اگر نمودار دلار کانادا را کنار نمودار نفت بگذارید، شباهتشان در بیشتر سال‌ها چشمگیر است. دلیلش ساده است: کانادا نفت می‌فروشد و درآمد این فروش، تقاضا برای پول ملی‌اش می‌سازد. به ارزهایی که این‌طور به قیمت صادرات کالایی کشورشان وابسته‌اند، ارزهای کالایی می‌گویند. در این درس سطح متوسط می‌بینیم این رابطه از کجا می‌آید، چهار ارز اصلی این گروه کدام‌اند، چه نیروهای دیگری رابطه را تقویت یا تضعیف می‌کنند، در تحلیل چطور به کار می‌آید و کدام شش اشتباه رایج‌ترین‌اند. با اسمارت اف ایکس همراه باشید.
ارزهای کالایی چیست؟
ارزهای کالایی پول ملی کشورهایی است که بخش بزرگی از صادراتشان را کالاهای خام مثل نفت، فلزات یا محصولات کشاورزی تشکیل می‌دهد.
در این کشورها، قیمت جهانی آن کالا مستقیما روی درآمد صادراتی و در نتیجه روی ارزش پول ملی اثر می‌گذارد. هر چه سهم کالا در صادرات بزرگ‌تر باشد، وابستگی ارز به قیمت آن قوی‌تر است.
این درس بخشی از تحلیل فاندامنتال است و روی یکی از ملموس‌ترین نیروهای بیرون از نمودار تمرکز دارد. اگر با تحلیل بنیادی بازار ارز آشنا نیستید، ابتدا درس تحلیل بنیادی فارکس را بخوانید.
چرا قیمت کالا ارز را حرکت می‌دهد؟
رابطه از یک زنجیره‌ی سه‌مرحله‌ای می‌آید:
- گران شدن کالا. قیمت جهانی کالای صادراتی کشور بالا می‌رود.
- درآمد صادراتی بیشتر. خریداران خارجی برای همان مقدار کالا، پول بیشتری می‌پردازند.
- تقاضا برای پول ملی. شرکت‌های صادرکننده برای پرداخت دستمزد، مالیات و هزینه‌های داخلی، درآمد ارزی را به پول ملی تبدیل می‌کنند. همین تبدیل، تقاضا برای آن ارز می‌سازد و ارزشش را بالا می‌برد.
این زنجیره در جهت عکس هم کار می‌کند: افت قیمت کالا، درآمد صادراتی را کم و ارز را تضعیف می‌کند. به همین دلیل بسیاری از معامله‌گران پیش از تحلیل یک ارز کالایی، نمودار کالای مرتبط را هم باز می‌کنند.
چهار مورد اصلی از ارزهای کالایی
هر کدام به کالای متفاوتی وابسته‌اند و همین تفاوت اهمیت دارد.
دلار استرالیا (AUD). بزرگ‌ترین صادرات استرالیا سنگ آهن و زغال‌سنگ است و طلا هم سهم قابل توجهی دارد. چون چین خریدار اصلی این مواد است، این ارز به داده‌های اقتصادی چین هم حساس است؛ یکی از آن داده‌ها در صفحه‌ی شاخص PMI چین بررسی شده است.
دلار کانادا (CAD). نفت خام مهم‌ترین صادرات کاناداست و بیشترش به آمریکا می‌رود. به همین دلیل این ارز معمولا با قیمت نفت هم‌جهت حرکت می‌کند. تصمیم‌های تولیدکنندگان بزرگ نفت در صفحه‌ی نشست اوپک دنبال می‌شود.
دلار نیوزیلند (NZD). وابسته به صادرات لبنیات و محصولات کشاورزی است. قیمت این محصولات در حراج‌های دوره‌ای جهانی تعیین می‌شود و نتیجه‌ی آن حراج‌ها روی این ارز اثر دارد.
کرون نروژ (NOK). نفت و گاز دریای شمال، ستون صادرات نروژ است. این ارز نقدشوندگی کمتری از سه ارز دیگر دارد و حرکت‌هایش تندتر است.
نیروهایی کنار قیمت کالا
رابطه‌ی کالا و ارز در عمل با چهار نیروی دیگر هم درگیر است که گاهی آن را تقویت و گاهی تضعیف می‌کنند.
