معامله‌گر تازه‌کار اولین معامله‌اش را باز می‌کند و می‌بیند بخشی از موجودی حساب کنار گذاشته شده است. نام این مبلغ مارجین است و بدون شناختن آن نمی‌توان حجم معامله را درست انتخاب کرد. در این درس سطح مبتدی تعریف مارجین، فرمول محاسبه، تفاوت مارجین استفاده‌شده با مارجین آزاد، سطح مارجین و پنج اشتباه رایج را می‌بینیم. با اسمارت اف ایکس همراه باشید.
مارجین چیست؟
مارجین (Margin) مبلغی است که بروکر هنگام باز شدن معامله از موجودی حساب شما کنار می‌گذارد تا پشتوانه‌ی آن معامله باشد. این مبلغ تا وقتی معامله باز است قفل می‌ماند و با بسته شدن معامله به موجودی قابل استفاده برمی‌گردد.
در فارسی به آن «وجه تضمین» یا «ودیعه» هم می‌گویند. بروکر شرکتی است که سفارش خرید و فروش شما را به بازار می‌رساند.
مارجین موقت قفل می‌شود و پس از بسته شدن معامله کامل آزاد می‌شود، پس جزو هزینه‌های معامله حساب نمی‌شود.
هزینه‌های واقعی معامله چیز دیگری‌اند و در درس‌های اسپرد و کمیسیون توضیح داده شده‌اند.
چرا بروکر مارجین می‌گیرد؟
در فارکس با پول کم می‌توان معامله‌ی بزرگ باز کرد. با ۱٬۰۰۰ دلار موجودی می‌شود ۱۰۰٬۰۰۰ دلار یورو خرید. بقیه‌ی پول را بروکر با ابزاری به نام اهرم یا لوریج در اختیار شما می‌گذارد.
وقتی معامله‌ای صد برابر موجودی شما باز است، بروکر باید مطمئن باشد زیان احتمالی از جیب خود شما پرداخت می‌شود. مارجین همین تضمین است. اگر زیان معامله به مبلغ قفل‌شده نزدیک شود، بروکر معامله را می‌بندد تا حساب منفی نشود.
جزئیات این ابزار در درس لوریج در فارکس آمده است.
فرمول محاسبه مارجین
برای محاسبه‌ی مارجین به چهار عدد نیاز دارید.
- حجم معامله به لات. لات واحد اندازه‌ی معامله است.
- اندازه‌ی قرارداد. هر لات استاندارد جفت ارز برابر ۱۰۰٬۰۰۰ واحد از ارز اول است.
- قیمت فعلی. نرخ جفت ارز در لحظه‌ی باز کردن معامله.
- لوریج حساب. مثلا ۱:۱۰۰.
فرمول این است: حجم به لات ضرب در اندازه‌ی قرارداد ضرب در قیمت، تقسیم بر لوریج.
فرض کنید ۰٫۱ لات EUR/USD را با قیمت ۱٫۱۰۰۰ و لوریج ۱:۱۰۰ می‌خرید. ارزش معامله ۰٫۱ ضرب در ۱۰۰٬۰۰۰ ضرب در ۱٫۱۰۰۰ یعنی ۱۱٬۰۰۰ دلار است. این عدد تقسیم بر ۱۰۰ می‌شود ۱۱۰ دلار. پس ۱۱۰ دلار از موجودی شما قفل می‌شود.
برای حساب سریع می‌توانید از ماشین‌حساب مارجین استفاده کنید. تعریف واحد حجم هم در درس لات در فارکس آمده است.
رابطه مارجین با لوریج
هرچه لوریج بالاتر باشد، مارجین لازم برای همان معامله کمتر می‌شود. بروکرها گاهی به جای لوریج از «درصد مارجین» حرف می‌زنند که همان عدد به شکل دیگر است. لوریج ۱:۱۰۰ یعنی مارجین ۱ درصد.
| لوریج | درصد مارجین | مارجین یک لات EUR/USD با قیمت ۱٫۱۰۰۰ |
|---|---|---|
| ۱:۳۰ | ۳٫۳۳ درصد | ۳٬۶۶۷ دلار |
| ۱:۱۰۰ | ۱ درصد | ۱٬۱۰۰ دلار |
| ۱:۲۰۰ | ۰٫۵ درصد | ۵۵۰ دلار |
| ۱:۵۰۰ | ۰٫۲ درصد | ۲۲۰ دلار |
لوریج بالا مارجین را کم می‌کند، ولی ارزش هر پیپ را تغییر نمی‌دهد. یک لات EUR/USD با هر لوریجی به ازای هر پیپ حدود ۱۰ دلار سود یا زیان می‌سازد. پس با لوریج بالاتر فقط می‌توانید معامله‌های بیشتری باز کنید و ریسک حساب از همین راه بالا می‌رود. واحد حرکت قیمت در درس پیپ توضیح داده شده است.
