در سال ۲۰۱۰ یک شرکت آمریکایی حدود ۳۰۰ میلیون دلار خرج کرد تا کابل فیبر نوری تازه‌ای میان شیکاگو و نیویورک بکشد. حاصل این هزینه فقط ۳ هزارم ثانیه سرعت بیشتر در رسیدن سفارش‌ها بود و مشتریانش برای همان ۳ هزارم ثانیه صف کشیدند. این مشتریان شرکت‌های معاملات فرکانس بالا بودند. در این درس سطح پیشرفته سازوکار این معاملات، چهار استراتژی اصلی، زیرساخت، اثر آن بر بازار فارکس و معنایش برای معامله‌گر خرد را می‌بینیم. با اسمارت اف ایکس همراه باشید.
معاملات فرکانس بالا چیست؟
معاملات فرکانس بالا (High-Frequency Trading یا HFT) شاخه‌ای از معاملات خودکار است که در آن رایانه‌ها هر روز هزاران تا میلیون‌ها سفارش می‌فرستند و هر دارایی را فقط چند هزارم ثانیه تا چند ثانیه نگه می‌دارند.
سود هر معامله بسیار کوچک است، گاهی کمتر از یک‌دهم پیپ. درآمد از تکرار همین سود کوچک در حجم بسیار بالا ساخته می‌شود.
در معاملات فرکانس بالا مزیت اصلی سرعت است. شرکتی که یک هزارم ثانیه زودتر از بقیه قیمت تازه را ببیند و سفارش بدهد، برنده‌ی آن معامله است.
برآوردهای رایج سهم این شرکت‌ها را حدود نیمی از حجم معاملات سهام آمریکا می‌دانند. در بازار نقدی ارز هم بخش بزرگی از سفارش‌های سکوهای الکترونیکی بین‌بانکی را الگوریتم‌ها می‌فرستند.
پنج ویژگی معاملات فرکانس بالا
- سرعت در مقیاس میکروثانیه. تصمیم و ارسال سفارش در چند میلیونیم ثانیه انجام می‌شود.
- زمان نگهداری بسیار کوتاه. بیشتر موقعیت‌ها در کمتر از چند ثانیه بسته می‌شوند.
- نسبت بالای لغو سفارش. بخش بزرگی از سفارش‌ها پیش از انجام شدن لغو یا اصلاح می‌شوند.
- پایان روز بدون موقعیت باز. این شرکت‌ها ریسک شبانه نمی‌پذیرند.
- سرمایه‌ی شخصی. بیشترشان با پول خود شرکت معامله می‌کنند و مشتری بیرونی ندارند.
تفاوت معاملات فرکانس بالا با معاملات الگوریتمی
هر معامله‌ی فرکانس بالا الگوریتمی است، ولی بیشتر معاملات الگوریتمی فرکانس بالا نیستند.
| ویژگی | معاملات فرکانس بالا | معاملات الگوریتمی معمول | ربات معامله‌گر خرد |
|---|---|---|---|
| زمان نگهداری | هزارم ثانیه تا چند ثانیه | چند دقیقه تا چند روز | چند دقیقه تا چند هفته |
| منبع مزیت | سرعت و زیرساخت | مدل آماری یا اجرای بهتر | قاعده‌ی تکنیکال |
| محل سرور | داخل مرکز داده‌ی بازار | مرکز داده یا دفتر شرکت | رایانه‌ی شخصی یا سرور مجازی |
| هزینه‌ی راه‌اندازی | ده‌ها میلیون دلار | متوسط | ناچیز |
صندوقی که با الگوریتم یک سفارش بزرگ را در طول روز خرد می‌کند تا قیمت را تکان ندهد، معامله‌ی الگوریتمی انجام می‌دهد و سرعت برایش اهمیت درجه‌ی دوم دارد. جزئیات این دسته در درس معاملات الگوریتمی آمده است.
چهار استراتژی اصلی معاملات فرکانس بالا
- بازارسازی. شرکت هم‌زمان سفارش خرید و فروش می‌گذارد و از فاصله‌ی این دو قیمت درآمد دارد. با هر تغییر بازار، قیمت‌هایش را در کسری از ثانیه جابه‌جا می‌کند. بخش بزرگی از نقدینگی‌ای که در دفتر سفارش‌ها می‌بینید از همین گروه است.
- آربیتراژ آماری. الگوریتم رابطه‌ی قیمتی میان دارایی‌های وابسته را دنبال می‌کند و به محض فاصله گرفتن آن‌ها، ارزان‌تر را می‌خرد و گران‌تر را می‌فروشد. نمونه‌ی ساده‌اش فاصله‌ی قیمت یورو به دلار در بازار نقدی و بازار آتی است.
