دلار آزاد در ۲۱ مهر ۱۴۰۵ به حدود ۲۶۲ هزار و ۶۰۰ تومان رسید، نزدیک ۹ هزار و ۴۰۰ تومان کمتر از سقف ۱۲…
قیمت زنده منات آذربایجان در بازار آزاد با بهروزرسانی خودکار
امروز ۱ آبان ۱۴۰۵ قیمت منات آذربایجان در بازار آزاد در بازار آزاد ۱۶۱,۳۰۰ تومان است و نسبت به روز قبل تغییری نکرده است.
قیمت منات امروز چند تومان است؟
عدد زندهی منات آذربایجان بالای همین صفحه است. این ارز ۲۳ مهر ۱۴۰۵ در بازار آزاد تهران ۱۵۷٬۶۹۰ تومان بسته شد. بانک مرکزی آذربایجان هر دلار را ۱٫۷۰ واحد پول ملی نگه میدارد، پس قیمت تومانی آن تقریبا همیشه برابر قیمت دلار آزاد تقسیم بر ۱٫۷ است.
منات پول رسمی جمهوری آذربایجان است و برای ایرانیهایی که به باکو یا نخجوان میروند، با تاجرهای آن طرف مرز کار میکنند یا فرزندشان آنجا درس میخواند، یکی از ارزهای پرجستوجوی بازار تهران است. در این صفحه قیمت لحظهای این ارز کنار دلار، نمودار یک هفته تا سه ماه، جدول ۳۰ روز گذشته، آرشیو ماهانه و آخرین اخبار بازار ارز را میبینید. پایینتر فرمول سادهی محاسبهی قیمت تومانی با دلار، نرخ رسمی بانک مرکزی آذربایجان، قیمت در هر سال شمسی از ۱۳۹۳ و جدول تبدیل مبلغهای رایج آمده است.
منات آذربایجان با کد بینالمللی AZN و نشانهی ₼ از سال ۱۹۹۲ پول رسمی این کشور است. هر واحد آن به ۱۰۰ قپیک تقسیم میشود و ناشرش بانک مرکزی جمهوری آذربایجان (Central Bank of the Republic of Azerbaijan یا CBAR) است. نسخهی امروزی این پول از اول ژانویهی ۲۰۰۶ (۱۱ دی ۱۳۸۴) در گردش است؛ آن روز بانک مرکزی هر ۵٬۰۰۰ واحد قدیمی را با یک واحد تازه عوض کرد.
نکتهی اصلی برای خریدار ایرانی این است که ارزش این پول در برابر دلار آمریکا تقریبا ثابت است. بانک مرکزی آذربایجان از سال ۲۰۱۷ نرخ رسمی دلار را روی ۱٫۷۰ نگه داشته و در بولتن ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶ هم دقیقا همین عدد را اعلام کرده است. به این روش «میخکوب کردن» یا پیوند نرخ ارز میگویند: بانک مرکزی هر روز با خرید و فروش دلار از ذخایرش اجازه نمیدهد نرخ از این سطح دور شود.
نتیجهی عملیاش ساده است. وقتی دلار در تهران بالا یا پایین میرود، قیمت تومانی این ارز هم با همان درصد جابهجا میشود و تقریبا هیچ حرکت مستقلی ندارد. پس برای پیشبینی آن، بهجای دنبال کردن خبرهای آذربایجان، باید قیمت دلار آزاد به تومان را دنبال کنید.
ترکمنستان هم پولی به نام منات دارد که کدش TMT است و نرخ رسمیاش ۳٫۵ واحد برای هر دلار است. طبق نرخ رسمی ۱۶ اکتبر بانک مرکزی آذربایجان، هر واحد پول ترکمنستان حدود ۰٫۴۹ واحد پول آذربایجان میارزد، یعنی کمتر از نصف آن. در طلافروشیهای ایران هم به پلاکهای کوچک سکهمانند طلا «منات» میگویند که وزنشان با سوت گفته میشود و قیمتشان به قیمت طلای ۱۸ عیار بستگی دارد. موضوع این صفحه فقط پول جمهوری آذربایجان است.
کارت بالای صفحه قیمت فروش این ارز در بازار آزاد تهران را با درصد تغییر از یک روز تا سه ماه نشان میدهد و هر دقیقه تازه میشود. چون همهچیز به دلار برمیگردد، کادر زیر دو عدد را کنار هم گذاشته است:

اگر عدد این ارز را در ۱٫۷ ضرب کنید، باید به عدد دلار برسید. اختلاف بیشتر از یک درصد معمولا یعنی یکی از دو قیمت هنوز بهروز نشده یا بازار آن روز کممعامله بوده است، مثل روزهای اول نوروز. بازار ارز تهران جمعهها و روزهای تعطیل رسمی معاملهی جدی ندارد و عدد آن روزها همان قیمت آخرین روز کاری است.
آخرین خبرهای اقتصاد ایران و بازار ارز که در بخش اخبار اسمارت اف ایکس منتشر شده، با تاریخ در این فهرست میآید. هر خبری که قیمت دلار در تهران را تکان دهد، روی این ارز هم با همان شدت اثر میگذارد.
