لوپرینگ چیست؟ | رول‌آپ ZK اتریوم و تعطیلی صرافی در ۲۰۲۶

تصور کنید سال‌ها از یک صرافی کوچک محله خرید کرده‌اید و یک روز روی درش اعلامیه‌ای می‌بینید که مغازه بسته می‌شود و مدیر، موجودی هر مشتری را به حساب بانکی همان مشتری برمی‌گرداند. لوپرینگ در ژوئن ۲۰۲۶ همین کار را با صرافی خود روی اتریوم کرد. در این درس می‌خوانید این پروژه چه بود، چطور کار می‌کرد، سازنده‌اش کیست، توکن LRC چه نقشی داشت، چه شد که تعطیل شد و دارندگان LRC امروز با چه وضعیتی روبه‌رو هستند. با اسمارت اف ایکس همراه باشید.

لوپرینگ چیست و چه مشکلی را حل می‌کرد؟

لوپرینگ (Loopring) پروتکلی برای ساخت صرافی غیرمتمرکز روی شبکه لایه ۲ اتریوم بود. مشکل اصلی که هدف گرفته بود، کارمزد بالای اتریوم بود: وقتی شبکه شلوغ می‌شود، هزینه یک معامله ساده روی اتریوم ممکن است به چند ده دلار برسد.

راه‌حل این پروژه رول‌آپ دانش صفر (ZK Rollup) بود. در این روش هزاران معامله بیرون از اتریوم انجام می‌شود، بعد همه با هم در یک بسته خلاصه می‌شوند و فقط یک اثبات ریاضی کوتاه روی اتریوم ثبت می‌شود. این اثبات نشان می‌دهد همه معامله‌ها درست بوده‌اند، بی‌آنکه جزئیات تک‌تک آن‌ها روی شبکه اصلی تکرار شود. نتیجه، کارمزد بسیار کمتر با تکیه بر امنیت اتریوم بود.

۵ دلار کش‌بک از هر معاملهعضویت رایگان اسمارت پلاس،
به‌همراه تحلیل و پلن روزانه.بونوس تا ۱۰۰٪تحلیل روزانه ۱۸ نمادبدون هزینهفعال‌سازی رایگان

لوپرینگ از نخستین رول‌آپ‌های دانش صفر روی اتریوم بود که در ژوئن ۲۰۲۶ صرافی خود را تعطیل کرد.

سازنده لوپرینگ کیست و ارز لوپرینگ مال کجاست؟

این پروژه را دنیل وانگ (Daniel Wang) در سال ۲۰۱۷ در شانگهای چین راه انداخت. وانگ پیش‌تر در شرکت‌های فناوری بزرگ مهندس نرم‌افزار بود. پروژه در همان سال با عرضه اولیه سکه (ICO) سرمایه جمع کرد و توکن LRC روی اتریوم ساخته شد. پس جواب کوتاه پرسش «ارز لوپرینگ مال کجاست» این است: ریشه تیم چینی است و توکن روی شبکه اتریوم قرار دارد.

نسخه سوم پروتکل که رول‌آپ دانش صفر را به کار گرفت، در دسامبر ۲۰۱۹ روی شبکه اصلی اتریوم فعال شد. در اوت ۲۰۲۵ استیو گوو (Steve Guo)، مدیرعامل وقت، از سمت خود کنار رفت.

شبکه لوپرینگ چطور کار می‌کرد؟

یک نهاد مرکزی به نام رله‌کننده (Relayer) سفارش‌ها را جمع می‌کرد، معامله‌ها را بیرون از اتریوم انجام می‌داد و بسته نهایی را همراه اثبات ریاضی به قرارداد هوشمند اتریوم می‌فرستاد. دارایی کاربران در همان قرارداد روی اتریوم نگه داشته می‌شد. در طراحی اصلی، اگر رله‌کننده از کار می‌افتاد، کاربر می‌توانست با یک اثبات فنی به نام اثبات مرکل (Merkle Proof) دارایی خود را مستقیم از قرارداد بیرون بکشد.

تبلیغبروکر جی تی سی (GTCFX)بونوس ۱۰۰٪ روی اولین واریز۵ دلار کش‌بک به‌ازای هر لاتپشتیبانی فارسی و واریز ریالیدارای مجوز FCA و ASICثبت‌نام در GTCثبت‌نام

ضعف این طراحی در انعطاف آن بود. شبکه ماشین مجازی نداشت و برنامه‌نویس‌ها نمی‌توانستند هر قرارداد هوشمند دلخواهی روی آن بسازند. رقیبانی که با اتریوم کاملا سازگار بودند، کم‌کم کاربران و برنامه‌ها را جذب کردند.

در ۱۷ آبان ۱۴۰۵ سایت داده ETHBEAT که پیش‌تر L2BEAT نام داشت، صفحه این پروژه را بایگانی‌شده نشان می‌داد و پیام آن می‌گفت صرافی دیگر واریز نمی‌پذیرد. دامنه سایت رسمی پروژه هم در همین تاریخ باز نمی‌شد.

