تورچین چیست؟ | صرافی بین‌زنجیره‌ای، ارز RUNE و ۶ ریسک

فرض کنید در صرافی ارز سنتی بخواهید دلار را به یورو تبدیل کنید و صراف بگوید اول دلار را به او بسپارید و یک رسید کاغذی به جای یورو بگیرید. بسیاری از ابزارهای کریپتو برای تبدیل بیت کوین به اتر همین کار را می‌کنند و نسخه بسته‌بندی‌شده می‌دهند. تورچین شبکه‌ای است که بیت کوین واقعی را می‌گیرد و اتر واقعی تحویل می‌دهد، بدون صرافی متمرکز و بدون رسید. در این درس سازوکار، کاربردها، توکنومیکس، اعتبار، عوامل اثرگذار بر آینده، راه خرید و نگهداری و ریسک‌های این پروژه را با داده‌های آبان ۱۴۰۵ مرور می‌کنیم. با اسمارت اف ایکس همراه باشید.

تورچین چیست و چه مشکلی را حل می‌کند؟

تورچین (THORChain) یک بلاکچین مستقل است که فقط یک کار اصلی دارد: تبدیل ارزهای شبکه‌های مختلف به هم. اگر با پایه‌های این حوزه آشنا نیستید، اول درس ارز دیجیتال چیست را بخوانید. بیت کوین و اتریوم دو شبکه جدا هستند و به‌طور طبیعی با هم حرف نمی‌زنند. راه رایج برای جابه‌جایی میان آن‌ها صرافی متمرکز است یا پلی که بیت کوین را قفل می‌کند و نسخه بسته‌بندی‌شده (Wrapped) آن را روی اتریوم می‌سازد.

این پروژه هر دو واسطه را حذف کرده است. شبکه روی هر بلاکچین پشتیبانی‌شده یک خزانه (Vault) دارد. کاربر بیت کوین را به خزانه بیت کوین می‌فرستد و شبکه از خزانه اتریوم، اتر واقعی به کیف پول او می‌فرستد. همه این کار بدون ثبت‌نام و احراز هویت انجام می‌شود.

۵ دلار کش‌بک از هر معاملهعضویت رایگان اسمارت پلاس،
به‌همراه تحلیل و پلن روزانه.بونوس تا ۱۰۰٪تحلیل روزانه ۱۸ نمادبدون هزینهفعال‌سازی رایگان

تورچین بیت کوین واقعی را مستقیم به ارزهای شبکه‌های دیگر تبدیل می‌کند و توکن بسته‌بندی‌شده نمی‌سازد.

سازنده تورچین کیست و مال کجاست؟

ایده این شبکه در سال ۲۰۱۸ و در یک مسابقه برنامه‌نویسی شکل گرفت. تیم اولیه اسم واقعی خود را اعلام نکرد و برای همین تورچین را پروژه‌ای با تیم ناشناس می‌شناسند. بعدها جان پل توربیورنسن (John-Paul Thorbjornsen)، برنامه‌نویس استرالیایی، به‌عنوان یکی از چهره‌های اصلی پروژه شناخته شد.

شبکه مالک مرکزی ندارد و تغییر تنظیمات آن با رأی اپراتورهای نود انجام می‌شود. نسخه آزمایشی چندزنجیره‌ای از آوریل ۲۰۲۱ با پول واقعی کار کرد و شبکه اصلی رسمی در ژوئن ۲۰۲۲ اعلام شد. پس پاسخ پرسش «تورچین مال کجاست» به یک کشور مشخص برنمی‌گردد.

شبکه تورچین به زبان ساده؛ اجماع، سرعت و کارمزد

این شبکه با کیت توسعه کازماس (Cosmos SDK) ساخته شده و اجماع آن تندرمینت (Tendermint) است. تندرمینت نوعی اثبات سهام است که بلاک‌ها را در چند ثانیه قطعی می‌کند. اپراتورهای نود برای ورود به شبکه باید مقدار زیادی RUNE به‌عنوان وثیقه (Bond) بگذارند. اگر خلاف کنند، بخشی از وثیقه‌شان جریمه می‌شود.

