مالتی ورسکس چیست؟ | الروند سابق، بلاک ۰٫۶ ثانیه و ارز EGLD

در یک بانک شلوغ، اگر فقط یک باجه باز باشد صف تا خیابان می‌رسد. راه ساده این است که چند باجه هم‌زمان کار کنند و هر مشتری به نزدیک‌ترین باجه برود. مالتی ورسکس همین ایده را به بلاکچین آورده است و تراکنش‌ها را میان چند بخش موازی تقسیم می‌کند تا شبکه کند نشود. در این درس می‌خوانید این پروژه که قبلا الروند نام داشت از کجا آمده، توکن EGLD چه کاربردی دارد و در سال ۲۰۲۶ چه تغییرهایی در آن رخ داده است. با اسمارت اف ایکس همراه باشید.

مالتی ورسکس چیست و چه مشکلی را حل می‌کند؟

بلاکچین‌های قدیمی مثل بیت کوین همه تراکنش‌ها را پشت سر هم و در یک صف پردازش می‌کنند. وقتی کاربران زیاد می‌شوند، صف طولانی و کارمزد گران می‌شود. مالتی ورسکس (MultiversX) یک بلاکچین لایه ۱ است که برای حل این مشکل ساخته شد. لایه ۱ یعنی شبکه مستقلی که امنیت و قواعد خودش را دارد و روی شبکه دیگری سوار نیست. اگر با پایه این مفاهیم آشنا نیستید، درس ارز دیجیتال چیست را بخوانید.

توکن اصلی این شبکه EGLD نام دارد که از «ای‌گولد» (eGold) گرفته شده است. نام پروژه تا نوامبر ۲۰۲۲ الروند (Elrond) بود و بعد به MultiversX تغییر کرد، ولی نماد توکن همان EGLD ماند. به همین دلیل در بسیاری از صرافی‌ها هنوز هر دو نام را می‌بینید.

۵ دلار کش‌بک از هر معاملهعضویت رایگان اسمارت پلاس،
به‌همراه تحلیل و پلن روزانه.بونوس تا ۱۰۰٪تحلیل روزانه ۱۸ نمادبدون هزینهفعال‌سازی رایگان

مالتی ورسکس همان الروند سابق است و توکن EGLD با تغییر نام عوض نشد.

سازنده مالتی ورسکس کیست و این پروژه مال کجاست؟

پروژه در سال ۲۰۱۷ با نام الروند در رومانی شروع شد. بنیان‌گذاران آن دو برادر به نام‌های بنیامین مینکو (Beniamin Mincu) و لوسین مینکو (Lucian Mincu) و همکارشان لوسین تودئا (Lucian Todea) هستند. بنیامین مینکو مدیرعامل پروژه است و دفتر اصلی تیم در رومانی قرار دارد. شبکه اصلی در جولای ۲۰۲۰ راه افتاد.

در نوامبر ۲۰۲۲ تیم نام پروژه را به مالتی ورسکس تغییر داد و همراه آن سه محصول را معرفی کرد: کیف پول ایکس‌پورتال (xPortal)، ابزار ساخت زنجیره اختصاصی و یک پروژه متاورس. صرافی غیرمتمرکز شبکه هم که قبلا Maiar Exchange نام داشت، به xExchange تغییر نام داد.

شبکه مالتی ورسکس و فناوری آن به زبان ساده

فناوری اصلی این شبکه شاردینگ وضعیت تطبیقی (Adaptive State Sharding) است. شارد یعنی یک بخش از شبکه که بخشی از حساب‌ها و تراکنش‌ها را جدا پردازش می‌کند. الان سه شارد تراکنش‌ها را به‌طور موازی انجام می‌دهند و یک زنجیره هماهنگ‌کننده به نام متاچین (Metachain) کار آن‌ها را جمع‌بندی می‌کند. اگر بار شبکه زیاد شود، طراحی پروژه اجازه می‌دهد شمار شاردها بیشتر شود.