دلار آزاد در ۲۱ مهر ۱۴۰۵ به حدود ۲۶۲ هزار و ۶۰۰ تومان رسید، نزدیک ۹ هزار و ۴۰۰ تومان کمتر از سقف ۱۲…
نرخ فروش حواله دلار در مرکز مبادله از یکم تا نهم مهر ۱۴۰۵ حدود ۳ درصد بالا رفت. روند روزانه دلار و یورو، نرخ…
بازار ارز و طلای ایران امروز پنجشنبه ۹ مهر ۱۴۰۵ دومین هفته صعودی پیاپی را پشت سر گذاشت. دلار بازار آزاد در محدوده ۲۵۴…
بازار ارز و طلای ایران روز چهارشنبه ۸ مهر ۱۴۰۵ در چند بازار همزمان رکورد تازه ثبت کرد. دلار آزاد تا ۲۵۴ هزار و…
بازار ارز امروز سهشنبه ۷ مهر یکی از پرنوسانترین روزهای ماه را ثبت کرد. نرخ آزاد دلار با رشد نزدیک به ۹ هزار و…
وزارت امور اقتصادی و دارایی اعلام کرد تاکنون بیش از ۸ هزار میلیارد تومان تسهیلات حفظ اشتغال به بنگاههایی پرداخت شده که در معرض…
از طرف آذربایجان، تنها خبری که میتواند این رابطه را بشکند تغییر نرخ رسمی است. بانک مرکزی آذربایجان تصمیمهایش را در سایت cbar.az منتشر میکند و در ۲۰۲۶ هر یک تا دو ماه یک جلسهی نرخ بهره برگزار کرده است. فهرست کامل خبرهای اقتصادی ایران را هم در بخش اخبار اقتصاد ایران ببینید.
جدول زیر قیمت بسته شدن هر روز کاری ماه اخیر را به تومان نشان میدهد، همراه با تغییر نسبت به روز قبل. سقف و کف بازه برچسب دارند و هر روز یک ردیف تازه اضافه میشود.
| تاریخ | قیمت پایانی (تومان) | تغییر | درصد تغییر |
|---|---|---|---|
| ۳۰ مهر ۱۴۰۵ | ۱۶۱,۳۰۰ سقف بازه | +۲,۶۰۰ | +۱.۶۴٪ |
| ۲۹ مهر ۱۴۰۵ | ۱۵۸,۷۰۰ | +۲,۵۰۰ | +۱.۶۰٪ |
| ۲۸ مهر ۱۴۰۵ | ۱۵۶,۲۰۰ | +۷۰۰ | +۰.۴۵٪ |
| ۲۷ مهر ۱۴۰۵ | ۱۵۵,۵۰۰ | +۷۰۰ | +۰.۴۵٪ |
| ۲۶ مهر ۱۴۰۵ | ۱۵۴,۸۰۰ | −۱۰۰ | −۰.۰۶٪ |
| ۲۵ مهر ۱۴۰۵ | ۱۵۴,۹۰۰ | −۱,۴۰۰ | −۰.۹۰٪ |
| ۲۴ مهر ۱۴۰۵ | ۱۵۶,۳۰۰ | −۱,۳۹۰ | −۰.۸۸٪ |
| ۲۳ مهر ۱۴۰۵ | ۱۵۷,۶۹۰ | +۱,۸۰۰ | +۱.۱۵٪ |
| ۲۲ مهر ۱۴۰۵ | ۱۵۵,۸۹۰ | +۴,۵۰۰ | +۲.۹۷٪ |
| ۲۱ مهر ۱۴۰۵ | ۱۵۱,۳۹۰ | −۲,۸۸۰ | −۱.۸۷٪ |
| ۲۰ مهر ۱۴۰۵ | ۱۵۴,۲۷۰ | −۱,۴۶۰ | −۰.۹۴٪ |
| ۱۹ مهر ۱۴۰۵ | ۱۵۵,۷۳۰ | −۶۵۰ | −۰.۴۲٪ |
| ۱۸ مهر ۱۴۰۵ | ۱۵۶,۳۸۰ | −۱,۰۴۰ | −۰.۶۶٪ |
| ۱۶ مهر ۱۴۰۵ | ۱۵۷,۴۲۰ | +۲,۰۵۰ | +۱.۳۲٪ |
| ۱۵ مهر ۱۴۰۵ | ۱۵۵,۳۷۰ | −۳,۲۷۰ | −۲.۰۶٪ |
| ۱۴ مهر ۱۴۰۵ | ۱۵۸,۶۴۰ | +۳۰۰ | +۰.۱۹٪ |
| ۱۳ مهر ۱۴۰۵ | ۱۵۸,۳۴۰ | +۲۴۰ | +۰.۱۵٪ |
| ۱۲ مهر ۱۴۰۵ | ۱۵۸,۱۰۰ | +۲۳۰ | +۰.۱۵٪ |
| ۱۱ مهر ۱۴۰۵ | ۱۵۷,۸۷۰ | +۵,۵۲۰ | +۳.۶۲٪ |
| ۹ مهر ۱۴۰۵ | ۱۵۲,۳۵۰ | +۲,۲۳۰ | +۱.۴۹٪ |
| ۸ مهر ۱۴۰۵ | ۱۵۰,۱۲۰ | +۸۷۰ | +۰.۵۸٪ |
| ۷ مهر ۱۴۰۵ | ۱۴۹,۲۵۰ | +۵,۲۱۰ | +۳.۶۲٪ |
| ۶ مهر ۱۴۰۵ | ۱۴۴,۰۴۰ | +۵,۷۵۰ | +۴.۱۶٪ |
| ۵ مهر ۱۴۰۵ | ۱۳۸,۲۹۰ | +۱,۰۲۰ | +۰.۷۴٪ |
| ۴ مهر ۱۴۰۵ | ۱۳۷,۲۷۰ | −۸۶۰ | −۰.۶۲٪ |
| ۲ مهر ۱۴۰۵ | ۱۳۸,۱۳۰ | +۱,۵۹۰ | +۱.۱۶٪ |
| ۱ مهر ۱۴۰۵ | ۱۳۶,۵۴۰ | −۶۸۰ | −۰.۵۰٪ |
| ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ | ۱۳۷,۲۲۰ | +۱,۴۰۰ | +۱.۰۳٪ |
| ۳۰ شهریور ۱۴۰۵ | ۱۳۵,۸۲۰ | +۳۳۰ | +۰.۲۴٪ |
| ۲۹ شهریور ۱۴۰۵ | ۱۳۵,۴۹۰ کف بازه | +۱۷۰ | +۰.۱۳٪ |
در ۳۰ روز منتهی به ۲۳ مهر، این ارز ۱۵٫۹ درصد گران شد و دلار آزاد در همین مدت ۱۶٫۳ درصد. در سه ماه اخیر هم رشد دو ارز ۴۱٫۷ و ۴۲ درصد بود. اختلاف چند دهم درصدی از فاصلهی قیمت خرید و فروش صرافیها و ساعت ثبت قیمت میآید و روند هر دو یکی است.