تبلیغبروکر جی تی سی (GTCFX)بونوس ۱۰۰٪ روی اولین واریز۵ دلار کش‌بک به‌ازای هر لاتپشتیبانی فارسی و واریز ریالیدارای مجوز FCA و ASICثبت‌نام در GTCثبت‌نام

نودها کلید خزانه‌ها را با روش امضای آستانه‌ای یا TSS (Threshold Signature Scheme) میان خود تقسیم می‌کنند. یعنی هیچ نودی به‌تنهایی کلید کامل را ندارد و برای هر برداشت باید بیشتر نودها با هم امضا کنند.

سرعت هر مبادله به شبکه مبدأ بستگی دارد. مثلا مبادله‌ای که با بیت کوین شروع شود باید منتظر تأیید بلاک بیت کوین بماند. کارمزد هم دو بخش دارد: کارمزد شبکه‌های مبدأ و مقصد، و کارمزد استخر که به اندازه سفارش و عمق استخر بستگی دارد.

اکسپلورر عمومی شبکه در ۱۷ آبان ۱۴۰۵ حجم مبادله ۲۴ ساعته را حدود ۱۲۰ میلیون دلار و تعداد مبادله‌ها را حدود ۲۴۸ هزار نشان می‌داد. صفحه نودها در همان روز ۱۱۱ نود فعال و حداقل وثیقه حدود ۳۰۱ هزار RUNE را ثبت کرده بود.

کاربردهای تورچین

نقش توکن RUNE در این شبکه از بیشتر توکن‌های صرافی‌های غیرمتمرکز پررنگ‌تر است:

1. مبادله بین شبکه‌ها: کاربر بیت کوین، اتر، لایت کوین، دوج کوین، استیبل کوین‌ها و ارزهای دیگر را مستقیم به هم تبدیل می‌کند. این کار از طریق سایت رسمی پروژه یا برنامه‌هایی مثل Asgardex انجام می‌شود.
2. جفت همه استخرها: در هر استخر نقدینگی یک طرف همیشه RUNE است. مبادله بیت کوین به اتر پشت صحنه دو مرحله دارد: بیت کوین به RUNE و RUNE به اتر.
3. وثیقه نودها: امنیت خزانه‌ها به ارزش RUNE قفل‌شده در نودها بستگی دارد.
4. تأمین نقدینگی: دارندگان می‌توانند RUNE و ارز دیگر را در استخر بگذارند و سهمی از کارمزد بگیرند. این بخش از دیفای ریسک‌های خودش را دارد.

توکنومیکس تورچین

توکنومیکس (Tokenomics) یعنی قواعدی که ساخت و پخش یک توکن را تعیین می‌کند. مدل RUNE این‌طور است:

تبلیغبروکر ایکس چیف (XChief)حساب سنت با کمترین سرمایهحداقل واریز ۱۰ دلاراحراز هویت ایرانی و پشتیبانی فارسیکپی ترید و ربات مجازثبت‌نام در ایکس چیفثبت‌نام

• سقف اولیه: ۵۰۰ میلیون RUNE بود.
• سوزاندن ذخیره: در مارس ۲۰۲۴ حدود ۶۰ میلیون توکن ذخیره غیرفعال سوزانده شد. سپس با تصمیم ADR-023 در سال ۲۰۲۵ حدود ۶۵ میلیون RUNE دیگر از ذخیره سوزانده و سقف به ۳۶۰ میلیون کاهش یافت.
• عرضه فعلی: اکسپلورر شبکه در آبان ۱۴۰۵ عرضه کل را حدود ۳۵۴ میلیون و عرضه در گردش را حدود ۳۲۹ میلیون نشان می‌داد.
• سوزاندن مداوم: از نوامبر ۲۰۲۴ درصدی از درآمد سیستم سوزانده می‌شود و این درصد چند بار با رأی تغییر کرده است.
• توکن TCY: پس از بحران وام و پس‌انداز در ژانویه ۲۰۲۵، طلبکاران به ازای هر دلار طلب یک توکن TCY گرفتند که سهمی از درآمد شبکه به آن می‌رسد.

