدول مشخصات بروکر آمده است.
- انتخاب بروکر بدون مجوز. در این قرارداد، توان پرداخت بروکر بخشی از ریسک شماست.
نکات کلیدی این درس
- قرارداد مابه‌التفاوت روی تفاوت قیمت ورود و خروج تسویه می‌شود.
- دارایی تحویل داده نمی‌شود و همه چیز نقدی است.
- طرف مقابل معامله بروکر است، نه بازار رسمی.
- هر قرارداد مابه‌التفاوت سه هزینه دارد: اسپرد، کمیسیون و بهره‌ی شبانه.
- اهرم سود و زیان را به یک اندازه بزرگ می‌کند.
- حجم موقعیت باید از حد ضرر بیاید.
- برای نگهداری بلندمدت، هزینه‌ی شبانه آن را گران می‌کند.
اسمارت اف ایکس؛ مرجع مقایسه و انتخاب بهترین خدمات مالی
اسمارت اف ایکس همراه هوشمند شما در مسیر معامله‌گری است؛ ما ابزار، دانش و تحلیل‌های پیشرفته را در اختیار شما می‌گذاریم تا با اطمینان و هوشمندی، تصمیمات سرمایه‌گذاری بهتر و به‌روزتری بگیرید.
برخی از مزایای همکاری با اسمارت اف ایکس شامل موارد زیر است:
- بررسی بی‌طرفانه: بروکرها و بسترهای معاملاتی را بر اساس واقعیت‌ها و بدون جانبداری بررسی می‌کنیم تا انتخاب آگاهانه‌ای داشته باشید.
- رشد سواد مالی: محتوای آموزشی و تحلیلی جامع تهیه می‌کنیم تا مهارت‌های لازم برای فعالیت موفق در بازارهای مالی را کسب کنید.
- تهیه مقالات جدید: با تمرکز بر دانش روز، مقالات آموزشی و تحلیلی به‌روز منتشر می‌کنیم.
- پایبندی به اصل شفافیت: نظرات و بازخوردهای کاربران را بدون حذف یا ویرایش منتشر می‌کنیم.
💬 اگر سوالی دارید یا نیاز به راهنمایی دارید، می‌توانید از راه‌های ارتباطی زیر با ما در تماس باشید:
- تلگرام پشتیبانی: smartfxsupport
- ایمیل پشتیبانی: support@smartfxac.com
جمع‌بندی
قرارداد مابه‌التفاوت ابزاری است که دسترسی به ده‌ها بازار را در یک حساب ممکن می‌کند و همین سادگی، خطرش را هم می‌سازد. معامله‌گری که مشخصات نماد، سه هزینه و سازوکار وثیقه را بداند، از این ابزار درست استفاده می‌کند. اگر یک جمله از این درس بماند، همین باشد: در CFD شما مالک چیزی نمی‌شوید و تنها چیزی که می‌خرید، تفاوت قیمت است. برای تمرین، جدول مشخصات سه نماد در بروکر خودتان را باز کنید و ارزش هر پیپ و هزینه‌ی شبانه‌ی یک لات را یادداشت کنید.
سوالات متداول درباره قرارداد مابه‌التفاوت
۵ سوالقرارداد مابه‌التفاوت با فارکس چه فرقی دارد؟
فارکس نام بازار جفت ارزهاست و CFD شکل قرارداد. بیشتر بروکرهای فارکس، جفت ارزها را هم در قالب همین قرارداد ارائه می‌دهند.
آیا در CFD می‌شود بیشتر از موجودی حساب ضرر کرد؟
در بروکرهایی که برای قرارداد مابه‌التفاوت حفاظت مانده‌ی منفی دارند، زیان به موجودی حساب محدود می‌شود. بدون این حفاظت، در شکاف‌های بزرگ قیمتی امکان بدهکار شدن وجود دارد.
هزینه‌ی شبانه چطور محاسبه می‌شود؟
بر اساس تفاوت نرخ بهره‌ی دو ارز یا نرخ مرجع همان نماد، ضرب در حجم موقعیت. جدول آن در پلتفرم معاملاتی برای هر نماد جداگانه آمده است.
برای سرمایه‌گذاری بلندمدت مناسب است؟
برای دوره‌های چندماهه معمولا خیر، چون هزینه‌ی شبانه انباشته می‌شود. این ابزار برای معامله‌های کوتاه و میان‌مدت ساخته شده است.
بهترین اهرم برای قرارداد مابه‌التفاوت چقدر است؟
اهرم عددی است که فقط وثیقه‌ی لازم را تعیین می‌کند. آنچه اهمیت دارد ریسک هر معامله است؛ حدود یک درصد سرمایه در هر موقعیت، معیار رایجی است.