- آربیتراژ تاخیر. یک دارایی در چند بازار معامله می‌شود و قیمت همه‌ی آن‌ها هم‌زمان به‌روز نمی‌شود. شرکت سریع‌تر قیمت تازه را در بازار اول می‌بیند و پیش از به‌روز شدن بازار دوم در آن معامله می‌کند.
- معامله‌ی خبر. الگوریتم متن یا عدد یک خبر اقتصادی را مستقیم از خبرگزاری می‌خواند و پیش از آنکه انسانی آن را ببیند سفارش می‌فرستد.
مفهوم پایه‌ی دو استراتژی میانی در درس آربیتراژ توضیح داده شده است.
زیرساخت معاملات فرکانس بالا
در این رقابت سخت‌افزار و محل سرور به اندازه‌ی الگوریتم اهمیت دارد.
- هم‌مکانی. شرکت سرور خود را در همان ساختمانی می‌گذارد که موتور تطبیق سفارش بازار در آن است. فاصله‌ی کمتر یعنی زمان کمتر برای رسیدن سفارش.
- خط ارتباطی اختصاصی. کابل فیبر نوری ابتدای این درس رفت‌وبرگشت شیکاگو تا نیویورک را به حدود ۱۳ هزارم ثانیه رساند. چند سال بعد دکل‌های مایکروویو همان مسیر را به حدود ۸ هزارم ثانیه رساندند، چون موج در هوا سریع‌تر از نور در شیشه حرکت می‌کند.
- سخت‌افزار ویژه. به جای پردازنده‌ی معمولی از تراشه‌هایی استفاده می‌شود که منطق معامله روی خود مدار آن‌ها نوشته شده است.
- داده‌ی مستقیم. قیمت‌ها بدون واسطه از خود بازار خریده می‌شود.
این رقابت را «مسابقه‌ی تسلیحاتی سرعت» می‌نامند: هر شرکت باید مدام هزینه کند تا فقط جایگاهش را نگه دارد.
معاملات فرکانس بالا در بازار فارکس
فارکس بازار واحدی ندارد و معاملاتش میان چندین سکوی الکترونیکی و بانک پخش است. این پراکندگی برای الگوریتم‌های سریع فرصت می‌سازد، چون قیمت یک جفت ارز در همه‌ی سکوها هم‌زمان عوض نمی‌شود. ساختار این بازار در درس بازار بین‌بانکی آمده است.
بازار در برابر این شرکت‌ها دو سازوکار دفاعی ساخته است.
- آخرین نگاه. تامین‌کننده‌ی نقدینگی پس از دریافت سفارش چند هزارم ثانیه فرصت دارد تا اگر قیمت عوض شده بود آن را رد کند.
- تاخیر عمدی. بعضی سکوها سفارش‌ها را چند هزارم ثانیه نگه می‌دارند و به ترتیب تصادفی پردازش می‌کنند تا سریع‌ترین بودن امتیاز قطعی نباشد.
در روزهای عادی حضور این شرکت‌ها اسپرد جفت ارزهای اصلی را باریک نگه می‌دارد. نقش دفتر سفارش‌ها در این میان در درس عمق بازار توضیح داده شده است.
وقتی نقدینگی ناپدید می‌شود: دو سقوط لحظه‌ای
شرکت‌های فرکانس بالا تعهدی به ماندن در بازار ندارند. وقتی نوسان از حد مدل‌هایشان بیرون می‌زند، سفارش‌ها را برمی‌دارند و نقدینگی در چند ثانیه خالی می‌شود.
- ششم مه ۲۰۱۰. شاخص داوجونز در چند دقیقه حدود ۱۰۰۰ واحد، نزدیک به ۹ درصد، افت کرد و بیشتر آن را در همان روز پس گرفت.
- هفتم اکتبر ۲۰۱۶. پوند انگلیس در ساعت‌های کم‌حجم آسیا در چند دقیقه حدود ۹ درصد در برابر دلار سقوط کرد و بخش بزرگی از آن خیلی زود برگشت.
در هر دو مورد، بررسی‌های رسمی عقب‌نشینی هم‌زمان الگوریتم‌ها را از عوامل تشدید حرکت دانستند. درس این دو روز برای معامله‌گر روشن است: عمقی که در ساعت آرام روی صفحه دیده می‌شود در لحظه‌ی بحران تضمینی ندارد.
