هر بار که در اینترنت دنبال یک کفش میگردید و تا چند روز همان کفش را در تبلیغ سایتهای دیگر میبینید، یعنی رفتار شما ردیابی شده و شرکتهای تبلیغاتی از آن پول درآوردهاند، بدون اینکه سهمی به شما برسد. ارز بت برای تغییر همین مدل ساخته شد. نام کامل آن Basic Attention Token است و در فارسی بیسیک اتنشن توکن هم گفته میشود. این توکن در مرورگر بریو (Brave) استفاده میشود و به کاربری که تبلیغ بدون ردیابی میبیند، پاداش میدهد. در این درس سازنده، سازوکار، کاربردها، توکنومیکس، اعتبار، عوامل اثرگذار بر آینده، خرید، کیف پول و وضعیت استیکینگ (Staking) آن را با دادههای آبان ۱۴۰۵ مرور میکنیم. با اسمارت اف ایکس همراه باشید.
ارز بت چیست و چه مشکلی را حل میکند؟
ارز بت یک توکن روی بلاکچین اتریوم است؛ یعنی شبکه مستقل ندارد و مثل هزاران توکن دیگر با یک قرارداد هوشمند روی اتریوم ساخته شده است. اگر با مفهوم ارز دیجیتال تازه آشنا شدهاید، اول درس ارز دیجیتال چیست را بخوانید.
تبلیغات اینترنتی سه طرف دارد: کاربری که تبلیغ را میبیند، سایتی که محتوا را میسازد و برندی که پول میدهد. در مدل رایج، شرکتهای واسطه بیشترین سهم را برمیدارند، کاربر با ردیابی و صفحههای سنگین هزینه میدهد و سازنده محتوا درآمد کمی میگیرد. طرح BAT این بود که توجه کاربر واحد اندازهگیری باشد و پول تبلیغ مستقیمتر بین این سه طرف پخش شود.
مرورگر بریو تبلیغها و ردیابهای سایتها را بهطور پیشفرض مسدود میکند. اگر کاربر بخواهد، برنامه Brave Rewards را روشن میکند و به جای آن تبلیغهای خود بریو را میبیند که انتخابشان روی دستگاه خود کاربر انجام میشود و اطلاعات شخصی او به سرور نمیرود.
ارز بت توکن تبلیغاتی مرورگر بریو است: تبلیغدهنده با آن پول میدهد و کاربر با دیدن تبلیغ بدون ردیابی، سهم بزرگتر درآمد را به شکل BAT میگیرد.
سازنده ارز بت کیست و این پروژه مال کجاست؟
ارز بت را شرکت Brave Software ساخت که برندن آیک (Brendan Eich) و برایان باندی (Brian Bondy) در سال ۲۰۱۵ راه انداختند. آیک سازنده زبان برنامهنویسی جاوااسکریپت و از بنیانگذاران موزیلا، سازنده مرورگر فایرفاکس، است. فروش اولیه BAT در ۳۱ مه ۲۰۱۷ برگزار شد و حدود ۳۵ میلیون دلار را در کمتر از یک دقیقه جمع کرد؛ فروشی که به خاطر سهم بزرگ چند خریدار محدود، انتقاد هم داشت.
مقر شرکت در سان فرانسیسکوی آمریکاست. پس جواب کوتاه پرسش «ارز بت مال کجاست» این است: پروژه آمریکایی است و یک شرکت مشخص پشت آن قرار دارد، برخلاف رمزارزهایی که شبکه مستقل و غیرمتمرکز دارند.
ارز بت چطور کار میکند؟ مرورگر بریو و پاداشها
این توکن روش اجماع یا ماینینگ جداگانه ندارد و امنیتش را از اثبات سهام اتریوم میگیرد. کارمزد انتقال روی اتریوم با اتر پرداخت میشود، به همین دلیل بریو برای کم کردن هزینه، پاداشها را روی شبکههایی مثل سولانا هم پرداخت میکند. چرخه کار اینطور است:
- تبلیغدهنده کمپین خود را در شبکه تبلیغاتی بریو میخرد.
- مرورگر بر اساس علاقههایی که فقط روی دستگاه کاربر ذخیره شده، تبلیغ مناسب را انتخاب و نمایش میدهد.
- حدود ۷۰ درصد درآمد آن تبلیغ به شکل BAT به کاربر میرسد و بقیه سهم بریو است.
- کاربر میتواند توکن را نگه دارد، به سایت یا سازنده محتوای مورد علاقهاش بدهد یا به کیف پول متصل منتقل کند.