کف و سقف قیمت هر ماه شمسی بههمراه میانگین آن در این جدول نگه داشته میشود و ماه جاری با روزهای ثبتشدهاش مشخص است.
| ماه | کمترین | بیشترین | میانگین | تغییر ماه |
|---|---|---|---|---|
| مهر ۱۴۰۵ (از ۱ تا ۳۰) | ۱۳۶,۵۴۰ | ۱۶۰,۶۰۰ | ۱۵۲,۵۹۶ | +۱۷.۶٪ |
| شهریور ۱۴۰۵ | ۱۱۷,۵۵۰ | ۱۳۹,۳۲۰ | ۱۳۰,۴۴۳ | +۱۶.۷٪ |
| مرداد ۱۴۰۵ (از ۱ تا ۳۱) | ۱۰۹,۲۵۰ | ۱۱۳,۷۴۰ | ۱۱۱,۲۶۳ | −۰.۲٪ |
| تیر ۱۴۰۵ (از ۸ تا ۳۱) | ۱۰۰,۵۶۰ | ۱۱۴,۳۵۰ | ۱۰۷,۱۰۲ | +۱۳.۲٪ |
چون بانک مرکزی آذربایجان هر دلار را ۱٫۷۰ واحد پول ملی نگه میدارد، قیمت منصفانهی این ارز در تهران با یک تقسیم به دست میآید:
قیمت منات به تومان = قیمت دلار آزاد به تومان ÷ ۱٫۷
با قیمت ۲۳ مهر، دلار ۲۶۷٬۹۰۰ تومان بود و حاصل تقسیم آن بر ۱٫۷ میشود ۱۵۷٬۵۸۸ تومان. قیمت واقعی بسته شدن همان روز ۱۵۷٬۶۹۰ تومان بود، یعنی فقط ۰٫۰۶ درصد بالاتر از فرمول. جدول زیر همین مقایسه را برای ۱۲ روز کاری آخر نشان میدهد:
| تاریخ | قیمت واقعی (تومان) | دلار آزاد (تومان) | دلار ÷ ۱٫۷ | اختلاف |
|---|---|---|---|---|
| ۱۱ مهر ۱۴۰۵ | ۱۵۷٬۸۷۰ | ۲۶۷٬۹۰۰ | ۱۵۷٬۵۸۸ | ۰٫۱۸+٪ |
| ۱۲ مهر ۱۴۰۵ | ۱۵۸٬۱۰۰ | ۲۶۸٬۳۰۰ | ۱۵۷٬۸۲۴ | ۰٫۱۸+٪ |
| ۱۳ مهر ۱۴۰۵ | ۱۵۸٬۳۴۰ | ۲۶۸٬۷۰۰ | ۱۵۸٬۰۵۹ | ۰٫۱۸+٪ |
| ۱۴ مهر ۱۴۰۵ | ۱۵۸٬۶۴۰ | ۲۶۸٬۸۲۰ | ۱۵۸٬۱۲۹ | ۰٫۳۲+٪ |
| ۱۵ مهر ۱۴۰۵ | ۱۵۵٬۳۷۰ | ۲۶۳٬۲۰۰ | ۱۵۴٬۸۲۴ | ۰٫۳۵+٪ |
| ۱۶ مهر ۱۴۰۵ | ۱۵۷٬۴۲۰ | ۲۶۶٬۲۰۰ | ۱۵۶٬۵۸۸ | ۰٫۵۳+٪ |
| ۱۸ مهر ۱۴۰۵ | ۱۵۶٬۳۸۰ | ۲۶۵٬۱۰۰ | ۱۵۵٬۹۴۱ | ۰٫۲۸+٪ |
| ۱۹ مهر ۱۴۰۵ | ۱۵۵٬۷۳۰ | ۲۶۴٬۳۰۵ | ۱۵۵٬۴۷۴ | ۰٫۱۶+٪ |
| ۲۰ مهر ۱۴۰۵ | ۱۵۴٬۲۷۰ | ۲۶۲٬۶۰۰ | ۱۵۴٬۴۷۱ | ۰٫۱۳−٪ |
| ۲۱ مهر ۱۴۰۵ | ۱۵۱٬۳۹۰ | ۲۵۷٬۷۱۰ | ۱۵۱٬۵۹۴ | ۰٫۱۳−٪ |
| ۲۲ مهر ۱۴۰۵ | ۱۵۵٬۸۹۰ | ۲۶۳٬۹۰۰ | ۱۵۵٬۲۳۵ | ۰٫۴۲+٪ |
| ۲۳ مهر ۱۴۰۵ | ۱۵۷٬۶۹۰ | ۲۶۷٬۹۰۰ | ۱۵۷٬۵۸۸ | ۰٫۰۶+٪ |

این نزدیکی تصادفی نیست. در دادهی روزانهی بازار آزاد تهران برای ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵، میانهی فاصلهی قیمت واقعی از فرمول فقط ۰٫۱۴ درصد بوده و در ۹۹ درصد روزها این فاصله زیر ۲ درصد مانده است. همبستگی تغییرات روزانهی دو ارز در ۱۴۰۵ هم ۰٫۸۹ بوده است؛ عددی که نشان میدهد بیشتر حرکتهای روزانهی دلار به این ارز هم منتقل میشود.