سقف RUNE از ۵۰۰ میلیون به ۳۶۰ میلیون رسیده و سوزاندن بخشی از درآمد هنوز ادامه دارد.

آیا تورچین کلاهبرداری است؟ اعتبار با داده

این پروژه کلاهبرداری به معنای فرار با پول کاربران نبوده است، ولی سابقه پرحادثه‌ای دارد. داده‌ها را کنار هم بگذارید:

• حمله‌های ۲۰۲۱: در ژوئیه ۲۰۲۱ شبکه دو بار در فاصله کوتاه هدف حمله قرار گرفت و چند میلیون دلار از دست رفت. تیم کد را اصلاح کرد و شبکه دوباره راه افتاد.
• بحران ژانویه ۲۰۲۵: بخش وام و پس‌انداز به نام THORFi حدود ۲۰۰ میلیون دلار بدهی پیدا کرد که بدون فروش سنگین RUNE پرداخت‌شدنی نبود. شبکه این بخش را متوقف کرد و با رأی نودها بدهی را به توکن TCY تبدیل کرد.
• پول‌شویی: در فوریه ۲۰۲۵ هکرهای صرافی بای بیت بخش بزرگی از اتر دزدیده‌شده را از راه این شبکه به بیت کوین تبدیل کردند. همین موضوع انتقاد زیادی درباره نبود کنترل در شبکه‌های بدون احراز هویت به همراه داشت.
• هک مه ۲۰۲۶: طبق گزارش رسمی تیم، در ۱۵ مه ۲۰۲۶ مهاجمی که خودش نود شده بود با سوءاستفاده از ضعف روش امضای GG20 کلید یکی از پنج خزانه را بازسازی کرد و حدود ۱۰٫۷ میلیون دلار برداشت. شبکه در چند دقیقه متوقف شد، خسارت کاربران از خزانه پروتکل جبران شد و معاملات بعد از حدود پنج هفته از سر گرفته شد.

جدا از این داده‌ها، مراقب سایت‌های جعلی بازپرداخت و ایردراپ باشید. تیم پروژه بعد از هک اعلام کرد جز درگاه رسمی، برنامه بازپرداختی ندارد. الگوهای رایج را در درس کلاهبرداری رمزارز بخوانید.

آینده تورچین؛ عوامل اثرگذار

هیچ‌کس نمی‌تواند قیمت آینده RUNE را با اطمینان بگوید و ما هم عددی پیش‌بینی نمی‌کنیم. عواملی که مسیر آینده تورچین را شکل می‌دهند:

1. امنیت خزانه‌ها: جایگزینی روش امضای GG20 با روشی امن‌تر، اعتماد بعد از هک ۲۰۲۶ را تعیین می‌کند.
2. حجم مبادله: درآمد شبکه و میزان سوزاندن مستقیم به حجم مبادله‌ها بستگی دارد.
3. فشار قانونی: نقش شبکه در جابه‌جایی پول هک‌ها ممکن است رابط‌ها و کیف پول‌ها را به محدودیت وادار کند.
4. چرخه بازار: درس چرخه بازار کریپتو نشان می‌دهد آلت کوین‌ها معمولا هم‌جهت با کل بازار حرکت می‌کنند.

برای دنبال کردن روند کوتاه‌مدت بازار، تحلیل روزانه ارز دیجیتال را ببینید.

خرید تورچین از کجا؟

صرافی‌های ایرانی مثل صرافی نوبیتکس و صرافی والکس ممکن است RUNE را با تومان یا تتر عرضه کنند. پیش از خرید، فهرست بازارهای هر صرافی را ببینید. صرافی‌های خارجی مثل بایننس و کوکوین هم بازار این توکن را دارند. بعضی صرافی‌های خارجی کاربران ایرانی را محدود می‌کنند و ممکن است حساب را مسدود کنند.

فهرست صرافی‌ها را در صفحه صرافی‌های ارز دیجیتال ببینید، مراحل کلی را در راهنمای خرید ارز دیجیتال بخوانید و نمودار لحظه‌ای را در صفحه قیمت تورچین دنبال کنید.

