نخستین عضو خاندان سلطنتی در جایگاه وزیر انرژی
پس از دههها که این جایگاه به تکنوکراتها میرسید، یک شاهزاده سعودی وزیر انرژی شد. او از دهه هشتاد میلادی در همین وزارتخانه کار کرده بود.
عکس: بانک تصویر IAEA، مجوز CC BY 2.0
اثرگذارترین فرد بر قیمت نفت جهان؛ تصمیمهای تولیدی او مسیر تورم جهانی را هم عوض میکند
پس از دههها که این جایگاه به تکنوکراتها میرسید، یک شاهزاده سعودی وزیر انرژی شد. او از دهه هشتاد میلادی در همین وزارتخانه کار کرده بود.
اوپک پلاس سقف تولید را دو میلیون بشکه در روز پایین آورد، در حالی که واشنگتن علنا خواستار افزایش تولید بود.
اعلام کاهش داوطلبانه تولید در یک یکشنبه و پیش از باز شدن بازارها انجام شد، یعنی درست وقتی هیچکس امکان واکنش نداشت.
عربستان جدا از سهمیه اوپک پلاس، یک میلیون بشکه در روز از تولید خودش کم کرد و ماهها آن را تمدید کرد.
اوپک پلاس توافق کرد تولید را ۴۱۱ هزار بشکه در روز دیگر بالا ببرد و بازگرداندن ۲٫۲ میلیون بشکه کاهش داوطلبانه را تا پایان سال شتاب دهد.
با فرمان سلطنتی، وزارت صنعت هم به مسئولیتهای او اضافه شد و پرونده انرژی را هم نگه داشت.
عبدالعزیز بن سلمان وزیر انرژی عربستان است و بیشتر از هر فرد دیگری روی قیمت نفت جهان اثر میگذارد. عربستان بزرگترین صادرکننده نفت دنیا و عملا تصمیمگیر اصلی اوپک پلاس است، پس هر جمله عبدالعزیز بن سلمان درباره سقف تولید، در همان ساعت روی چارت نفت دیده میشود. اثر او به نفت هم محدود نمیماند و از راه تورم به نرخ بهره و طلا و سهام میرسد.
عبدالعزیز بن سلمان در سال ۱۹۶۰ به دنیا آمد و پسر ملک سلمان پادشاه عربستان است. برخلاف تصوری که از یک انتصاب خانوادگی وجود دارد، مسیر کاریاش از پایین همین وزارتخانه شروع شد. از دهه هشتاد میلادی در بخش انرژی عربستان کار کرده و دهها نشست اوپک را در جایگاه معاون و مذاکرهکننده تجربه کرده است.
در سپتامبر ۲۰۱۹ وزیر انرژی شد و به نخستین عضو خاندان سلطنتی در این جایگاه تبدیل شد. تا پیش از او این پست معمولا به تکنوکراتها میرسید. در ژوئیه ۲۰۲۶ با فرمان سلطنتی، وزارت صنعت هم به مسئولیتهایش اضافه شد و پرونده انرژی را هم نگه داشت.

قدرت او از یک واقعیت ساده میآید: عربستان تنها کشوری است که ظرفیت تولید مازاد معناداری دارد. یعنی میتواند در فاصله کوتاهی تولیدش را بالا یا پایین ببرد، بدون اینکه به سرمایهگذاری تازه نیاز داشته باشد. این ظرفیت مازاد، اهرم واقعی قدرت در بازار نفت است.
کاهش سقف تولید یعنی عرضه کمتر و قیمت بالاتر. نفت گرانتر هزینه حمل و تولید را بالا میبرد و این هزینه در قیمت همه کالاها دیده میشود. نتیجهاش تورم بالاتر است و تورم بالاتر یعنی بانکهای مرکزی دیرتر نرخ بهره را پایین میآورند. از همینجا اثر تصمیم او به دلار و طلا و بازار سهام میرسد.

سبک او با یک رئیس بانک مرکزی زمین تا آسمان فرق دارد. بانک مرکزی تلاش میکند بازار را از قبل آماده کند تا نوسان کم شود، ولی چند تصمیم مهم اوپک پلاس در دوره او در روزهای تعطیل و پیش از باز شدن بازار اعلام شده است. او چند بار هم علنی به معاملهگران بازار آتی هشدار داده که روی کاهش قیمت شرط نبندند.
اوپک پلاس سقف تولید را دو میلیون بشکه در روز پایین آورد، در حالی که کاخ سفید علنا خواستار افزایش تولید بود. قیمت نفت تقویت شد و اختلاف ریاض و واشنگتن به یکی از موضوعهای اصلی بازار انرژی تبدیل شد. پیام این تصمیم روشن بود: اوپک پلاس تصمیمش را بر پایه تعادل بازار میگیرد و نه فشار سیاسی.
اعلام کاهش داوطلبانه تولید در یک یکشنبه و پیش از باز شدن بازارها انجام شد، یعنی درست وقتی هیچ معاملهگری امکان واکنش نداشت. نفت برنت در نخستین ساعت معاملات دوشنبه بیش از ۶ درصد بالا پرید. این نمونه بهترین درس درباره ریسک نگهداشتن پوزیشن نفت در آخر هفته است.

