ای ان اس چیست؟ | دامنه eth، توکن حاکمیتی ENS و ۵ ریسک

شماره کارت بانکی شانزده رقم دارد و کمتر کسی آن را حفظ است، ولی نام و نام خانوادگی صاحب کارت را همه به خاطر می‌سپارند. آدرس کیف پول اتریوم از این هم سخت‌تر است: یک رشته ۴۲ نویسه‌ای که با 0x شروع می‌شود و یک اشتباه کوچک در آن یعنی رفتن پول به جای دیگر. ای ان اس برای حل همین مشکل ساخته شد و به شما اجازه می‌دهد به جای آن رشته طولانی، نامی مثل ali.eth داشته باشید. در این درس از سازنده و شیوه کار تا توکن ENS، ارتقای ENSv2 و ریسک‌ها را با داده‌های آبان ۱۴۰۵ مرور می‌کنیم. با اسمارت اف ایکس همراه باشید.

ای ان اس چیست و چه مشکلی را حل می‌کند؟

ای ان اس یا سرویس نام اتریوم (Ethereum Name Service) یک سامانه نام‌گذاری روی بلاکچین اتریوم است. کار آن شبیه دفترچه تلفن است: یک نام ساده را به آدرس کیف پول، آدرس وب‌سایت یا هر داده دیگری وصل می‌کند. اگر با مفهوم رمزارز آشنا نیستید، اول درس ارز دیجیتال چیست را بخوانید.

اینترنت معمولی هم همین کار را با سامانه DNS انجام می‌دهد. فرق اینجاست که نام‌های این پروژه روی بلاکچین ثبت می‌شوند و صاحب نام کلید آن را در کیف پول خودش نگه می‌دارد.

۵ دلار کش‌بک از هر معاملهعضویت رایگان اسمارت پلاس،
به‌همراه تحلیل و پلن روزانه.بونوس تا ۱۰۰٪تحلیل روزانه ۱۸ نمادبدون هزینهفعال‌سازی رایگان

این پروژه یک توکن هم دارد که با نماد ENS معامله می‌شود. این توکن برای خرید نام لازم نیست و کارش رای دادن درباره قواعد و خزانه پروژه است. نام‌های eth با اتر خریده می‌شوند و توکن ENS فقط حق رای در اداره پروژه را می‌دهد.

سازنده ای ان اس کیست و این پروژه مال کجاست؟

ایده این سرویس را نیک جانسون (Nick Johnson)، برنامه‌نویس بنیاد اتریوم، در سال ۲۰۱۶ مطرح کرد و نسخه اصلی آن در مه ۲۰۱۷ روی شبکه اصلی اتریوم راه افتاد. یک سال بعد تیم سازنده از بنیاد اتریوم جدا شد و شرکت غیرانتفاعی True Names را در سنگاپور ساخت که امروز با نام ENS Labs شناخته می‌شود.

در نوامبر ۲۰۲۱ اداره پروژه به یک سازمان خودگردان غیرمتمرکز (DAO) سپرده شد. DAO گروهی از دارندگان توکن است که با رای خود درباره خرج پول و تغییر قواعد تصمیم می‌گیرند. نهاد حقوقی این DAO بنیاد ENS است که در جزایر کیمن ثبت شده و در سال ۲۰۲۶ با رای دارندگان توکن وظایف اجرایی بیشتری گرفت. پس جواب کوتاه پرسش «ای ان اس مال کجاست» این است: تیم فنی در سنگاپور و بنیاد حقوقی در جزایر کیمن.

شبکه ای ان اس چطور کار می‌کند؟

این پروژه بلاکچین جداگانه و روش اجماع مخصوص خودش را ندارد. همه چیز با چند قرارداد هوشمند روی اتریوم اجرا می‌شود و امنیت آن همان امنیت اثبات سهام اتریوم است. سه بخش اصلی سیستم این‌هاست:

تبلیغبروکر جی تی سی (GTCFX)بونوس ۱۰۰٪ روی اولین واریز۵ دلار کش‌بک به‌ازای هر لاتپشتیبانی فارسی و واریز ریالیدارای مجوز FCA و ASICثبت‌نام در GTCثبت‌نام

• رجیستری: فهرست اصلی که مشخص می‌کند هر نام مال کیست.
• ثبت‌کننده: قراردادی که نام‌های eth را می‌فروشد و تمدید می‌کند.
• ترجمه‌گر نام (Resolver): قراردادی که می‌گوید هر نام به کدام آدرس یا داده اشاره دارد.