تقاضای چین. چین بزرگ‌ترین خریدار مواد خام جهان است. کندی اقتصاد چین حتی پیش از افت قیمت‌ها، انتظار کاهش درآمد صادرکنندگان را می‌سازد.
نرخ بهره‌ی داخلی. بانک مرکزی این کشورها می‌تواند اثر درآمد کالایی را خنثی یا تشدید کند. اگر قیمت کالا بالا برود و بانک مرکزی نرخ بهره را کم کند، دو نیرو خلاف هم کار می‌کنند. سازوکار این اثر در درس نرخ بهره در فارکس آمده است.
حال‌وهوای ریسک. ارزهای کالایی در ذهن بازار جزو دارایی‌های پرریسک‌اند. وقتی ترس جهانی بالا می‌رود، معمولا همراه سهام افت می‌کنند، حتی اگر قیمت کالا ثابت مانده باشد. در دوره‌های رکود اقتصادی این اثر آشکارتر است.
قدرت دلار آمریکا. بیشتر کالاها به دلار قیمت‌گذاری می‌شوند. دلار قوی هم قیمت کالا را فشار می‌دهد و هم ارزهای کالایی را در برابر خودش؛ روش سنجش قدرت دلار در درس شاخص دلار آمده است.
استفاده‌ی عملی از ارزهای کالایی در تحلیل
این رابطه به سه شکل در تحلیل روزمره به کار می‌آید.
تایید جهت. سیگنال خرید دلار کانادا وقتی نفت هم در روند صعودی است، پشتوانه‌ی بیشتری دارد. اگر نفت در حال افت باشد، همان سیگنال با احتیاط بیشتری دیده می‌شود.
سنجش واگرایی. وقتی یک ارز کالایی از کالای خودش جدا می‌شود، یعنی عامل دیگری وارد بازی شده است؛ مثلا تصمیم بانک مرکزی یا خبر سیاسی. این جدایی را باید توضیح داد و نادیده گرفتنش پرهزینه است.
جفت‌های کالایی. مقایسه‌ی مستقیم دو ارز کالایی، مثل دلار استرالیا در برابر دلار کانادا، اثر دلار آمریکا را حذف می‌کند و آنچه می‌ماند، تفاوت سنگ آهن و نفت است. منطق این نوع مقایسه در درس همبستگی جفت‌ارزها بررسی شده است.
یک هشدار مهم: همبستگی کالا و ارز دوره‌ای است. در بعضی سال‌ها بسیار قوی و در بعضی ضعیف است. پیش از تکیه بر آن، ضریب همبستگی چند ماه اخیر را خودتان بسنجید.
شاخص قیمت کالا را کجا ببینیم؟
برای هر ارز، ساده‌ترین کار دنبال کردن نمودار کالای اصلی آن است: نفت برای دلار کانادا و کرون نروژ، سنگ آهن و طلا برای دلار استرالیا.
بانک مرکزی کانادا شاخصی منتشر می‌کند که قیمت سبد کالاهای صادراتی آن کشور را یک‌جا نشان می‌دهد و در صفحه‌ی شاخص قیمت کالای بانک مرکزی کانادا در دسترس است. برای یکی از ارزهای کالایی، این شاخص از دنبال کردن تک‌تک کالاها دقیق‌تر است.
برای طلا، که هم در صادرات استرالیا نقش دارد و هم خودش دارایی مستقلی است، درس معامله طلا جزئیات بیشتری دارد. رابطه‌ی گسترده‌تر بازارها با یکدیگر هم در درس تحلیل بین بازاری آمده است.
شش اشتباه رایج در تحلیل ارزهای کالایی
- فرض همبستگی همیشگی. رابطه در بعضی دوره‌ها ضعیف می‌شود و باید دوباره سنجیده شود.
- نادیده گرفتن نرخ بهره. تصمیم بانک مرکزی می‌تواند اثر قیمت کالا را کاملا خنثی کند.
- انتظار حرکت همزمان. ارز معمولا با تاخیر به تغییر قیمت کالا واکنش نشان می‌دهد.
- یک کالا برای همه. دلار استرالیا به سنگ آهن حساس است و دلار کانادا به نفت؛ هر ارز کالای خودش را دارد.
- بی‌توجهی به چین. خریدار اصلی، تقاضا را تعیین می‌کند و داده‌های اقتصادی‌اش اثر مستقیم دارند.