مثال عددی از آربیتراژ تاخیر
فرض کنید یورو به دلار در سکوی اصلی از ۱٫۰۸۵۰۰ به ۱٫۰۸۵۲۰ می‌رسد. سکوی دوم ۴ هزارم ثانیه دیرتر به‌روز می‌شود و هنوز قیمت فروش ۱٫۰۸۵۰۲ را نشان می‌دهد.
| قدم | اقدام الگوریتم | قیمت |
|---|---|---|
| اول | خرید در سکوی کندتر | ۱٫۰۸۵۰۲ |
| دوم | فروش پس از به‌روز شدن قیمت | ۱٫۰۸۵۱۸ |
| نتیجه | سود هر معامله | ۱٫۶ پیپ |
با حجم یک لات استاندارد این سود ۱۶ دلار است. عدد کوچک است، ولی الگوریتم این کار را روزی صدها بار روی ده‌ها جفت ارز تکرار می‌کند.
طرف بازنده‌ی این معامله تامین‌کننده‌ی نقدینگی سکوی کندتر است. به همین دلیل سازوکار آخرین نگاه ساخته شد و به همین دلیل بروکرها با این روش سخت برخورد می‌کنند.
معامله‌گر خرد و معاملات فرکانس بالا
معامله‌گری که از خانه با یک بروکر کار می‌کند نمی‌تواند وارد این رقابت شود. سفارش او ده‌ها هزارم ثانیه در راه است و الگوریتم‌ها در همین مدت هزاران بار قیمت را عوض کرده‌اند. آنچه مهم است شناخت اثر این شرکت‌ها بر معامله‌ی خود اوست.
- اسپرد باریک در ساعت‌های عادی. رقابت بازارسازها هزینه‌ی معامله را کم کرده است.
- اسلیپیج در زمان خبر. الگوریتم‌ها لحظه‌ی انتشار داده نقدینگی را برمی‌دارند و سفارش بازار با قیمت بدتری انجام می‌شود. جزئیات در درس اسلیپیج آمده است.
- حرکت‌های تند و برگشت سریع. سایه‌های بلند کندل‌ها در ساعت‌های کم‌حجم گاهی نتیجه‌ی خالی شدن دفتر سفارش‌هاست.
- ممنوعیت در قوانین بروکر و پراپ. بیشتر بروکرها و شرکت‌های پراپ آربیتراژ تاخیر و ربات‌های فرکانس بالا را ممنوع کرده‌اند و سود حاصل از آن را باطل می‌کنند.
معامله‌گر خرد در سرعت بازنده است و مزیتش را باید در جای دیگری بسازد: تایم فریم بالاتر، صبر و مدیریت ریسک.
چهار قاعده‌ی عملی برای معامله در بازار الگوریتم‌ها
- در دقیقه‌ی انتشار خبر سفارش بازار نفرستید. از سفارش شرطی با قیمت مشخص استفاده کنید یا چند دقیقه صبر کنید.
- حد ضرر را کمی دورتر از سطوح بدیهی بگذارید. سفارش‌های انباشته پشت سقف و کف‌های روشن اولین هدف حرکت‌های تند است.
- ساعت‌های کم‌حجم را بشناسید. فاصله‌ی بسته شدن نیویورک تا باز شدن توکیو کم‌عمق‌ترین زمان بازار است.
- قوانین بروکر خود را بخوانید. پیش از اجرای هر ربات سریع، بخش استراتژی‌های ممنوع را ببینید. تفاوت مدل‌ها در درس مدل اجرای بروکر آمده است.
بحث‌های موافق و مخالف درباره‌ی معاملات فرکانس بالا
| موضوع | نظر موافقان | نظر منتقدان |
|---|---|---|
| نقدینگی | سفارش بیشتر در دفتر و اسپرد کمتر | نقدینگی در لحظه‌ی بحران ناپدید می‌شود |
| کشف قیمت | خبر سریع‌تر در قیمت می‌نشیند | سرعت بیشتر فایده‌ی اقتصادی ندارد |
| عدالت بازار | هزینه‌ی معامله برای همه کم شده است | دسترسی سریع‌تر امتیاز خریدنی است |
| ثبات | بازار در روز عادی آرام‌تر است | سقوط‌های لحظه‌ای بیشتر شده است |
قانون‌گذاران در این سال‌ها قواعدی برای مهار خطرها گذاشته‌اند. توقف خودکار معاملات پس از حرکت شدید و جریمه‌ی سفارش‌گذاری فریبنده، یعنی گذاشتن سفارشی که قصد انجامش وجود ندارد، دو نمونه‌ی مهم آن هستند.
نکات کلیدی این درس
- معاملات فرکانس بالا با سرعت میکروثانیه‌ای و حجم بسیار زیاد از سودهای بسیار کوچک درآمد می‌سازد.