هر نام eth به شکل یک توکن روی اتریوم در کیف پول صاحبش قرار می‌گیرد و می‌شود آن را فروخت یا منتقل کرد. هزینه سالانه برای نام‌های ۵ حرفی و بیشتر حدود ۵ دلار است و نام‌های سه و چهار حرفی گران‌ترند. کارمزد تراکنش هم جداگانه با اتر به شبکه اتریوم پرداخت می‌شود.

داشبورد دیفای لاما در ۱۷ آبان ۱۴۰۵ درآمد ۳۰ روزه این پروژه از ثبت و تمدید نام‌ها را حدود ۲۲۶ هزار دلار و ارزش خزانه DAO را حدود ۳۹۱ میلیون دلار نشان می‌داد. نمودار همین صفحه نشان می‌دهد که اوج درآمد در سال ۲۰۲۲ بوده است.

ارتقای ENSv2 و کنار گذاشتن نیم‌چین

در سال ۲۰۲۴ تیم سازنده قصد داشت نسخه دوم را روی یک لایه ۲ اختصاصی به نام نیم‌چین (Namechain) بسازد تا هزینه ثبت نام پایین بیاید. در فوریه ۲۰۲۶ این برنامه کنار رفت، چون کارمزد شبکه اصلی اتریوم بعد از ارتقاهای سال ۲۰۲۵ به اندازه کافی کم شده بود. ENSv2 حالا مستقیم روی اتریوم ساخته می‌شود و در اکتبر ۲۰۲۶ پیشنهاد فعال‌سازی آن روی شبکه اصلی به رای DAO رفت. طبق این پیشنهاد، نام‌های فعلی دست صاحبانشان می‌مانند و مهاجرت اجباری نیست.

کاربردهای ارز ای ان اس و دامنه‌های eth

کاربردهای این پروژه دو دسته‌اند: کاربرد نام‌ها و کاربرد توکن.

1. نام کیف پول: به جای آدرس طولانی، نامی مثل ali.eth را به دیگران می‌دهید و کیف پول‌های سازگار آن را به آدرس اصلی تبدیل می‌کنند.
2. هویت وب ۳: عکس پروفایل، ایمیل و حساب شبکه‌های اجتماعی را می‌شود روی نام ثبت کرد تا برنامه‌های غیرمتمرکز آن را نشان دهند.
3. وب‌سایت غیرمتمرکز: یک نام eth می‌تواند به سایتی روی شبکه ذخیره‌سازی IPFS اشاره کند.
4. زیرنام: صاحب یک نام می‌تواند زیرنام‌هایی مثل pay.ali.eth بسازد. بعضی شبکه‌های لایه ۲ هم نام کاربران خود را به شکل زیرنام این سرویس می‌سازند.
5. رای در DAO: دارندگان توکن ENS درباره هزینه نام‌ها، بودجه تیم‌ها و خرج خزانه رای می‌دهند یا حق رای خود را به نماینده می‌سپارند.

درآمد فروش و تمدید نام‌ها به خزانه DAO می‌رود و همین خزانه با توکن مدیریت می‌شود.

توکنومیکس ای ان اس

تبلیغبروکر ایکس چیف (XChief)حساب سنت با کمترین سرمایهحداقل واریز ۱۰ دلاراحراز هویت ایرانی و پشتیبانی فارسیکپی ترید و ربات مجازثبت‌نام در ایکس چیفثبت‌نام

توکنومیکس (Tokenomics) یعنی قواعدی که تعیین می‌کند یک توکن چطور ساخته و پخش می‌شود. ENS این ویژگی‌ها را دارد:

• عرضه کل: ۱۰۰ میلیون ENS در نوامبر ۲۰۲۱ ساخته شد.
• ایردراپ: ۲۵ درصد به دارندگان نام‌های eth رسید. حدود ۱۹٫۶ میلیون توکن تا مه ۲۰۲۲ دریافت شد و باقی آن به خزانه برگشت.
• خزانه DAO: ۵۰ درصد به خزانه رسید که در چهار سال آزاد شد.
• تیم و همکاران: ۲۵ درصد به توسعه‌دهندگان اصلی و پروژه‌های همکار رسید که آزادسازی آن هم چهارساله بود.
• ضرب تازه: قرارداد توکن اجازه می‌دهد DAO با رای، سالی حداکثر ۲ درصد توکن تازه بسازد.

دوره آزادسازی چهارساله ENS حدود نوامبر ۲۰۲۵ تمام شد و از آن به بعد فشار فروش ناشی از باز شدن قفل توکن‌ها کمتر است.