مارجین استفاده‌شده و مارجین آزاد
در پنل پایین متاتریدر چند عدد کنار هم دیده می‌شود. دو تای آن‌ها مستقیم به این درس مربوط است.
- مارجین استفاده‌شده (Margin). جمع مبلغ‌هایی که برای همه‌ی معامله‌های باز قفل شده است.
- مارجین آزاد (Free Margin). مبلغی که هنوز برای باز کردن معامله‌ی تازه یا تحمل زیان در اختیار دارید.
مارجین آزاد از یک تفریق ساده به دست می‌آید: اکوییتی منهای مارجین استفاده‌شده. اکوییتی موجودی حساب به‌علاوه‌ی سود یا زیان معامله‌های باز است و در درس اکوییتی کامل توضیح داده شده است.
حسابی با ۱٬۰۰۰ دلار موجودی را در نظر بگیرید که ۱۱۰ دلار مارجین آن قفل شده است. اگر معامله ۵۰ دلار در زیان باشد، اکوییتی ۹۵۰ دلار و مارجین آزاد ۸۴۰ دلار است. اگر زیان به ۳۰۰ دلار برسد، مارجین آزاد به ۵۹۰ دلار می‌رسد.
مارجین استفاده‌شده با حرکت قیمت تغییر نمی‌کند. عددی که لحظه‌به‌لحظه بالا و پایین می‌رود مارجین آزاد است.
سطح مارجین چیست؟
سطح مارجین (Margin Level) نسبت اکوییتی به مارجین استفاده‌شده است و با درصد نشان داده می‌شود. فرمولش ساده است: اکوییتی تقسیم بر مارجین استفاده‌شده، ضرب در ۱۰۰.
در مثال بالا با اکوییتی ۹۵۰ دلار و مارجین ۱۱۰ دلار، سطح مارجین حدود ۸۶۴ درصد است. این عدد فاصله‌ی حساب تا خطر را نشان می‌دهد.
- بالای ۵۰۰ درصد. حساب فضای کافی برای تحمل نوسان دارد.
- نزدیک ۱۰۰ درصد. اکوییتی با مارجین قفل‌شده برابر شده و معامله‌ی تازه باز نمی‌شود. بیشتر بروکرها در همین محدوده هشدار می‌دهند.
- نزدیک ۵۰ درصد یا کمتر. بروکر معامله‌ها را از زیان‌ده‌ترین شروع می‌کند و خودکار می‌بندد.
عدد دقیق این دو آستانه در هر بروکر و هر نوع حساب فرق دارد و در صفحه‌ی مشخصات حساب نوشته می‌شود. ادامه‌ی این بحث در درس مارجین کال آمده است.
مارجین در طلا و شاخص‌ها
اندازه‌ی قرارداد در همه‌ی نمادها ۱۰۰٬۰۰۰ واحد نیست. هر لات طلا برابر ۱۰۰ اونس است. اگر قیمت هر اونس را ۴٬۰۰۰ دلار فرض کنیم، ۰٫۱ لات طلا معامله‌ای به ارزش ۴۰٬۰۰۰ دلار است و با لوریج ۱:۱۰۰ به ۴۰۰ دلار مارجین نیاز دارد.
همین ۰٫۱ لات در EUR/USD فقط ۱۱۰ دلار مارجین می‌خواست. معامله‌گری که این تفاوت را نمی‌داند، با حجم همیشگی وارد طلا می‌شود و حسابش چند برابر زیر فشار می‌رود.
بروکرها برای طلا، شاخص‌ها و ارزهای دیجیتال معمولا لوریج پایین‌تری از جفت ارزهای اصلی می‌دهند. پیش از معامله، مشخصات نماد را در پلتفرم باز کنید و اندازه‌ی قرارداد و درصد مارجین را بخوانید. نکته‌های این بازار در درس معامله طلا آمده است.