کیف پول تورچین و استیکینگ

RUNE بومی روی خود شبکه تورچین است و آدرس آن با thor شروع می‌شود. کیف پول تراست ولت (Trust Wallet) و کیف پول Vultisig از آن پشتیبانی می‌کنند. هنگام برداشت از صرافی دقت کنید شبکه THORChain را انتخاب کنید، چون نسخه‌های قدیمی RUNE روی شبکه‌های دیگر دیگر پشتیبانی نمی‌شوند. اصول نگهداری را در درس کیف پول ارز دیجیتال و تفاوت شبکه‌ها را در درس شبکه انتقال بخوانید.

استیکینگ (Staking) یعنی قفل کردن توکن برای امن کردن شبکه و گرفتن پاداش. این شبکه استیکینگ ساده و یک‌کلیکی ندارد. دو راه اصلی وجود دارد: سپردن RUNE به یک اپراتور نود به‌عنوان تأمین‌کننده وثیقه، یا گذاشتن RUNE در استخرهای نقدینگی. هر دو ریسک دارند و پاداش آن‌ها ثابت نیست. سازوکار کلی را در درس استیکینگ ببینید.

۶ ریسک سرمایه‌گذاری روی تورچین

• ریسک امنیتی: شبکه دو بار در ۲۰۲۱ و یک بار در ۲۰۲۶ هک شده است.
• ریسک طراحی: چون RUNE طرف همه استخرهاست، افت شدید قیمت آن امنیت خزانه‌ها را هم ضعیف می‌کند.
• سابقه بحران بدهی: توقف THORFi در ۲۰۲۵ نشان داد محصولات جانبی می‌توانند کل شبکه را تحت فشار بگذارند.
• فشار قانونی: استفاده هکرها از این شبکه برای پول‌شویی ممکن است به محدودیت رابط‌ها برسد.
• ریسک تأمین نقدینگی: کسانی که در استخرها سرمایه می‌گذارند با زیان ناشی از تغییر قیمت دو دارایی روبه‌رو می‌شوند.
• نوسان شدید: RUNE فاصله بسیار زیادی با سقف‌های قبلی خود دارد و مثل بیشتر آلت کوین‌ها نوسان بالایی دارد.

فقط مبلغی را وارد بازار کنید که از دست دادنش به زندگی شما آسیب نمی‌زند.

تفاوت تورچین و یونی سواپ

یونی سواپ (Uniswap) بزرگ‌ترین صرافی غیرمتمرکز روی اتریوم و شبکه‌های سازگار با آن است و هر جفت توکنی را می‌شود در آن معامله کرد. ولی بیت کوین واقعی را پشتیبانی نمی‌کند. پروژه تورچین بلاکچین جداگانه‌ای دارد، بیت کوین بومی را مبادله می‌کند و در همه استخرهایش RUNE را طرف دوم قرار داده است.

فهرست همه درس‌های این حوزه در آموزش ارز دیجیتال آمده است.

نکات کلیدی این درس

• این شبکه ارزهای بلاکچین‌های مختلف را بدون توکن بسته‌بندی‌شده به هم تبدیل می‌کند.
• RUNE طرف دوم همه استخرها و وثیقه نودهای شبکه است.
• سقف عرضه پس از سوزاندن ذخیره از ۵۰۰ به ۳۶۰ میلیون رسید.
• بحران THORFi در ژانویه ۲۰۲۵ با تبدیل بدهی به توکن TCY مدیریت شد.
• هک مه ۲۰۲۶ حدود ۱۰٫۷ میلیون دلار زیان داشت و از خزانه پروتکل جبران شد.

جمع‌بندی

این پروژه یکی از معدود راه‌های تبدیل بیت کوین واقعی به ارزهای دیگر بدون واسطه متمرکز است و حجم مبادله واقعی دارد. طراحی آن RUNE را در مرکز همه چیز قرار داده است. همین تمرکز در کنار سابقه هک‌ها و بحران بدهی، ریسک‌هایی می‌سازد که پیش از هر تصمیم باید بسنجید. آمار زنده را در اکسپلورر تورچین و اخبار پروژه را در سایت رسمی THORChain دنبال کنید.