تبلیغبروکر جی تی سی (GTCFX)بونوس ۱۰۰٪ روی اولین واریز۵ دلار کش‌بک به‌ازای هر لاتپشتیبانی فارسی و واریز ریالیدارای مجوز FCA و ASICثبت‌نام در GTCثبت‌نام

روش اجماع، اثبات سهام امن (Secure Proof of Stake) است که نسخه‌ای از اثبات سهام به شمار می‌رود. اعتبارسنج‌ها با قفل کردن EGLD حق تایید بلاک را می‌گیرند و در هر دور، گروه کوچکی از آن‌ها به‌صورت تصادفی برای تایید بلاک انتخاب می‌شوند. برای راه‌اندازی یک نود اعتبارسنج ۲۵۰۰ EGLD لازم است.

مهم‌ترین ارتقای اخیر سوپرنوا (Supernova) نام دارد که در ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۶ (۱۹ شهریور ۱۴۰۵) روی شبکه اصلی فعال شد. این ارتقا زمان هر بلاک را از ۶ ثانیه به ۰٫۶ ثانیه رساند و ترتیب کار را عوض کرد: اول درباره بلاک رای گرفته می‌شود و بعد تراکنش‌ها اجرا می‌شوند. طبق اطلاعیه رسمی پروژه، کمی پس از فعال شدن اختلالی پیش آمد و شبکه با یک به‌روزرسانی اضطراری دوباره به کار افتاد. کارمزد تراکنش ساده معمولا کسری از یک سنت است.

قراردادهای هوشمند این شبکه بیشتر با زبان برنامه‌نویسی راست (Rust) نوشته می‌شوند. برای آشنایی با این مفهوم، درس قرارداد هوشمند را ببینید.

در اکسپلورر رسمی می‌توانید شمار کل تراکنش‌ها، حساب‌ها و بلاک‌های تازه را به‌صورت زنده ببینید. طبق داده رسمی شبکه در ۱۷ آبان ۱۴۰۵، بیش از ۶۳۰ میلیون تراکنش و حدود ۹٫۳ میلیون حساب در این بلاکچین ثبت شده است.

کاربردهای مالتی ورسکس

EGLD قلب اقتصاد این شبکه است و کاربردهای اصلی آن این‌هاست:

• پرداخت کارمزد: هر انتقال توکن و هر اجرای قرارداد با EGLD پرداخت می‌شود.
• استیکینگ (Staking): دارندگان توکن آن را به اعتبارسنج‌ها واگذار می‌کنند، به امنیت شبکه کمک می‌کنند و پاداش می‌گیرند.
• حاکمیت: تغییرهای مهم شبکه با رای دارندگان توکن استیک‌شده تصویب می‌شود.
• دیفای: در صرافی xExchange و پروتکل‌های وام‌دهی شبکه از EGLD استفاده می‌شود. توضیح این حوزه را در درس دیفای بخوانید.
• زنجیره‌های اختصاصی: پروژه‌ها می‌توانند بلاکچین مستقل خود را بسازند که به شبکه اصلی متصل است.

توکنومیکس مالتی ورسکس

تبلیغبروکر ایکس چیف (XChief)حساب سنت با کمترین سرمایهحداقل واریز ۱۰ دلاراحراز هویت ایرانی و پشتیبانی فارسیکپی ترید و ربات مجازثبت‌نام در ایکس چیفثبت‌نام

توکنومیکس (Tokenomics) یعنی قواعد عرضه و توزیع یک توکن. اگر این مفهوم برایتان تازه است، درس توکنومیکس را ببینید. EGLD سال‌ها سقف ثابتی برابر ۳۱٬۴۱۵٬۹۲۶ واحد داشت که عمدا شبیه عدد پی انتخاب شده بود. در پاییز ۲۰۲۵ پیشنهادی به رای گذاشته شد که این سقف را حذف و تورم دائمی کم‌شونده را جایگزین می‌کرد. رای‌گیری با موافقت بالا تصویب شد و مدل تازه از ۲ دسامبر ۲۰۲۵ فعال است.

طبق یادداشت رسمی ارتقا، تورم سال اول ۸٫۷۵۷ درصد است و هر سال ۰٫۲۵ درصد کم می‌شود تا به کف ۲ درصد برسد. نیمی از توکن‌های تازه پاداش استیکینگ است، ۱۰ درصد برای پایداری پروتکل کنار می‌رود و ۴۰ درصد باقی فقط وقتی آزاد می‌شود که شاخص‌های رشد شبکه محقق شوند. بخشی از کارمزدها هم سوزانده می‌شود، یعنی برای همیشه از چرخه خارج می‌شود.

