بازار اوراق آمریکا روز دوشنبه ۱۷ آگوست با یک تغییر شکل روشن باز شد: منحنی بازده خزانهداری شیب گرفت و فاصله بازده اوراق ۱۰ ساله از ۲ ساله به ۳۱٫۳۲ واحد پایه رسید، یعنی در یک روز حدود ۱۵ درصد باز شد. همزمان شرطبندی معاملهگران روی افزایش زودهنگام نرخ بهره فدرال رزرو آب رفت و شاخص دلار به ۹۹٫۲۳ عقب نشست. در ادامه با اسمارت اف ایکس میبینیم این تغییر شکل از کجا آمد و برای معاملهگر ارز چه معنایی دارد.
منحنی بازده چیست و شیب گرفتنش یعنی چه؟
منحنی بازده نموداری است که بازده اوراق قرضه یک کشور را بر حسب سررسیدشان کنار هم میگذارد: از اوراق ۳ ماهه تا اوراق ۳۰ ساله. هر نقطه روی این نمودار نشان میدهد بازار برای قرض دادن پول به دولت در آن بازه زمانی چه سودی طلب میکند.
سر کوتاه این نمودار، یعنی سررسیدهای زیر دو سال، تقریبا بهطور کامل به انتظار بازار از نرخ بهره بانک مرکزی گره خورده است. سر بلند آن، یعنی ۱۰ و ۳۰ ساله، بیشتر به تورم انتظاری بلندمدت و حجم عرضه اوراق نگاه میکند.
وقتی فاصله میان این دو سر بیشتر شود، میگویند منحنی بازده شیب گرفته است. این حالت معمولا یعنی بازار انتظار سیاست پولی ملایمتری در کوتاهمدت دارد و در عین حال نگرانیاش درباره تورم بلندمدت پابرجاست. رابطه پایهای نرخ بهره و ارزش پول در درس نرخ بهره در فارکس با مثال توضیح داده شده است.
در بازار امروز چه گذشت؟
بازده اوراق ۱۰ ساله خزانه آمریکا با ۰٫۴ درصد کاهش روی ۴٫۶۷۷ درصد ایستاد، بازده ۵ ساله به ۴٫۳۴۶ درصد و بازده ۳۰ ساله به ۵٫۲۵ درصد رسید. بازده اوراق ۳ ماهه روی ۳٫۷۹۳ درصد ثابت ماند.
نکته اصلی در نسبت این عددها به هم است. سر کوتاه منحنی بازده بیشتر از سر بلند پایین آمد و همین اختلاف سرعت، فاصله ۱۰ ساله از ۲ ساله را به ۳۱٫۳۲ واحد پایه رساند. واحد پایه معادل یک صدم درصد است، پس این فاصله یعنی ۰٫۳۱ درصد.
در بازار ارز، شاخص دلار ۰٫۳۲ درصد افت کرد و به ۹۹٫۲۳۹ رسید. یورو با ۰٫۳۲ درصد رشد روی ۱٫۱۶۰۶ و پوند با ۰٫۲۳ درصد رشد روی ۱٫۳۵۶۴ معامله شد. کریس ترنر، مدیر جهانی بازارها در بانک ING، گفت شاخص دلار در حال کاوش کف محدوده ۹۹٫۴۰ تا ۱۰۰٫۰۰ است و احتمالا تمام هفته را در نیمه پایینی همین محدوده میگذراند.
چه دادهای این تغییر را ساخت؟
سه گزارش پشت سر هم مسیر انتظارات را عوض کردند. خردهفروشی جولای ۰٫۶ درصد افت کرد، در حالی که بازار رشد ۰٫۱ درصدی را انتظار داشت؛ این بدترین ماه از مه ۲۰۲۵ بود. پیش از آن اشتغال غیرکشاورزی منفی شده بود و تورم تولیدکننده هم صفر درآمد.
| داده جولای | نتیجه | اثر روی منحنی بازده |
|---|---|---|
| خردهفروشی | منفی ۰٫۶ درصد | سر کوتاه را پایین کشید |
| اشتغال غیرکشاورزی | منفی | شرط افزایش نرخ را کم کرد |
| تورم تولیدکننده | صفر | فشار هزینه را آرام نشان داد |
| نفت برنت | نزدیک ۸۹ دلار | سر بلند را بالا نگه داشت |
حاصل این ترکیب در قیمتگذاری بازار پول دیده میشود. برای نشست سپتامبر تنها ۷ واحد پایه افزایش نرخ قیمت خورده و مجموع افزایش انتظاری تا پایان سال آینده میلادی به ۳۵ واحد پایه رسیده است. بازارهای پول حدود ۷۰ درصد احتمال میدهند فدرال رزرو در سپتامبر نرخ را دستنخورده بگذارد. جزئیات دو گزارش اخیر در افت خردهفروشی آمریکا و صفر شدن تورم تولیدکننده آمده است.