مارجین در عمل: یک حساب ۱٬۰۰۰ دلاری
دو معامله‌گر هر کدام ۱٬۰۰۰ دلار موجودی و لوریج ۱:۱۰۰ دارند و EUR/USD را با قیمت ۱٫۱۰۰۰ می‌خرند. اولی ۰٫۱ لات و دومی ۰٫۵ لات.
| مورد | معامله‌گر اول | معامله‌گر دوم |
|---|---|---|
| حجم | ۰٫۱ لات | ۰٫۵ لات |
| مارجین قفل‌شده | ۱۱۰ دلار | ۵۵۰ دلار |
| مارجین آزاد در شروع | ۸۹۰ دلار | ۴۵۰ دلار |
| ارزش هر پیپ | حدود ۱ دلار | حدود ۵ دلار |
| سطح مارجین پس از ۵۰ پیپ زیان | حدود ۸۶۴ درصد | حدود ۱۳۶ درصد |
| فاصله تا سطح ۵۰ درصد | حدود ۹۴۵ پیپ | حدود ۱۴۵ پیپ |
قیمت ۵۰ پیپ برخلاف هر دو حرکت می‌کند. معامله‌گر اول ۵۰ دلار زیان دارد و حسابش هنوز آرام است. معامله‌گر دوم ۲۵۰ دلار زیان دارد، اکوییتی‌اش ۷۵۰ دلار شده و سطح مارجین به ۱۳۶ درصد رسیده است.
حرکت ۱۴۵ پیپی در EUR/USD در یک روز پرخبر اتفاق می‌افتد. پس حساب دوم با یک روز بد بسته می‌شود، در حالی که حساب اول برای رسیدن به همان نقطه به حرکتی ۹۴۵ پیپی نیاز دارد. هر دو نفر تحلیل یکسانی داشتند و فقط حجم معامله‌شان فرق می‌کرد.
چه زمانی مارجین لازم تغییر می‌کند؟
مارجین همیشه ثابت نمی‌ماند. بروکر در چند موقعیت آن را بالا می‌برد.
- پیش از خبرهای بزرگ. بعضی بروکرها چند دقیقه پیش و پس از انتشار داده‌های مهم لوریج را کم می‌کنند.
- آخر هفته. برای معامله‌هایی که از جمعه تا دوشنبه باز می‌مانند، مارجین بیشتری می‌گیرند.
- با بزرگ شدن حجم. در بسیاری از حساب‌ها هرچه مجموع حجم بالاتر برود، لوریج پله‌پله پایین می‌آید.
- در معامله‌های دوطرفه. وقتی هم‌زمان خرید و فروش هم‌حجم روی یک نماد دارید، بعضی بروکرها مارجین را صفر و بعضی نصف حساب می‌کنند.
افزایش ناگهانی مارجین، مارجین آزاد را کم می‌کند و حسابی که تا لبه پر شده است با همین تغییر به خطر می‌افتد. قانون‌های هر بروکر را در صفحه‌ی آن در بخش بروکرهای فارکس ببینید.
پنج اشتباه رایج درباره مارجین
- یکی گرفتن مارجین با حداکثر زیان. مبلغ قفل‌شده سقف زیان نیست. زیان معامله از مارجین آزاد کم می‌شود و می‌تواند از مارجین همان معامله بیشتر شود.
- پر کردن حساب تا آخرین دلار. وقتی ۸۰ درصد موجودی قفل است، حساب با اولین نوسان به محدوده‌ی خطر می‌رسد.
- انتخاب حجم با نگاه به مارجین. حجم را باید از روی فاصله‌ی حد ضرر و درصد ریسک حساب کرد.
- نادیده گرفتن اندازه‌ی قرارداد. حجم ۰٫۱ لات در طلا و EUR/USD مارجین و ریسک یکسانی ندارد.
- بی‌خبری از قانون خبر و آخر هفته. تغییر لوریج در این زمان‌ها غافلگیرکننده است.
روش درست انتخاب حجم در درس مدیریت ریسک توضیح داده شده است.
چهار قاعده ساده برای مدیریت مارجین
- سطح مارجین را بالای ۵۰۰ درصد نگه دارید. این فاصله برای بیشتر نوسان‌های روزانه کافی است.
- مجموع مارجین قفل‌شده را زیر ۲۰ درصد موجودی نگه دارید. در حساب ۱٬۰۰۰ دلاری یعنی کمتر از ۲۰۰ دلار.
- برای هر معامله حد ضرر بگذارید. حد ضرر معامله را خیلی پیش از رسیدن به آستانه‌های بروکر می‌بندد.
- پیش از هر نماد تازه مشخصاتش را بخوانید. اندازه‌ی قرارداد و درصد مارجین را در پلتفرم ببینید.
برای تمرین بدون ریسک، همین عددها را در یک حساب دمو امتحان کنید.