یک استثنا هست: روز ۳ فروردین ۱۴۰۵، که بازار تعطیل نوروز بود، قیمت ثبتشده حدود ۷ درصد زیر فرمول بود و فردای آن دوباره روی خط برگشت. در روزهای کممعامله به عدد یک روز تکیه نکنید.
مبلغهای پرجستوجو را با قیمت بسته شدن ۲۳ مهر حساب کردهایم. برای مبلغ دیگر، عدد زندهی بالای صفحه را در مقدار مورد نظر ضرب کنید یا از مبدل همان کارت استفاده کنید.
| مقدار (منات) | به تومان | به ریال | به دلار با نرخ رسمی |
|---|---|---|---|
| ۱ | ۱۵۷٬۶۹۰ | ۱٬۵۷۶٬۹۰۰ | ۰٫۵۹ |
| ۱۰ | ۱٬۵۷۶٬۹۰۰ | ۱۵٬۷۶۹٬۰۰۰ | ۵٫۸۸ |
| ۵۰ | ۷٬۸۸۴٬۵۰۰ | ۷۸٬۸۴۵٬۰۰۰ | ۲۹٫۴۱ |
| ۱۰۰ | ۱۵٬۷۶۹٬۰۰۰ | ۱۵۷٬۶۹۰٬۰۰۰ | ۵۸٫۸۲ |
| ۲۰۰ | ۳۱٬۵۳۸٬۰۰۰ | ۳۱۵٬۳۸۰٬۰۰۰ | ۱۱۷٫۶۵ |
| ۵۰۰ | ۷۸٬۸۴۵٬۰۰۰ | ۷۸۸٬۴۵۰٬۰۰۰ | ۲۹۴٫۱۲ |
| ۱٬۰۰۰ | ۱۵۷٬۶۹۰٬۰۰۰ | ۱٬۵۷۶٬۹۰۰٬۰۰۰ | ۵۸۸٫۲۴ |

قیمت ریالی همان عدد تومانی ضرب در ۱۰ است. بعضی سایتها و صرافیها نرخ را به ریال اعلام میکنند و همین یک صفر، رایجترین دلیل اشتباه در حساب است.
بانک مرکزی آذربایجان هر روز کاری یک بولتن رسمی منتشر میکند که ارزش حدود ۴۰ ارز و چهار فلز گرانبها را به پول ملی نشان میدهد. این بولتن در صفحهی AZN Currencies سایت cbar.az و بهصورت فایل XML در دسترس است. در تعطیلات آخر هفته و تعطیلات رسمی، آخرین نرخ منتشرشده معتبر میماند.

در بولتن ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶ (۲۴ مهر ۱۴۰۵)، دلار آمریکا دقیقا ۱٫۷ واحد، یورو ۱٫۹۰۹، پوند ۲٫۲۶۱۶ و لیر ترکیه ۰٫۰۳۴۳ واحد پول آذربایجان ارزشگذاری شدهاند. همان روز هر انس طلا ۷٬۰۹۶ واحد بود. یک نکتهی جالب در یادداشتهای همین صفحه آمده است: تا اول اکتبر ۲۰۲۵ ریال ایران هم در این بولتن بود، ولی در فهرست امروز دیده نمیشود؛ پس نرخ رسمی ریال در برابر پول آذربایجان در دسترس نیست و قیمت تومانی فقط از بازار آزاد میآید.

بیرون از بانک مرکزی هم همین عدد دیده میشود. نماد USDAZN در تریدینگویو روز ۱۶ اکتبر روی ۱٫۶۹۹۵ بود و مبدل Wise هر واحد را ۰٫۵۸۸۴ دلار نشان داد که همان ۱ تقسیم بر ۱٫۷ است. نمودار روزانهی این نماد ماهها تقریبا یک خط صاف است.


این جفتارز در بیشتر بروکرهای فارکس نماد معاملاتی ندارد و اگر هم داشته باشد، نوسانی برای معامله ندارد. برای معاملهی ارزهای پرنوسان مثل یورو و پوند، فهرست بروکرهای فارکس را ببینید.
بانک مرکزی آذربایجان ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶ (۱ مهر ۱۴۰۵) نرخ تامین مالی مجدد، یعنی نرخ بهرهی اصلیاش، را در ۶٫۵ درصد نگه داشت و فقط کف دالان نرخ بهره، یعنی کمترین سودی که بانک مرکزی به سپردهی شبانهی بانکها میدهد، را به ۵ درصد پایین آورد. طبق همان اطلاعیه، تورم سالانهی اوت ۵٫۷ درصد بود و ذخایر ارزی بانک مرکزی در هشت ماه ۳۲٫۹ درصد بالا رفت و به رکورد ۱۵٫۳ میلیارد دلار رسید. مازاد تجاری کشور هم در هشت ماه اول ۲۰۲۶ به ۱۰٫۴ میلیارد دلار رسید.