از دسامبر ۲۰۲۵ عرضه EGLD سقف ثابت ندارد و هر سال با نرخی کم‌شونده افزایش می‌یابد. طبق داده رسمی شبکه، در آبان ۱۴۰۵ کل عرضه حدود ۳۱٫۱ میلیون واحد بود و حدود ۱۳٫۹ میلیون واحد آن در استیکینگ قفل بود.

آیا مالتی ورسکس کلاهبرداری است؟ اعتبار با داده

برای سنجیدن اعتبار یک پروژه باید به سابقه، شفافیت و رویدادهای قابل بررسی نگاه کرد. داده‌های اصلی درباره این شبکه این‌هاست:

• سابقه: شبکه اصلی از سال ۲۰۲۰ فعال است و کد آن متن‌باز است.
• حادثه ژوئن ۲۰۲۲: یک نقص در ماشین مجازی شبکه باعث شد مهاجمان حدود ۱٫۶۵ میلیون EGLD از صرافی Maiar خارج کنند. صرافی حدود دو روز بسته ماند، تیم نقص را برطرف کرد و اعلام کرد بیشتر دارایی‌ها برگشت و کسری را بنیاد پروژه جبران می‌کند.
• تغییر توکنومیکس: حذف سقف عرضه در سال ۲۰۲۵ از نظر بعضی دارندگان خلاف وعده اولیه بود، هرچند با رای حاکمیتی تصویب شد.
• فهرست صرافی‌ها: بعضی صرافی‌های خارجی در سال ۲۰۲۶ بازار EGLD را حذف یا محدود کردند.
• پرونده حقوقی: گزارشی از شکایت SEC علیه این پروژه پیدا نشد.

سایت‌های جعلی ایردراپ و کیف پول تقلبی با نام این شبکه هم دیده می‌شود. همیشه آدرس سایت را با دقت چک کنید و الگوهای رایج را در درس کلاهبرداری رمزارز ببینید.

آینده مالتی ورسکس؛ عوامل اثرگذار

هیچ‌کس نمی‌تواند قیمت آینده EGLD را با اطمینان بگوید و ما هم عددی پیش‌بینی نمی‌کنیم. این عوامل بر مسیر پروژه اثر دارند:

1. نتیجه سوپرنوا: پایداری شبکه با بلاک‌های ۰٫۶ ثانیه‌ای در ماه‌های آینده مهم‌ترین آزمون فنی است.
2. جذب کاربر و پروژه: ارزش دیفای قفل‌شده در این شبکه در سال ۲۰۲۶ کم بوده و رشد آن به آمدن پروژه‌های تازه بستگی دارد.
3. اثر تورم: اگر استفاده از شبکه رشد نکند، توکن‌های تازه فشار فروش ایجاد می‌کنند.
4. دسترسی در صرافی‌ها: حذف از صرافی‌های بزرگ نقدشوندگی را کم می‌کند.
5. چرخه بازار: آلت‌کوین‌ها معمولا همراه جهت کلی بازار حرکت می‌کنند که در درس چرخه بازار کریپتو توضیح داده شده است.

برای دنبال کردن روند روزانه بازار، تحلیل ارز دیجیتال را ببینید.

خرید مالتی ورسکس از کجا؟

برای خرید با تومان، صرافی‌های ایرانی مثل صرافی نوبیتکس و صرافی والکس گزینه ساده‌تری هستند. پیش از ثبت‌نام بررسی کنید بازار EGLD در آن صرافی فعال باشد و برداشت روی شبکه اصلی مالتی ورسکس ممکن باشد.

صرافی‌های خارجی مثل بایننس و کوکوین نقدشوندگی بیشتری دارند. بعضی صرافی‌های خارجی کاربران ایرانی را محدود می‌کنند و ممکن است حساب را مسدود کنند. روش کلی خرید را در راهنمای خرید ارز دیجیتال و فهرست صرافی‌ها را در صفحه صرافی‌های ارز دیجیتال ببینید. نرخ لحظه‌ای را هم در صفحه قیمت مالتی ورسکس دنبال کنید.