نکات کلیدی این درس
- مارجین مبلغی است که بروکر برای پشتوانه‌ی معامله‌ی باز از موجودی قفل می‌کند.
- فرمول آن حجم ضرب در اندازه‌ی قرارداد ضرب در قیمت، تقسیم بر لوریج است.
- مارجین آزاد برابر اکوییتی منهای مارجین استفاده‌شده است.
- سطح مارجین فاصله‌ی حساب تا هشدار و بسته شدن خودکار را نشان می‌دهد.
- حجم معامله را باید از روی ریسک انتخاب کرد و مارجین فقط حد بالای آن را تعیین می‌کند.
اسمارت اف ایکس؛ مرجع مقایسه و انتخاب بهترین خدمات مالی
اسمارت اف ایکس همراه هوشمند شما در مسیر معامله‌گری است؛ ما ابزار، دانش و تحلیل‌های پیشرفته را در اختیار شما می‌گذاریم تا با اطمینان و هوشمندی، تصمیمات سرمایه‌گذاری بهتر و به‌روزتری بگیرید.
برخی از مزایای همکاری با اسمارت اف ایکس شامل موارد زیر است:
- بررسی بی‌طرفانه: بروکرها و بسترهای معاملاتی را بر اساس واقعیت‌ها و بدون جانبداری بررسی می‌کنیم تا انتخاب آگاهانه‌ای داشته باشید.
- رشد سواد مالی: محتوای آموزشی و تحلیلی جامع تهیه می‌کنیم تا مهارت‌های لازم برای فعالیت موفق در بازارهای مالی را کسب کنید.
- تهیه مقالات جدید: با تمرکز بر دانش روز، مقالات آموزشی و تحلیلی به‌روز منتشر می‌کنیم.
- پایبندی به اصل شفافیت: نظرات و بازخوردهای کاربران را بدون حذف یا ویرایش منتشر می‌کنیم.
💬 اگر سوالی دارید یا نیاز به راهنمایی دارید، می‌توانید از راه‌های ارتباطی زیر با ما در تماس باشید:
- تلگرام پشتیبانی: smartfxsupport
- ایمیل پشتیبانی: support@smartfxac.com
جمع‌بندی
مارجین ساده‌ترین عدد پنل حساب است و بیشترین بدفهمی را دارد. این مبلغ پشتوانه‌ی معامله است، با بسته شدن معامله آزاد می‌شود و اندازه‌اش به حجم، قیمت و لوریج بستگی دارد. عددی که سلامت حساب را نشان می‌دهد سطح مارجین است و هرچه بالاتر باشد حساب نوسان بیشتری را تحمل می‌کند. معامله‌گری که مارجین آزاد زیادی کنار می‌گذارد، فرصت دارد تحلیلش به نتیجه برسد. برای قدم بعدی، درس انواع سفارش در فارکس را بخوانید تا با ثبت حد ضرر و حد سود آشنا شوید.
سوالات متداول درباره مارجین
۵ سوالمارجین به زبان ساده یعنی چه؟
مبلغی از موجودی حساب است که بروکر هنگام باز شدن معامله قفل می‌کند تا پشتوانه‌ی آن باشد. با بسته شدن معامله این مبلغ دوباره آزاد می‌شود.
مارجین با لوریج چه فرقی دارد؟
لوریج نسبتی است که می‌گوید با هر دلار موجودی چند دلار معامله می‌توان باز کرد. مارجین مبلغ دلاری است که برای یک معامله‌ی مشخص قفل می‌شود. لوریج ۱:۱۰۰ یعنی مارجین ۱ درصد ارزش معامله.
مارجین آزاد منفی شود چه اتفاقی می‌افتد؟
وقتی مارجین آزاد به صفر می‌رسد سطح مارجین ۱۰۰ درصد است و معامله‌ی تازه باز نمی‌شود. اگر زیان ادامه پیدا کند و سطح مارجین به آستانه‌ی بروکر برسد، معامله‌ها خودکار بسته می‌شوند.
آیا مارجین پس از بسته شدن معامله برمی‌گردد؟
بله. مبلغ قفل‌شده کامل آزاد می‌شود. سود یا زیان معامله جدا حساب می‌شود و به موجودی اضافه یا از آن کم می‌شود.
برای یک لات EUR/USD چقدر مارجین لازم است؟
با قیمت ۱٫۱۰۰۰ و لوریج ۱:۱۰۰ حدود ۱٬۱۰۰ دلار. با لوریج ۱:۵۰۰ این عدد به ۲۲۰ دلار می‌رسد.