این عددها برای خریدار ایرانی یک معنی دارند: بانک مرکزی آذربایجان پول کافی برای دفاع از نرخ ۱٫۷ دارد و نشانهای از فشار برای تغییر آن دیده نمیشود. اطلاعیه میگوید صرافیهای آذربایجان در هشت ماه ۶۷۳ میلیون دلار بیشتر از آنچه فروختند، دلار نقد خریدند. یعنی مردم آنجا دلار را میفروشند و پول ملی میخرند. برای آشنایی با سازوکار دفاع از نرخ ارز، درس دخالت بانک مرکزی در بازار ارز را بخوانید.

این پول همیشه ۱٫۷ واحد برای هر دلار نبوده است. تا اوایل ۲۰۱۵، با درآمد بالای نفت، هر واحد آن حدود ۱٫۲۷ دلار ارزش داشت و از دلار گرانتر بود. سقوط قیمت نفت در ۲۰۱۴ ذخایر ارزی آذربایجان را کم کرد و بانک مرکزی دو بار ارزش پول ملی را پایین آورد.
| تاریخ | رویداد | هر دلار چند واحد |
|---|---|---|
| ۱۱ دی ۱۳۸۴ (۱ ژانویهی ۲۰۰۶) | حذف صفرها؛ هر ۵٬۰۰۰ واحد قدیمی برابر یک واحد تازه | حدود ۰٫۹۲ |
| تا بهمن ۱۳۹۳ | نرخ ثابت با پشتوانهی درآمد نفت | حدود ۰٫۷۸ |
| ۲ اسفند ۱۳۹۳ (۲۱ فوریهی ۲۰۱۵) | کاهش ارزش یکباره | ۱٫۰۵ |
| ۳۰ آذر ۱۳۹۴ (۲۱ دسامبر ۲۰۱۵) | رها شدن نرخ و کاهش ارزش دوم | حدود ۱٫۵۵ |
| از ۱۳۹۶ (۲۰۱۷) تا امروز | تثبیت عملی نرخ | ۱٫۷۰ |
دادهی بازار تهران همین داستان را تایید میکند. نمودار زیر میانهی نسبت دلار به این ارز را در هر سال شمسی نشان میدهد: ۰٫۷۹ در ۱۳۹۳، ۱٫۰۵ در ۱۳۹۴، ۱٫۶۰ در ۱۳۹۵ و از ۱۳۹۶ به بعد هر سال بین ۱٫۶۶ و ۱٫۷۱.

پس اگر قیمت تومانی این پول در ۱۳۹۴ از ۳٬۲۰۰ به ۲٬۲۹۱ تومان افت کرد، دلیلش کاهش ارزش آن در برابر دلار بود و ربطی به بازار ایران نداشت. از ۱۳۹۶ به بعد هر رشد یا افت قیمت تومانی فقط حرکت دلار در تهران را تکرار کرده است.

جدول بر پایهی سال شمسی است: قیمت اولین و آخرین روز کاری هر سال، سقف و کف آن سال و میانهی نسبت دلار به این ارز در همان سال. دادهی ۱۳۹۳ از ۳۰ تیر شروع میشود. ۱۴۰۵ از ۴ فروردین حساب شده، چون عدد روز ۳ فروردین بهخاطر تعطیلی بازار غیرعادی بود.
| سال | اول سال | بیشترین | کمترین | پایان سال | تغییر | نسبت دلار به این ارز |
|---|---|---|---|---|---|---|
| ۱۳۹۳ (از ۳۰ تیر) | ۳٬۹۹۰ | ۴٬۵۷۰ | ۳٬۱۳۰ | ۳٬۲۹۰ | ۱۷٫۵−٪ | ۰٫۷۹ |
| ۱۳۹۴ | ۳٬۲۰۰ | ۳٬۵۱۷ | ۱٬۹۰۰ | ۲٬۲۹۱ | ۲۸٫۴−٪ | ۱٫۰۵ |
| ۱۳۹۵ | ۲٬۳۹۸ | ۲٬۴۴۰ | ۲٬۰۳۵ | ۲٬۳۶۰ | ۱٫۶−٪ | ۱٫۶۰ |
| ۱۳۹۶ | ۲٬۳۳۰ | ۳٬۰۴۵ | ۲٬۱۳۴ | ۳٬۰۰۱ | ۲۸٫۸+٪ | ۱٫۶۶ |
| ۱۳۹۷ | ۳٬۰۰۵ | ۱۱٬۳۱۸ | ۲٬۹۴۶ | ۷٬۵۸۵ | ۱۵۲٫۴+٪ | ۱٫۷۱ |
| ۱۳۹۸ | ۷٬۶۱۲ | ۹٬۲۰۷ | ۶٬۴۷۴ | ۸٬۸۱۰ | ۱۵٫۷+٪ | ۱٫۷۰ |
| ۱۳۹۹ | ۸٬۸۰۰ | ۱۹٬۲۲۴ | ۸٬۶۳۰ | ۱۴٬۸۴۰ | ۶۸٫۶+٪ | ۱٫۷۰ |
| ۱۴۰۰ | ۱۴٬۸۷۸ | ۱۸٬۲۸۰ | ۱۲٬۴۳۰ | ۱۵٬۵۸۲ | ۴٫۷+٪ | ۱٫۶۹ |
| ۱۴۰۱ | ۱۵٬۵۹۵ | ۳۴٬۵۳۸ | ۱۵٬۵۶۵ | ۳۲٬۱۰۰ | ۱۰۵٫۸+٪ | ۱٫۶۹ |
| ۱۴۰۲ | ۳۰٬۵۹۰ | ۳۶٬۴۳۷ | ۲۷٬۵۸۰ | ۳۵٬۴۷۰ | ۱۶٫۰+٪ | ۱٫۷۰ |
| ۱۴۰۳ | ۳۶٬۳۹۰ | ۵۸٬۳۰۰ | ۳۳٬۳۴۲ | ۵۸٬۰۵۰ | ۵۹٫۵+٪ | ۱٫۶۹ |