عربستان جدا از سهمیه گروه، یک میلیون بشکه در روز از تولید خودش کم کرد و ماهها آن را تمدید کرد. نفت برنت در تابستان و پاییز همان سال تا نزدیک ۹۵ دلار بالا رفت. این تصمیم نشان داد ریاض حاضر است هزینه کاهش تولید را تنها بپردازد تا قیمت را نگه دارد.
سیاست عوض شد. اوپک پلاس توافق کرد تولید را ۴۱۱ هزار بشکه در روز دیگر بالا ببرد و بازگرداندن ۲٫۲ میلیون بشکه کاهش داوطلبانه را تا پایان سال شتاب دهد. منطق این چرخش، بازپسگیری سهم بازار از تولیدکنندگان خارج از گروه بود. قیمت نفت برنت زیر فشار رفت و به محدوده ۷۰ تا ۸۰ دلار برگشت.

| بازار | سازوکار اثر | شدت واکنش |
|---|---|---|
| نفت برنت و WTI | مستقیم، از راه سقف تولید | بسیار بالا |
| تورم جهانی | از راه هزینه حمل و انرژی | بالا |
| ارز کشورهای نفتی | دلار کانادا، کرون نروژ و روبل | بالا |
| طلا | غیرمستقیم، از راه انتظارات تورمی | متوسط |
| سهام | شرکتهای انرژی مستقیم، بقیه از راه هزینه | متوسط تا بالا |

تاریخ نشستها و دادههای انبار نفت در تقویم اقتصادی میآید و روش مدیریت ریسک در ساعتهای خبری را در درس معامله در زمان اخبار نوشتهایم. رابطه نفت و تورم و نرخ بهره هم در درس نرخ بهره در فارکس و تحلیل بنیادی فارکس توضیح داده شده است. اطلاعیههای رسمی گروه روی سایت اوپک منتشر میشود.
ائتلاف کشورهای عضو اوپک با چند تولیدکننده بزرگ خارج از آن، از جمله روسیه. این گروه با هم درباره سقف تولید تصمیم میگیرد و تصمیمهایش عرضه جهانی نفت را تعیین میکند.
چون نشستهای اوپک پلاس اغلب یکشنبه برگزار میشود. برای معاملهگر یعنی ریسک گپ در بازگشایی دوشنبه، و همین دلیل خوبی است برای کوچک نگه داشتن پوزیشن نفت در آخر هفته.
مقدار نفتی که یک کشور میتواند در فاصله کوتاه به تولیدش اضافه کند و مدتی نگه دارد. عربستان بیشترین این ظرفیت را در جهان دارد و همین، منبع اصلی قدرت آن در بازار است.
اثرش غیرمستقیم و از راه تورم است. نفت گرانتر انتظارات تورمی را بالا میبرد و طلا معمولا به عنوان پوشش تورم تقاضا پیدا میکند.
او نخستین عضو خاندان سلطنتی در این جایگاه است و از ژوئیه ۲۰۲۶ وزارت صنعت را هم بر عهده دارد. سبک ارتباطیاش هم صریحتر است و چند بار علنی به معاملهگران بازار آتی هشدار داده است.
تمرکز کاری او روی پرایس اکشن و مفاهیم اسمارت مانی در بازار فارکس و ارز دیجیتال است و در اسمارت اف ایکس سرپرستی بررسی بروکرها و صرافیها، تحلیل روزانه نمادها و تولید محتوای آموزشی را بر عهده دارد. همه مطالبی که با نام او منتشر میشود پیش از انتشار بازبینی و تایید میشود.
آخرین بروزرسانی: ۲۶ مرداد ۱۴۰۵ درباره نویسنده
کردیت موقت ۶۵ درصدی آرون گروپس؛ اعتباری که ۳۰ روزه حذف میشود
۱۴۰۵/۰۶/۰۲
سولانا سرعت شبکهاش را ۱۲٫۵ درصد بالا برد؛ زمان هر بلاک به ۳۵۰ میلیثانیه رسید
۱۴۰۵/۰۶/۰۲
تراز تجاری ژاپن سه ماه پیاپی منفی ماند؛ صورتحساب نفت ۸۸ درصد بالا رفت
۱۴۰۵/۰۶/۰۲
آزمون بزرگ دلار در راه است؛ شاخص PCE چهارشنبه و سخنرانی وارش جمعه
۱۴۰۵/۰۶/۰۱