صفحه شفافیت رسمی بریو در ۱۷ آبان ۱۴۰۵ تعداد کاربران ماهانه مرورگر را حدود ۱۳۰٫۸ میلیون و کاربران روزانه را حدود ۵۵٫۴ میلیون نشان میداد. همین صفحه فهرست خریدهای BAT که بریو برای پرداخت پاداشها انجام داده را هم منتشر میکند.
در تیر ۱۴۰۵ بریو نقشه راه تازهای برای BAT منتشر کرد که پرداخت با عاملهای هوش مصنوعی، یک کارت پاداش و پروتکل پرداخت استیبل کوینی را شامل میشود. این برنامهها هنوز در مرحله اعلاماند.
کاربردهای ارز بت

- پاداش کاربر: کاربری که Brave Rewards را روشن کرده، بابت دیدن تبلیغهای خصوصی BAT دریافت میکند.
- پرداخت تبلیغ: برندها برای نمایش تبلیغ در مرورگر بریو هزینه را با این توکن تسویه میکنند.
- حمایت از سازندگان: طبق سایت رسمی BAT، بیش از دو میلیون سایت و سازنده محتوا در این برنامه تایید شدهاند و کاربران میتوانند به آنها BAT بدهند.
- استفاده در دیفای: BAT یک توکن استاندارد است و در برنامههای دیفای مثل وامدهی و صرافی غیرمتمرکز هم به کار میرود.
برنامه پاداش بریو در همه کشورها فعال نیست، چون پرداخت از راه شرکای دارای مجوز انجام میشود. کاربران ایرانی معمولا نمیتوانند پاداش را برداشت کنند، هرچند خود مرورگر و مسدودکننده تبلیغ برای همه رایگان است.
توکنومیکس ارز بت

توکنومیکس (Tokenomics) یعنی قواعد ساخت و پخش یک توکن. قواعد BAT ساده است:
- عرضه ثابت: از ابتدا ۱٫۵ میلیارد BAT ساخته شد و توکن تازهای ساخته نمیشود.
- توزیع اولیه: یک میلیارد در فروش ۲۰۱۷، ۳۰۰ میلیون برای استخر رشد کاربران که پاداشهای اولیه از آن پرداخت شد و ۲۰۰ میلیون برای تیم سازنده.
- عرضه در گردش: سایت رسمی BAT در آبان ۱۴۰۵ میگوید بیش از ۹۹ درصد کل عرضه در گردش است، پس فشار آزادسازی توکن تقریبا وجود ندارد.
- تقاضا: بریو امروز پاداشها را از درآمد تبلیغات تامین میکند و برای این کار BAT را از بازار میخرد.
تقریبا همه ۱٫۵ میلیارد BAT در گردش است، پس ارزش ارز بت بیشتر به رشد کاربران بریو و حجم تبلیغات آن بستگی دارد تا به برنامه آزادسازی.
آیا ارز بت کلاهبرداری است؟ اعتبار با داده
اعتبار را باید با داده سنجید. دادههای اصلی درباره این پروژه اینهاست:
- محصول واقعی: مرورگر بریو با بیش از ۱۳۰ میلیون کاربر ماهانه یکی از محبوبترین محصولات مرتبط با کریپتو است و کد آن متنباز است.
- تیم شناختهشده: بنیانگذاران چهرههای شناختهشده صنعت نرمافزارند و شرکت در آمریکا ثبت شده است.
- وضعیت حقوقی: تا آبان ۱۴۰۵ پروندهای از SEC علیه BAT گزارش نشده است.
- جنجالها: در سال ۲۰۱۸ جمع کردن کمک کاربران برای سازندگانی که در برنامه ثبتنام نکرده بودند انتقاد زیادی به همراه داشت. در ژوئن ۲۰۲۰ هم مرورگر هنگام تایپ آدرس چند صرافی، کد معرف اضافه میکرد که بعد از اعتراض کاربران حذف شد.
- امنیت: هک قرارداد توکن گزارش نشده است.
کلاهبرداری با نام این پروژه هم دیده میشود: نسخههای جعلی مرورگر در فروشگاههای غیررسمی، سایتهایی که وعده «ماینینگ BAT» میدهند و توکنهای همنام. مرورگر را فقط از سایت رسمی brave.com دانلود کنید. واژه «بت» در فارسی معنای دیگری هم دارد، پس هنگام جستوجو از نام کامل یا نماد BAT استفاده کنید. الگوهای رایج را در درس کلاهبرداری رمزارز بخوانید.