| ۱۴۰۴ | ۶۰٬۴۱۰ | ۹۷٬۹۴۷ | ۴۶٬۸۹۰ | ۹۲٬۴۹۷ | ۵۳٫۱+٪ | ۱٫۷۰ |
| ۱۴۰۵ (تا ۲۳ مهر) | ۹۲٬۸۶۷ | ۱۶۰٬۲۹۰ | ۸۴٬۷۰۷ | ۱۵۷٬۶۹۰ | ۶۹٫۸+٪ | ۱٫۷۰ |
سالهای ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۵ با افت قیمت تومانی تمام شدند، چون پول آذربایجان در همین دوره دو بار ارزش خود را از دست داد. از ۱۳۹۶ قیمت هر سال بالا رفته است. بزرگترین رشد سالانه ۱۵۲ درصد در ۱۳۹۷ بود، همان سالی که دلار در تهران دو و نیم برابر شد. در ۳۶۵ روز منتهی به ۲۳ مهر ۱۴۰۵ هم این ارز ۱۴۳٫۹ درصد و دلار آزاد ۱۴۴٫۵ درصد گران شد.
بالاترین قیمت بسته شدن تاریخ این ارز در تهران ۱۵۸٬۶۴۰ تومان در ۱۴ مهر ۱۴۰۵ است و بیشترین قیمت درونروزی ۱۶۰٬۲۹۰ تومان در ۱۲ مهر ثبت شد. جدول زیر نشان میدهد قیمت اولین بار کی بالای هر سطح رند بسته شد:
| سطح (تومان) | نخستین بسته شدن بالای آن | فاصله از سطح قبلی |
|---|---|---|
| ۵٬۰۰۰ | ۲ تیر ۱۳۹۷ | – |
| ۱۰٬۰۰۰ | ۳ مهر ۱۳۹۷ | حدود سه ماه |
| ۲۰٬۰۰۰ | ۱۰ آبان ۱۴۰۱ | بیش از چهار سال |
| ۳۰٬۰۰۰ | ۲ اسفند ۱۴۰۱ | کمتر از چهار ماه |
| ۵۰٬۰۰۰ | ۱۶ بهمن ۱۴۰۳ | نزدیک دو سال |
| ۱۰۰٬۰۰۰ | ۹ اردیبهشت ۱۴۰۵ | کمتر از ۱۵ ماه |
| ۱۵۰٬۰۰۰ | ۸ مهر ۱۴۰۵ | کمتر از پنج ماه |

با ثابت بودن نرخ رسمی، فهرست عاملها کوتاه است و ترتیب اهمیتشان روشن.
تقریبا همهی حرکت قیمت تومانی از همین عامل میآید؛ در یک سال گذشته رشد هر دو ارز حدود ۱۴۴ درصد بود. هر خبری که دلار را جابهجا کند، از تصمیمهای بانک مرکزی ایران تا تحولات سیاسی و قیمت نفت، با همان درصد به این ارز میرسد. برای دنبال کردنش صفحهی دلار آزاد و برای فرق آن با نرخ مرکز مبادله صفحهی نرخ ارز دولتی را ببینید.
تنها ریسک واقعی این ارز کاهش ارزش ناگهانی است، مثل دو کاهش ارزش سال ۲۰۱۵. آن تجربه از سقوط قیمت نفت شروع شد، چون نفت و گاز بیشتر صادرات آذربایجان را میسازند. پس اگر قیمت نفت برای مدتی طولانی سقوط کند و ذخایر ارزی آن کشور کم شود، احتمال تغییر نرخ بالا میرود. امروز با ذخایر رکوردی و مازاد تجاری، نشانهای از این فشار نیست. قیمت روز نفت را در صفحهی قیمت نفت ببینید.
این ارز در صرافیهای ایران حجم کمی دارد. پیش از تعطیلات نوروز و تابستان که مسافرت به باکو بیشتر میشود، تقاضا بالا میرود و فاصلهی نرخ خرید و فروش صرافیها بازتر میشود. این فاصله گاهی بیشتر از کل اختلاف قیمت با فرمول است، پس پیش از خرید، نرخ فروش چند صرافی را مقایسه کنید.
تورم پنج تا شش درصدی و نرخ بهرهی ۶٫۵ درصدی آذربایجان روی قیمت تومانی اثری ندارند، چون نرخ ارز ثابت است. ولی برای کسی که آنجا زندگی یا تحصیل میکند، تورم یعنی هزینهها هر سال چند درصد بالاتر میروند. توضیح کامل اثر تورم بر نرخ ارز را در درس تورم چیست بخوانید.
بیشتر کسانی که در ایران دنبال قیمت این ارز میگردند یکی از این سه کار را دارند.