کاربردهای لوپرینگ پیش از تعطیلی

1. صرافی غیرمتمرکز: معامله توکن‌های اتریوم با کارمزد کم و بدون سپردن کلید خصوصی به صرافی.
2. کیف پول هوشمند: کیف پول موبایل پروژه با قابلیت بازیابی از راه افراد مورد اعتماد که در ژوئن ۲۰۲۵ تعطیل شد.
3. بازار NFT: در سال ۲۰۲۲ بازار NFT شرکت گیم‌استاپ روی لایه ۲ همین پروژه راه افتاد. گیم‌استاپ این بازار را در سال ۲۰۲۴ بست.
4. پرداخت و انتقال: جابه‌جایی سریع توکن میان کاربران لایه ۲ با هزینه‌ای بسیار کمتر از اتریوم.

محصولات دیفای پروژه، از جمله سرمایه‌گذاری دوگانه (Dual Investment)، تا ۳۱ ژوئیه ۲۰۲۵ بسته شدند. برای آشنایی با این حوزه درس دیفای را بخوانید.

توکنومیکس لوپرینگ و نقش LRC

توکنومیکس (Tokenomics) یعنی قواعد ساخته شدن، پخش شدن و از بین رفتن یک توکن. LRC یک توکن استاندارد ERC-20 روی اتریوم با سقف حدود ۱٫۳۷ میلیارد واحد است و تولید تازه ندارد. بیشتر این عرضه سال‌هاست در گردش است.

• نقش قبلی: اپراتورهای صرافی باید LRC را وثیقه می‌گذاشتند و بخشی از کارمزد معاملات به دارندگانی می‌رسید که LRC را در برنامه پروژه قفل کرده بودند.
• وضعیت فعلی: با تعطیل شدن صرافی، منبع درآمدی که به این توکن ارزش کاربردی می‌داد از بین رفته است. برنامه رسمی تازه‌ای برای LRC اعلام نشده است.

LRC هنوز روی اتریوم وجود دارد و قابل نگهداری و انتقال است، ولی محصولی که از آن استفاده کند دیگر فعال نیست.

تبلیغبروکر ایکس چیف (XChief)حساب سنت با کمترین سرمایهحداقل واریز ۱۰ دلاراحراز هویت ایرانی و پشتیبانی فارسیکپی ترید و ربات مجازثبت‌نام در ایکس چیفثبت‌نام

آیا لوپرینگ کلاهبرداری است؟ اعتبار با داده

تعطیلی یک پروژه و کلاهبرداری دو موضوع جدا هستند و باید جدا سنجیده شوند. داده‌های اصلی درباره این پروژه:

• سابقه: کد پروتکل متن‌باز بود و صرافی لایه ۲ از دسامبر ۲۰۱۹ تا ژوئن ۲۰۲۶ کار کرد.
• هک کیف پول: در ژوئن ۲۰۲۴ سرور تایید دومرحله‌ای کیف پول هوشمند پروژه هک شد و از ۵۸ کیف پول حدود ۵ میلیون دلار دارایی سرقت شد. خود قرارداد رول‌آپ آسیب ندید.
• تعطیلی منظم: تیم در ۲۸ ژوئن ۲۰۲۶ اعلام کرد رله‌کننده را خاموش می‌کند، فهرست موجودی‌ها را منتشر می‌کند و دارایی کاربران را با هزینه خودش به آدرس اتریوم آن‌ها برمی‌گرداند. طبق گزارش تیم، حدود ۷٫۴ میلیون دلار اتر و ۷۲ نوع توکن به ۳۱٬۶۴۴ آدرس برگشت و حساب‌های زیر ۱۰ دلار از این بازگشت کنار گذاشته شدند.
• دلایل اعلام‌شده: نبود استقبال کافی، نداشتن ماشین مجازی، عقب ماندن از رقیبان سازگار با اتریوم و حذف LRC از صرافی‌های بزرگ.

نکته حساس این است که برای بازگرداندن دارایی‌ها، برداشت به یک سازوکار متمرکز زیر کنترل تیم سپرده شد. کاربران ناچار به همین تیم اعتماد کردند. توکن‌ها و سایت‌های جعلی با نام این پروژه هم وجود دارند؛ الگوهای رایج را در درس کلاهبرداری رمزارز ببینید.

آینده لوپرینگ؛ عوامل اثرگذار

هیچ عدد قیمتی را نمی‌شود برای LRC پیش‌بینی کرد و ما هم عددی نمی‌دهیم. داده‌هایی که وضعیت آینده این توکن را روشن می‌کنند:

1. نبود محصول: در آبان ۱۴۰۵ هیچ محصول فعالی از پروژه باقی نمانده بود.
2. حذف از صرافی‌ها: بایننس معاملات LRC را در آوریل ۲۰۲۶ متوقف کرد، دو صرافی بزرگ کره جنوبی در مارس ۲۰۲۶ آن را حذف کردند و کوین‌بیس هم در ۷ اوت ۲۰۲۶ معامله آن را متوقف کرد.
3. تصمیم‌های تیم: هر برنامه تازه‌ای برای توکن فقط از کانال‌های رسمی پروژه قابل پیگیری است.