آینده ارز بت؛ عوامل اثرگذار
هیچکس قیمت آینده BAT را با اطمینان نمیداند و ما هم عددی پیشبینی نمیکنیم. عوامل زیر مسیر آینده ارز بت را شکل میدهند:
- رشد کاربران بریو: داده رسمی ماهانه منتشر میشود و مهمترین شاخص است.
- درآمد تبلیغات: هرچه برندهای بیشتری در بریو تبلیغ کنند، خرید BAT برای پاداشها هم بیشتر میشود.
- نقشه راه ۲۰۲۶: موفقیت کارت پاداش و پرداختهای تازه ممکن است کاربرد توکن را گستردهتر کند.
- وابستگی به یک شرکت: تصمیمهای بریو، مثلا پرداخت پاداش با دارایی دیگر، اثر مستقیم بر تقاضای BAT دارد.
- چرخه بازار: آلت کوینها معمولا همجهت با کل بازار حرکت میکنند که در درس چرخه بازار کریپتو توضیح داده شده است.
برای دنبال کردن روند کوتاهمدت بازار، تحلیل روزانه ارز دیجیتال را ببینید.
خرید ارز بت از کجا؟
BAT در بیشتر صرافیها عرضه میشود. صرافیهای ایرانی مثل صرافی نوبیتکس و صرافی والکس آن را با تومان یا تتر عرضه میکنند و ثبتنامشان برای کاربر ایرانی سادهتر است. پیش از ثبت سفارش، وجود بازار BAT و شبکه برداشت آن را در همان صرافی بررسی کنید.
صرافیهای خارجی مثل بایننس و کوکوین نقدشوندگی بیشتری دارند. بعضی صرافیهای خارجی کاربران ایرانی را محدود میکنند و ممکن است حساب را مسدود کنند. فهرست کامل را در صفحه صرافیهای ارز دیجیتال ببینید و مراحل کلی را در راهنمای خرید ارز دیجیتال بخوانید. نمودار و قیمت لحظهای را هم در صفحه قیمت ارز بت دنبال کنید.
کیف پول و استیکینگ ارز بت
کیف پول رسمی Brave Wallet داخل خود مرورگر قرار دارد و بدون نصب افزونه، BAT و توکنهای شبکههای مختلف را نگه میدارد. چون BAT یک توکن استاندارد اتریوم است، متامسک، تراست ولت و کیف پولهای سختافزاری لجر و ترزور هم آن را پشتیبانی میکنند. عبارت بازیابی تنها راه برگرداندن دارایی است؛ اصول نگهداری آن را در درس کیف پول ارز دیجیتال بخوانید.
BAT استیکینگ رسمی ندارد، چون شبکه مستقلی نیست که اعتبارسنج لازم داشته باشد. طرحهایی که با نام «استیکینگ BAT» در صرافیها دیده میشوند، معمولا وام دادن توکن به صرافی یا گذاشتن آن در پروتکلهای دیفایاند و ریسک طرف مقابل دارند. سازوکار کلی را در درس استیکینگ ببینید. هنگام انتقال، دقت کنید که BAT روی چند شبکه نسخه دارد و شبکه مبدا و مقصد باید یکی باشد؛ جزئیات را در درس شبکه انتقال بخوانید.
۶ ریسک سرمایهگذاری روی ارز بت
- نوسان شدید: BAT از سقف تاریخی سال ۲۰۲۱ فاصله بسیار زیادی دارد.
- وابستگی به بریو: سرنوشت توکن به تصمیمهای یک شرکت گره خورده است.
- فاصله کاربر و توکن: رشد کاربران مرورگر لزوما به همان اندازه تقاضای BAT را بالا نمیبرد، چون بیشتر کاربران Brave Rewards را روشن نمیکنند.
- رقابت در تبلیغات: غولهای تبلیغات اینترنتی سهم بسیار بزرگتری از بازار دارند.
- محدودیت جغرافیایی: کاربران ایرانی معمولا به پاداشها دسترسی ندارند.
- کلاهبرداری: مرورگر جعلی و سایتهای «ماینینگ BAT» دارایی را در خطر میگذارند.
فقط مبلغی را وارد بازار کنید که از دست دادنش به زندگی شما آسیب نمیزند.