نخجوان هم، که در جلفا با ایران هممرز است، بخشی از جمهوری آذربایجان است و همین پول را دارد. کارتهای بانکی ایران آنجا کار نمیکنند، پس مسافر یا پول آذربایجان را در ایران میخرد یا دلار و یورو میبرد و در صرافیهای باکو عوض میکند. چون نرخ دلار آنجا هم حدود ۱٫۷ است، دو راه معمولا به عدد نزدیکی میرسند و فرقشان در فاصلهی خرید و فروش صرافی است. آذربایجان از ۲۰۲۰ چند بار مرزهای زمینی را برای مسافر بسته نگه داشته است، پس پیش از حرکت شرایط عبور را از سفارت بپرسید.
تاجرهای آستارا و اردبیل و آذربایجان شرقی بخشی از معاملههایشان را با این ارز تسویه میکنند. برای این گروه، ثابت بودن نرخ در برابر دلار یک مزیت است: میتوانند قرارداد را به دلار ببندند و به پول آذربایجان تسویه کنند، بدون اینکه نوسان جداگانهای بپذیرند. ریسک اصلی آنها همان نوسان دلار در تهران بین روز قرارداد و روز تسویه است.
برای خانوادهای که ماهانه پول دانشجو را در باکو میفرستد، بودجه را به دلار حساب کنید و بعد به تومان تبدیل کنید. مثلا اگر شهریه و خرج ماهانه روی هم ۸۵۰ منات باشد، با قیمت ۲۳ مهر حدود ۱۳۴ میلیون تومان میشود. اگر دلار در تهران ۱۰ درصد گران شود، همین مبلغ ۱۰ درصد بیشتر تومان میخواهد.

مقایسه با ارز همسایه هم آموزنده است. قیمت لیر به تومان در یک سال گذشته ۱۰۶ درصد بالا رفت، در حالی که این ارز ۱۴۴ درصد رشد کرد. فرقشان از نرخ ثابت پول آذربایجان میآید؛ لیر ترکیه نرخ شناور دارد و هر سال بخشی از ارزشش را در برابر دلار از دست میدهد.
این ارز را فقط از صرافیهای دارای مجوز بانک مرکزی ایران بخرید و رسید بگیرید. چون حجم معاملهاش در تهران کم است، همهی صرافیها موجودی ندارند و بعضی فقط سفارش میگیرند. فاصلهی نرخ خرید و فروش هم بیشتر از دلار و یورو است. پیش از خرید، از دو یا سه صرافی نرخ فروش بگیرید و آن را با حاصل تقسیم دلار بر ۱٫۷ مقایسه کنید؛ عددی که چند درصد بالاتر از فرمول باشد، یعنی حاشیهی سود صرافی زیاد است. هنگام تحویل، اسکناسها را بشمارید و ببینید پاره یا نوشتهدار نباشند.
هفت اسکناس و شش سکه در گردش است. طرحهای ۲۰۰۶ و نسخههای تازهتر ۲۰۲۱ و ۲۰۲۳ همزمان اعتبار دارند و تصویر همه در بخش Currency in circulation سایت بانک مرکزی آذربایجان آمده است.
| نوع | واحدها (منات) | ارزش تقریبی به تومان (۲۳ مهر) |
|---|---|---|
| اسکناس کوچک | ۱ و ۵ | ۱۵۸ هزار و ۷۸۸ هزار |
| اسکناس متوسط | ۱۰ و ۲۰ | ۱٫۶ میلیون و ۳٫۲ میلیون |
| اسکناس درشت | ۵۰ و ۱۰۰ | ۷٫۹ میلیون و ۱۵٫۸ میلیون |
| درشتترین اسکناس | ۲۰۰ | ۳۱٫۵ میلیون |
| سکه | ۱ تا ۵۰ قپیک (۱۰۰ قپیک برابر یک واحد) | کمتر از ۸۰ هزار |

اسکناسهای قدیمی پیش از ۲۰۰۶ دیگر ارزش ندارند. اگر از مسافرتهای سالها پیش اسکناسی مانده، تاریخ چاپ روی آن را ببینید. صرافیها اسکناس پاره، رنگی یا نوشتهدار را معمولا با تخفیف میخرند یا اصلا نمیخرند.
منات آذربایجان ارزی با نرخ ثابت است: بانک مرکزی آن کشور هر دلار را ۱٫۷۰ واحد نگه داشته و ذخایر رکوردی ۱۵٫۳ میلیارد دلاری برای حفظ این نرخ دارد. نتیجه این است که قیمت تومانی آن تقریبا همیشه برابر دلار آزاد تقسیم بر ۱٫۷ است و ۲۳ مهر ۱۴۰۵ به ۱۵۷٬۶۹۰ تومان رسید. برای پیگیری روزانه، کارت بالای صفحه و جدول ۳۰ روزه کافی است و برای پیشبینی، باید دلار را دنبال کرد. فهرست همهی ارزها و نمادها را در صفحهی قیمت لحظهای ببینید.
منابع: نرخهای رسمی بانک مرکزی آذربایجان · اطلاعیهی نرخ بهرهی ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶ · اسکناسهای در گردش در سایت CBAR · دادهی روزانهی بازار آزاد تهران.
عدد لحظهای در کارت بالای همین صفحه است و هر دقیقه تازه میشود. این ارز ۲۳ مهر ۱۴۰۵ در بازار آزاد تهران ۱۵۷٬۶۹۰ تومان بسته شد. چون نرخ آن به دلار ثابت است، اگر قیمت دلار آزاد را بدانید، با تقسیم آن بر ۱٫۷ به عدد نزدیکی میرسید.