کیف پول و استیکینگ ارز مالتی ورسکس

کیف پول رسمی شبکه ایکس‌پورتال (xPortal) است که برای موبایل عرضه شده و نسخه وب هم دارد. کیف پول سخت‌افزاری لجر هم از EGLD پشتیبانی می‌کند. هنگام ساخت کیف پول، ۲۴ کلمه بازیابی را روی کاغذ بنویسید و به هیچ‌کس ندهید. اصول نگهداری امن را در درس کیف پول ارز دیجیتال بخوانید.

استیکینگ این توکن از داخل همان کیف پول انجام می‌شود. کافی است یک ارائه‌دهنده استیکینگ را انتخاب کنید و توکن را به او واگذار کنید. ارائه‌دهنده نمی‌تواند توکن شما را برداشت کند، ولی برای پس گرفتن آن یک دوره انتظار چندروزه وجود دارد. طبق داده رسمی شبکه در آبان ۱۴۰۵، بازده سالانه استیکینگ حدود ۹ درصد بود که با تغییر شمار توکن‌های قفل‌شده عوض می‌شود. سازوکار کلی را در درس استیکینگ ببینید.

هنگام برداشت از صرافی، شبکه مقصد را درست انتخاب کنید. بعضی صرافی‌ها نسخه‌های EGLD روی شبکه‌های دیگر را هم دارند که به کیف پول ایکس‌پورتال نمی‌رسد. جزئیات را در درس شبکه انتقال بخوانید.

ریسک‌های سرمایه‌گذاری روی مالتی ورسکس

• نوسان شدید: EGLD در سال ۲۰۲۶ فاصله زیادی با بالاترین سطح تاریخی خود داشت و در ریزش‌های بازار بیشتر از بیت کوین افت می‌کند.
• تورم عرضه: حذف سقف یعنی هر سال توکن تازه وارد بازار می‌شود.
• ریسک فنی: تغییر بزرگی مثل سوپرنوا می‌تواند اختلال‌های تازه داشته باشد.
• نقدشوندگی کمتر: حذف از بعضی صرافی‌ها خرید و فروش حجم بالا را سخت‌تر می‌کند.
• رقابت: شبکه‌های سریع دیگر برای جذب همان کاربران و توسعه‌دهندگان رقابت می‌کنند.

فقط مبلغی را وارد کنید که از دست دادنش به زندگی شما آسیب نمی‌زند.

تفاوت مالتی ورسکس و نیر پروتکل

نیر پروتکل (NEAR Protocol) نزدیک‌ترین رقیب از نظر فناوری است، چون هر دو شبکه با شاردینگ مقیاس‌پذیر می‌شوند و هر دو در سال ۲۰۲۰ راه افتادند. تفاوت اصلی در مدل اقتصادی و ابزارهاست. EGLD از سال ۲۰۲۵ تورم کاهشی دارد و ایکس‌پورتال کیف پول اصلی آن است، ولی کاربران NEAR از کیف پول‌های مستقل مختلف استفاده می‌کنند.

همه درس‌های این حوزه را در آموزش ارز دیجیتال ببینید.

نکات کلیدی درس مالتی ورسکس

• مالتی ورسکس همان الروند سابق است و در نوامبر ۲۰۲۲ تغییر نام داد.
• پروژه در سال ۲۰۱۷ در رومانی شروع شد و شبکه اصلی از جولای ۲۰۲۰ فعال است.
• شبکه با سه شارد موازی و متاچین کار می‌کند.
• ارتقای سوپرنوا در شهریور ۱۴۰۵ زمان بلاک را به ۰٫۶ ثانیه رساند.
• عرضه EGLD از دسامبر ۲۰۲۵ سقف ثابت ندارد و تورم آن هر سال کم می‌شود.

جمع‌بندی

مالتی ورسکس بلاکچینی رومانیایی است که با شاردینگ و ارتقای سوپرنوا به یکی از سریع‌ترین شبکه‌های لایه ۱ تبدیل شده است. در کنار این پیشرفت فنی، تغییر مدل عرضه و کم بودن فعالیت دیفای چالش‌های جدی آن هستند. پیش از هر تصمیمی هر دو طرف را در نظر بگیرید. داده زنده را در اکسپلورر رسمی شبکه و اطلاعات پروژه را در سایت رسمی MultiversX ببینید.