برای فهم رفتار کلی بازار، درس چرخه بازار کریپتو و تحلیل روزانه ارز دیجیتال را ببینید.

خرید لوپرینگ از کجا؟

با حذف LRC از صرافی‌های بزرگ، بازارهای این توکن کم شده و نقدشوندگی آن پایین است. بایننس و کوین‌بیس دیگر بازار LRC ندارند. در زمان نوشتن این درس، کوکوین هنوز بازار LRC در برابر تتر داشت. بعضی صرافی‌های خارجی کاربران ایرانی را محدود می‌کنند و ممکن است حساب را مسدود کنند.

اگر در صرافی‌های ایرانی مثل نوبیتکس یا والکس دنبال LRC هستید، پیش از هر کاری فعال بودن بازار و امکان برداشت را بررسی کنید. خبر حذف از بایننس نشان می‌دهد این بازارها ممکن است ناگهان بسته شوند. فهرست کامل را در صفحه صرافی‌های ارز دیجیتال و قیمت لحظه‌ای را در صفحه قیمت لوپرینگ ببینید.

کیف پول لوپرینگ و استیکینگ LRC

کیف پول رسمی پروژه در ژوئن ۲۰۲۵ تعطیل شد. LRC یک توکن اتریومی است و هر کیف پولی که توکن‌های ERC-20 را پشتیبانی کند، مثل متامسک یا کیف پول سخت‌افزاری لجر، آن را نگه می‌دارد. اصول نگهداری عبارت بازیابی را در درس کیف پول ارز دیجیتال بخوانید.

برنامه رسمی استیکینگ (Staking) برای LRC همراه با بقیه محصولات بسته شد و در آبان ۱۴۰۵ پاداشی از راه رسمی پرداخت نمی‌شد. هر سایتی که امروز برای LRC سود استیکینگ وعده می‌دهد را با احتیاط کامل بسنجید. سازوکار کلی استیکینگ را در درس استیکینگ ببینید.

هنگام انتقال LRC، شبکه اتریوم (ERC-20) را انتخاب کنید. لایه ۲ این پروژه دیگر واریز نمی‌پذیرد. جزئیات را در درس شبکه انتقال ببینید.

ریسک‌های نگهداری لوپرینگ

• نبود کاربرد: صرافی و کیف پول تعطیل شده‌اند و توکن کارکرد عملی ندارد.
• نقدشوندگی پایین: حذف از صرافی‌های بزرگ یعنی فروش مقدار زیاد ممکن است دشوار یا پرهزینه باشد.
• حذف بیشتر: صرافی‌های باقی‌مانده هم ممکن است بازار LRC را ببندند.
• نوسان شدید: LRC بیش از ۹۹ درصد از سقف تاریخی خود فاصله گرفته است.
• کلاهبرداری: سایت‌هایی که با نام پروژه وعده بازگرداندن دارایی یا ایردراپ می‌دهند، رایج‌اند.

فقط مبلغی را وارد کنید که از دست دادنش به زندگی شما آسیب نمی‌زند.

تفاوت لوپرینگ و زی کی سینک

زی کی سینک (zkSync) هم رول‌آپ دانش صفر روی اتریوم است، ولی ماشین مجازی سازگار با اتریوم دارد و هر برنامه‌ای روی آن ساخته می‌شود. همین تفاوت یکی از دلایلی بود که تیم پروژه برای تعطیلی اعلام کرد.

فهرست درس‌های دیگر این حوزه در آموزش ارز دیجیتال آمده است.

نکات کلیدی این درس

• لوپرینگ را دنیل وانگ در سال ۲۰۱۷ راه انداخت و صرافی لایه ۲ آن از دسامبر ۲۰۱۹ روی اتریوم کار می‌کرد.
• کیف پول و محصولات دیفای در سال ۲۰۲۵ و صرافی لایه ۲ در ژوئن ۲۰۲۶ تعطیل شدند.
• تیم دارایی کاربران را به آدرس اتریوم آن‌ها برگرداند.
• LRC توکن ERC-20 با سقف حدود ۱٫۳۷ میلیارد است و در سال ۲۰۲۶ از بایننس و کوین‌بیس حذف شد.

جمع‌بندی

لوپرینگ نشان داد رول‌آپ دانش صفر می‌تواند معامله روی اتریوم را ارزان کند، ولی طراحی بسته و نبود سازگاری کامل با اتریوم آن را از رقیبان عقب انداخت. امروز LRC توکنی بدون محصول فعال است که در صرافی‌های کمی معامله می‌شود. اگر LRC دارید، آن را در کیف پولی نگه دارید که کلیدش دست خودتان است و فقط به کانال‌های رسمی اعتماد کنید. وضعیت پروژه را در صفحه داده پروژه و اعلامیه‌های تیم را در وبلاگ رسمی لوپرینگ دنبال کنید.