چرا سر بلند منحنی همراه سر کوتاه پایین نیامد؟
پاسخ در بازار انرژی است. نفت برنت به دلیل بنبست دیپلماتیک واشینگتن و تهران بر سر عبور کشتیها از تنگه هرمز نزدیک ۸۹ دلار مانده است. شنبه فقط پنج کشتی کالا از این تنگه عبور کردند و یکشنبه هیچ کشتیای عبور نکرد، در حالی که آخر هفته پیش ۳۱ کشتی از آن گذشته بودند.
انرژی گران انتظار تورم آینده را بالا نگه میدارد و سرمایهگذار برای نگهداری اوراق بلندمدت سود بیشتری میخواهد. به همین دلیل سر بلند منحنی بازده کمتر از سر کوتاه پایین آمد و شکل کلی نمودار شیبدارتر شد. پیشینه این پرونده در گزارش تنگه هرمز و بازار نفت بررسی شده است.
در اروپا هم بازده اوراق ۱۰ ساله آلمان روی ۳٫۱۹۹ درصد و نزدیک بالاترین سطح ۱۱ روز اخیر ماند و بازده ۲ ساله روی ۲٫۷۹۰ درصد ثابت بود. کاهش هزینه استقراض آمریکا به اوراق اروپایی هم فضای تنفس داد.
این شکل تازه برای معاملهگر ارز چه معنایی دارد؟
اولین اثر روی خود دلار است. بخش بزرگی از جذابیت نگهداری دلار به بازده کوتاهمدت آن برمیگردد؛ وقتی این بازده پایین میآید، تفاوت نرخ بهره میان آمریکا و بقیه کشورها کم میشود و دلار زمین میبازد. سازوکار خود شاخص در درس شاخص دلار چیست توضیح داده شده است.
اثر دوم به جفتارزهای پرنوسان میرسد. شیب گرفتن منحنی بازده معمولا با بهبود اشتهای ریسک همراه است و ارزهایی مثل دلار استرالیا و دلار نیوزیلند از آن سود میبرند. روش خواندن این نیروها در درس تحلیل بنیادی فارکس آمده است.
اثر سوم مربوط به طلاست. فلز زرد بهره پرداخت نمیکند، پس هر بار بازده حقیقی اوراق کوتاهمدت پایین میآید، هزینه فرصت نگهداری طلا هم کم میشود و تقاضا برایش بالا میرود. نگاه فنی روزانه به این بازارها در بخش تحلیل فارکس منتشر میشود.
این هفته حواستان به چه چیزی باشد؟
مهمترین رویداد، انتشار صورتجلسه نشست ۲۹ جولای کمیته بازار باز فدرال در روز چهارشنبه است. بازار دنبال این است که ببیند چند عضو به افزایش نرخ تمایل داشتهاند؛ لحن سختگیرانهتر از انتظار میتواند بخشی از حرکت امروز منحنی بازده را پس بگیرد.
در بریتانیا سهشنبه آمار بازار کار و دستمزد و چهارشنبه تورم مصرفکننده جولای منتشر میشود که برای پوند تعیینکننده است. جمعه هم شاخصهای اولیه مدیران خرید منطقه یورو میآید. زمان دقیق هر رویداد در تقویم اقتصادی آمده و روش کار در دقیقههای پرنوسان در درس معامله در زمان اخبار توضیح داده شده است.
نکته عملی این است که حرکتهای مبتنی بر انتظار نرخ بهره سریع شکل میگیرند و به همان سرعت هم برمیگردند. اندازه پوزیشن را متناسب با این سرعت انتخاب کنید؛ روش محاسبه در درس مدیریت ریسک و حد ضرر آمده است.
سوالات متداول
۴ سوالمنحنی بازده را از کجا دنبال کنیم؟
داده رسمی روزانه را خزانهداری آمریکا منتشر میکند و در صفحه نرخهای روزانه خزانهداری در دسترس است. همان جدول، بازده همه سررسیدها را کنار هم میدهد.
شیب گرفتن منحنی بازده نشانه خوبی است یا بد؟
به تنهایی نه خوب است نه بد و باید دید کدام سر نمودار حرکت کرده. اگر سر کوتاه پایین بیاید، یعنی بازار سیاست ملایمتر انتظار دارد؛ اگر سر بلند بالا برود، یعنی نگرانی از تورم یا کسری بودجه زیاد شده است.
تفاوت منحنی بازده معکوس با حالت فعلی چیست؟
در حالت معکوس، بازده کوتاهمدت از بلندمدت بالاتر میرود و این وضعیت در تاریخ اغلب پیش از رکود دیده شده است. امروز فاصله مثبت ۳۱٫۳۲ واحد پایه است، یعنی نمودار در حالت عادی و رو به بالا قرار دارد.
واحد پایه دقیقا چقدر است؟
هر واحد پایه یک صدم درصد است. پس ۷ واحد پایه یعنی ۰٫۰۷ درصد و ۳۵ واحد پایه یعنی ۰٫۳۵ درصد افزایش نرخ بهره.
این مطلب گزارشی خبری است و توصیه معاملاتی محسوب نمیشود. منبع دادهها: بازار اوراق خزانهداری آمریکا، گزارشهای بازار ارز و اظهارنظر تحلیلگران بانک ING.