- معامله فقط با نمودار کالا. رابطه‌ی کالا زمینه می‌سازد و ورود همچنان به تایید روی نمودار خود ارز نیاز دارد.
نکات کلیدی این درس
- ارزهای کالایی به قیمت صادرات کالایی کشورشان وابسته‌اند.
- رابطه از تبدیل درآمد صادراتی به پول ملی می‌آید.
- چهار ارز اصلی: AUD، CAD، NZD و NOK.
- دلار استرالیا و نیوزیلند به اقتصاد چین هم حساس‌اند.
- نرخ بهره، حال‌وهوای ریسک و قدرت دلار رابطه را تغییر می‌دهند.
- جفت‌های کالایی، اثر دلار آمریکا را حذف می‌کنند.
- همبستگی دوره‌ای است و باید دوباره سنجیده شود.
اسمارت اف ایکس؛ مرجع مقایسه و انتخاب بهترین خدمات مالی
اسمارت اف ایکس همراه هوشمند شما در مسیر معامله‌گری است؛ ما ابزار، دانش و تحلیل‌های پیشرفته را در اختیار شما می‌گذاریم تا با اطمینان و هوشمندی، تصمیمات سرمایه‌گذاری بهتر و به‌روزتری بگیرید.
برخی از مزایای همکاری با اسمارت اف ایکس شامل موارد زیر است:
- بررسی بی‌طرفانه: بروکرها و بسترهای معاملاتی را بر اساس واقعیت‌ها و بدون جانبداری بررسی می‌کنیم تا انتخاب آگاهانه‌ای داشته باشید.
- رشد سواد مالی: محتوای آموزشی و تحلیلی جامع تهیه می‌کنیم تا مهارت‌های لازم برای فعالیت موفق در بازارهای مالی را کسب کنید.
- تهیه مقالات جدید: با تمرکز بر دانش روز، مقالات آموزشی و تحلیلی به‌روز منتشر می‌کنیم.
- پایبندی به اصل شفافیت: نظرات و بازخوردهای کاربران را بدون حذف یا ویرایش منتشر می‌کنیم.
💬 اگر سوالی دارید یا نیاز به راهنمایی دارید، می‌توانید از راه‌های ارتباطی زیر با ما در تماس باشید:
- تلگرام پشتیبانی: smartfxsupport
- ایمیل پشتیبانی: support@smartfxac.com
جمع‌بندی
ارزهای کالایی یکی از روشن‌ترین نمونه‌های اثر تحلیل فاندامنتال بر نمودار قیمت‌اند: رابطه‌ای که ریشه‌اش در تجارت واقعی کالاست. اگر یک جمله از این درس بماند، همین باشد: پیش از تحلیل هر ارز کالایی، نمودار کالای خودش را هم کنارش باز کنید. برای تمرین، نمودار شش‌ماهه‌ی دلار کانادا در برابر دلار آمریکا را کنار نمودار نفت بگذارید و دوره‌هایی را علامت بزنید که این دو از هم جدا شده‌اند. برای هر جدایی، دلیلش را در خبرهای همان هفته پیدا کنید.
سوالات متداول درباره ارزهای کالایی
۵ سوالآیا دلار آمریکا هم ارز کالایی است؟
خیر. آمریکا صادرکننده‌ی بزرگ نفت است، ولی اقتصادش آن‌قدر متنوع است که قیمت هیچ کالایی تعیین‌کننده‌ی ارزش دلار نیست.
چرا دلار استرالیا به چین حساس است؟
چون چین بزرگ‌ترین خریدار سنگ آهن و زغال‌سنگ استرالیاست و کندی اقتصاد چین مستقیما درآمد صادراتی استرالیا را کم می‌کند.
همبستگی دلار کانادا و نفت چقدر قوی است؟
در بیشتر دوره‌ها قابل توجه است، ولی ثابت نیست. پیش از استفاده، ضریب همبستگی چند ماه اخیر را خودتان بسنجید.
در رکود جهانی ارزهای کالایی چه می‌شوند؟
معمولا تضعیف می‌شوند؛ هم به دلیل افت تقاضای جهانی برای کالا و هم چون بازار آن‌ها را جزو دارایی‌های پرریسک می‌داند.
جفت کالایی یعنی چه؟
جفت‌ارزی که هر دو طرفش ارز کالایی باشند، مثل دلار استرالیا در برابر دلار کانادا. این مقایسه اثر دلار آمریکا را حذف می‌کند.