تفاوت ارز بت و مدل تبلیغات گوگل

رقیب اصلی ارز بت مدل تبلیغات رایج اینترنت است که شرکتهایی مثل گوگل آن را اداره میکنند. در مدل رایج، داده رفتاری کاربر روی سرورها جمع میشود و درآمد بین شرکت تبلیغاتی و سایت تقسیم میشود. بریو داده را روی دستگاه نگه میدارد و بیشتر درآمد را به کاربر میدهد، ولی مقیاسش در برابر غولهای تبلیغات بسیار کوچک است.
| معیار | ارز بت و بریو | تبلیغات گوگل |
|---|---|---|
| محل داده کاربر | روی دستگاه کاربر | روی سرورهای شرکت |
| سهم کاربر از درآمد | ۷۰ درصد به BAT | ندارد |
| واحد پرداخت | BAT | پول رایج |
| انتخاب کاربر | اختیاری | پیشفرض فعال |
| مقیاس | حدود ۱۳۰ میلیون کاربر ماهانه | میلیاردها کاربر |
برای آشنایی با رمزارز اصلی بازار، درس بیت کوین چیست را بخوانید. فهرست همه درسها در آموزش ارز دیجیتال آمده است.
نکات کلیدی این درس
- BAT توکن تبلیغاتی مرورگر بریو روی شبکه اتریوم است.
- برندن آیک، سازنده جاوااسکریپت، آن را در مه ۲۰۱۷ با فروش ۳۵ میلیون دلاری عرضه کرد.
- عرضه کل ثابت و ۱٫۵ میلیارد BAT است و بیش از ۹۹ درصد آن در گردش است.
- کاربر با روشن کردن Brave Rewards حدود ۷۰ درصد درآمد تبلیغ را به شکل BAT میگیرد.
- BAT استیکینگ رسمی ندارد و کاربران ایرانی معمولا به پاداشها دسترسی ندارند.
جمعبندی
ارز بت یکی از معدود توکنهایی است که پشت آن محصولی با بیش از ۱۳۰ میلیون کاربر ماهانه قرار دارد. ایده اصلی، یعنی پرداخت سهم بیشتری از درآمد تبلیغات به کاربر و حفظ حریم خصوصی، هنوز جذاب است و نقشه راه تازه بریو تلاش میکند کاربرد توکن را گستردهتر کند. در مقابل، وابستگی کامل به یک شرکت، فاصله بین رشد مرورگر و تقاضای توکن و محدودیت دسترسی کاربران ایرانی را باید جدی بگیرید. دادههای زنده را در صفحه شفافیت رسمی بریو و جزئیات توکن را در سایت رسمی BAT ببینید.
سوالات متداول درباره ارز بت
۹ سوالارز بت مال کدام کشور است؟
این توکن را شرکت آمریکایی Brave Software با مقر سان فرانسیسکو ساخته است.
بیسیک اتنشن توکن یعنی چه؟
Basic Attention Token یعنی توکن پایه توجه. ایده نام این است که توجه کاربر به تبلیغ، ارزش اقتصادی دارد و باید با این توکن اندازهگیری و پرداخت شود.
چطور با مرورگر بریو ارز بت بگیریم؟
در تنظیمات مرورگر بریو برنامه Brave Rewards را روشن کنید تا تبلیغهای خصوصی نمایش داده شود. پاداش فقط در کشورهای پشتیبانیشده و با اتصال حساب یا کیف پول قابل برداشت است و کاربران ایرانی معمولا این امکان را ندارند.
تعداد کل ارز بت چقدر است؟
عرضه کل ثابت و ۱٫۵ میلیارد BAT است. سایت رسمی پروژه در آبان ۱۴۰۵ بیش از ۹۹ درصد آن را در گردش اعلام کرده است.
آیا ارز بت استخراج یا ماینینگ دارد؟
خیر. همه توکنها در سال ۲۰۱۷ ساخته شدند و سایتهایی که «ماینینگ BAT» پیشنهاد میدهند، معمولا کلاهبرداریاند.
ارز بت روی کدام شبکه است؟
نسخه اصلی روی اتریوم با استاندارد ERC-20 است و بریو پاداشها را روی شبکههایی مثل سولانا هم پرداخت میکند. هنگام واریز و برداشت، شبکه را دقیق انتخاب کنید.
آیا ارز بت استیکینگ دارد؟
استیکینگ رسمی ندارد. طرحهای سوددهی صرافیها وام دادن توکن است و ریسک خودش را دارد.
بهترین کیف پول ارز بت کدام است؟
برای کاربران بریو، کیف پول داخلی Brave Wallet سادهترین گزینه است و برای مبلغ بزرگ کیف پول سختافزاری امنتر است.
آینده ارز بت چطور است؟
آینده این توکن به رشد کاربران بریو، درآمد تبلیغات و اجرای نقشه راه تازه بستگی دارد. هیچ عدد قیمتی را نمیشود با اطمینان پیشبینی کرد.