این نام مال پول دو کشور است. نسخهی آذربایجان با کد AZN پول جمهوری آذربایجان و منطقهی نخجوان است و نسخهی ترکمنستان با کد TMT پول ترکمنستان. این صفحه دربارهی پول آذربایجان است که در ایران بیشتر معامله میشود. ارزش هر واحد پول ترکمنستان کمتر از نصف آن است.
نرخ رسمی بانک مرکزی آذربایجان ۱٫۷۰ واحد برای هر دلار است، یعنی هر واحد پول آذربایجان حدود ۰٫۵۹ دلار میارزد. این نرخ از ۲۰۱۷ تقریبا ثابت مانده و بولتن ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶ هم همان ۱٫۷ را نشان میدهد. در صرافیهای باکو نرخ خرید و فروش کمی بالا و پایین همین عدد است.
قیمت دلار آزاد به تومان را بر ۱٫۷ تقسیم کنید. با دلار ۲۶۷٬۹۰۰ تومانی روز ۲۳ مهر، حاصل ۱۵۷٬۵۸۸ تومان میشود و قیمت واقعی بازار همان روز ۱۵۷٬۶۹۰ تومان بود. در ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ میانهی فاصلهی قیمت واقعی با این فرمول فقط ۰٫۱۴ درصد بوده است. برای مبلغهای بزرگ، بهجای قیمت دلار در این فرمول، نرخ فروش دلار همان صرافی را بگذارید تا عدد به قیمتی که واقعا میپردازید نزدیکتر شود.
با قیمت بسته شدن ۲۳ مهر ۱۴۰۵، صد واحد برابر ۱۵٬۷۶۹٬۰۰۰ تومان یا حدود ۱۵۷٫۷ میلیون ریال است. هزار واحد هم حدود ۱۵۷٫۷ میلیون تومان میشود. برای عدد امروز، قیمت لحظهای بالای صفحه را در ۱۰۰ ضرب کنید یا از مبدل همان کارت استفاده کنید.
بانک مرکزی آذربایجان ارزش پول ملی را در برابر دلار ثابت نگه داشته است. وقتی دلار در تهران ۵ درصد گران شود، قیمت تومانی آن هم حدود ۵ درصد بالا میرود. همبستگی تغییرات روزانهی این دو ارز در ۱۴۰۵ حدود ۰٫۸۹ بوده و در یک سال گذشته هر دو حدود ۱۴۴ درصد رشد کردهاند.
رکورد بسته شدن ۱۵۸٬۶۴۰ تومان در ۱۴ مهر ۱۴۰۵ است و بیشترین قیمت درونروزی ۱۶۰٬۲۹۰ تومان در ۱۲ مهر همان سال ثبت شد. قیمت اولین بار ۹ اردیبهشت ۱۴۰۵ از ۱۰۰ هزار تومان و ۸ مهر از ۱۵۰ هزار تومان گذشت. هر رکورد تازه همزمان با رکورد دلار در تهران بوده است. اگر دلار سقف تازهای بزند، این ارز هم تقریبا همان روز رکورد خودش را جابهجا میکند، پس نیازی نیست جداگانه دنبالش کنید.
نرخ دلار در باکو هم حدود ۱٫۷ است، پس هر دو راه معمولا به عدد نزدیکی میرسند. دلار را راحتتر میشود در ایران دوباره فروخت و انعطاف بیشتری دارد. برای هزینههای روز اول مثل تاکسی، مقدار کمی پول آذربایجان همراه داشته باشید.
نرخ رسمی از ۲۰۱۷ ثابت مانده و ذخایر ارزی بانک مرکزی آذربایجان در اوت ۲۰۲۶ به رکورد ۱۵٫۳ میلیارد دلار رسیده است. کاهش ارزشهای ۲۰۱۵ با سقوط طولانی قیمت نفت اتفاق افتاد. هیچکس نمیتواند تضمین کند نرخ تا ابد ثابت بماند، ولی نشانهای از فشار برای تغییر آن در دادههای رسمی دیده نمیشود.
هفت اسکناس از ۱ تا ۲۰۰ منات و شش سکه از ۱ تا ۵۰ قپیک در گردشاند. اسکناس ۲۰۰ درشتترین آنهاست. هر واحد ۱۰۰ قپیک است. طرحهای ۲۰۰۶ و نسخههای تازهتر همزمان اعتبار دارند، ولی اسکناسهای پیش از حذف صفرها در ۲۰۰۶ دیگر ارزشی ندارند.
این ارز ۱۴۰۴ را با ۶۰٬۴۱۰ تومان شروع کرد و با ۹۲٬۴۹۷ تومان تمام کرد که ۵۳ درصد رشد است. سقف سال ۹۷٬۹۴۷ و کف آن ۴۶٬۸۹۰ تومان بود. در ۱۴۰۵ تا ۲۳ مهر هم قیمت از ۹۲٬۸۶۷ به ۱۵۷٬۶۹۰ تومان رسید و حدود ۷۰ درصد بالا رفت.
تمرکز کاری او روی پرایس اکشن و مفاهیم اسمارت مانی در بازار فارکس و ارز دیجیتال است و در اسمارت اف ایکس سرپرستی بررسی بروکرها و صرافیها، تحلیل روزانه نمادها و تولید محتوای آموزشی را بر عهده دارد. همه مطالبی که با نام او منتشر میشود پیش از انتشار بازبینی و تایید میشود.
آخرین بروزرسانی: ۲۴ مهر ۱۴۰۵ درباره نویسنده LinkedIn