- چهار استراتژی اصلی آن بازارسازی، آربیتراژ آماری، آربیتراژ تاخیر و معامله‌ی خبر است.
- هم‌مکانی و خط ارتباطی اختصاصی پایه‌ی زیرساخت این شرکت‌هاست.
- حضور آن‌ها اسپرد را در روز عادی کم می‌کند و در لحظه‌ی بحران نقدینگی را می‌برد.
- معامله‌گر خرد نباید در سرعت رقابت کند و بیشتر بروکرها این روش را ممنوع کرده‌اند.
اسمارت اف ایکس؛ مرجع مقایسه و انتخاب بهترین خدمات مالی
اسمارت اف ایکس همراه هوشمند شما در مسیر معامله‌گری است؛ ما ابزار، دانش و تحلیل‌های پیشرفته را در اختیار شما می‌گذاریم تا با اطمینان و هوشمندی، تصمیمات سرمایه‌گذاری بهتر و به‌روزتری بگیرید.
برخی از مزایای همکاری با اسمارت اف ایکس شامل موارد زیر است:
- بررسی بی‌طرفانه: بروکرها و بسترهای معاملاتی را بر اساس واقعیت‌ها و بدون جانبداری بررسی می‌کنیم تا انتخاب آگاهانه‌ای داشته باشید.
- رشد سواد مالی: محتوای آموزشی و تحلیلی جامع تهیه می‌کنیم تا مهارت‌های لازم برای فعالیت موفق در بازارهای مالی را کسب کنید.
- تهیه مقالات جدید: با تمرکز بر دانش روز، مقالات آموزشی و تحلیلی به‌روز منتشر می‌کنیم.
- پایبندی به اصل شفافیت: نظرات و بازخوردهای کاربران را بدون حذف یا ویرایش منتشر می‌کنیم.
💬 اگر سوالی دارید یا نیاز به راهنمایی دارید، می‌توانید از راه‌های ارتباطی زیر با ما در تماس باشید:
- تلگرام پشتیبانی: smartfxsupport
- ایمیل پشتیبانی: support@smartfxac.com
جمع‌بندی
معاملات فرکانس بالا بخش بزرگی از سفارش‌هایی را می‌سازد که هر روز روی نمودار و دفتر سفارش‌ها می‌بینید. این شرکت‌ها با زیرساخت چند ده میلیون دلاری بر سر هزارم‌های ثانیه رقابت می‌کنند و معامله‌گر خرد در این میدان جایی ندارد. شناخت رفتار آن‌ها ولی کاربرد مستقیم دارد: توضیح می‌دهد چرا اسپرد در ساعت شلوغ باریک است، چرا سفارش بازار در لحظه‌ی خبر گران تمام می‌شود و چرا حرکت‌های تند ساعت‌های کم‌حجم زود برمی‌گردند. برای قدم بعدی درس اردر فلو را بخوانید تا ببینید جریان سفارش‌ها چطور خوانده می‌شود.
سوالات متداول درباره معاملات فرکانس بالا
۵ سوالمعاملات فرکانس بالا به زبان ساده یعنی چه؟
یعنی خرید و فروش خودکار با رایانه‌هایی که در هزارم ثانیه تصمیم می‌گیرند، هر روز تعداد بسیار زیادی معامله می‌کنند و از هر معامله سود بسیار کوچکی برمی‌دارند.
معامله‌گر خرد می‌تواند معاملات فرکانس بالا انجام دهد؟
در عمل خیر. این کار به سرور داخل مرکز داده‌ی بازار، خط ارتباطی اختصاصی و سرمایه‌ی سنگین نیاز دارد. بیشتر بروکرهای خرد هم آن را ممنوع کرده‌اند.
معاملات فرکانس بالا قانونی است؟
بله، در بازارهای اصلی دنیا قانونی است. بعضی روش‌ها مثل سفارش‌گذاری فریبنده جرم به شمار می‌آیند و جریمه‌ی سنگین دارند.
معاملات فرکانس بالا به ضرر معامله‌گران عادی است؟
اثرش دوگانه است. اسپرد و هزینه‌ی معامله را در ساعت‌های عادی کم کرده و در مقابل، اسلیپیج زمان خبر و خطر سقوط‌های لحظه‌ای را بیشتر کرده است.
چرا بروکرها ربات‌های فرکانس بالا را ممنوع می‌کنند؟
چون بسیاری از این ربات‌ها از تاخیر قیمت بروکر سود می‌برند. این سود از جیب بروکر یا تامین‌کننده‌ی نقدینگی او می‌رود و در قرارداد بیشتر بروکرها استراتژی ممنوع حساب می‌شود.