آیا ای ان اس کلاهبرداری است؟ اعتبار با داده

این سرویس از سال ۲۰۱۷ فعال است و کد قراردادهای آن متن‌باز است. داده‌های اصلی برای سنجش اعتبار آن:

• سابقه: نسخه اصلی بیش از نه سال است که روی اتریوم کار می‌کند و تا آبان ۱۴۰۵ گزارشی از هک قراردادهای اصلی آن منتشر نشده است.
• شفافیت مالی: درآمد و هزینه‌های DAO روی زنجیره دیده می‌شود و پیشنهادهای بودجه در انجمن عمومی پروژه بحث و رای‌گیری می‌شوند.
• پرونده‌های حقوقی: ENS Labs در سال ۲۰۲۴ اختلاف خود با شرکت Manifold Finance بر سر دامنه eth.link را با توافق ۳۰۰ هزار دلاری بست. اعتراض آن به یک ثبت اختراع آنستاپبل دامینز هم در اداره ثبت اختراع آمریکا رد شد.
• وضعیت نظارتی: کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC) پرونده‌ای علیه ENS باز نکرده و ETF مستقیمی هم برای آن عرضه نشده است.

کلاهبرداری با نام این پروژه هم رایج است: سایت‌های جعلی ایردراپ، توکن‌های هم‌نام روی شبکه‌های دیگر و پیام‌هایی که عبارت بازیابی کیف پول را می‌خواهند. نام‌هایی که با حروف شبیه به هم ساخته می‌شوند هم برای فریب استفاده می‌شوند، پس پیش از ارسال پول آدرس نهایی را چک کنید. الگوهای رایج را در درس کلاهبرداری رمزارز ببینید.

آینده ای ان اس؛ عوامل اثرگذار

هیچ‌کس نمی‌تواند قیمت آینده این توکن را با اطمینان بگوید و ما هم عددی پیش‌بینی نمی‌کنیم. عواملی که آینده ای ان اس را شکل می‌دهند قابل دنبال کردن‌اند:

1. اجرای ENSv2: سرعت فعال شدن نسخه دوم و رضایت کاربران از مهاجرت.
2. تعداد نام‌ها و تمدید: درآمد خزانه به خرید و تمدید نام‌های eth بستگی دارد.
3. پسوند ens در اینترنت معمولی: بنیاد ENS در سال ۲۰۲۶ برای ثبت پسوند ens نزد آیکن (ICANN)، نهاد مدیریت دامنه‌های اینترنت، درخواست داده و نتیجه آن هنوز روشن نیست.
4. پذیرش در کیف پول‌ها: هرچه کیف پول‌ها و شبکه‌های لایه ۲ بیشتری این نام‌ها را بشناسند، استفاده از سرویس بیشتر می‌شود.
5. چرخه بازار: آلت کوین‌ها معمولا هم‌جهت با کل بازار حرکت می‌کنند که در درس چرخه بازار کریپتو توضیح داده شده است.

برای دنبال کردن روند کوتاه‌مدت بازار، تحلیل روزانه ارز دیجیتال را ببینید.

خرید ای ان اس از کجا؟

توکن ENS در صرافی‌های ایرانی مثل صرافی نوبیتکس و صرافی والکس با تومان یا تتر معامله می‌شود. صرافی‌های خارجی مثل بایننس و کوکوین هم بازار ENS با تتر دارند. بعضی صرافی‌های خارجی کاربران ایرانی را محدود می‌کنند و ممکن است حساب را مسدود کنند.

فهرست کامل را در صفحه صرافی‌های ارز دیجیتال ببینید و مراحل کلی را در راهنمای خرید ارز دیجیتال بخوانید. نمودار و تغییرات لحظه‌ای را هم در صفحه قیمت ای ان اس دنبال کنید.

برای ثبت نام eth به اتر و کیف پول شخصی نیاز دارید و این کار از سایت رسمی پروژه انجام می‌شود. هنگام برداشت از صرافی هم شبکه انتقال را با دقت انتخاب کنید.

کیف پول و استیکینگ ای ان اس

ENS یک توکن ERC-20 روی اتریوم است و در هر کیف پول سازگار با اتریوم مثل متامسک، تراست ولت یا کیف پول‌های سخت‌افزاری نگه داشته می‌شود. اصول نگهداری امن را در درس کیف پول ارز دیجیتال بخوانید.

این توکن استیکینگ (Staking) بومی ندارد و پروتکل بابت نگه داشتن آن سودی پرداخت نمی‌کند. کاری که می‌شود کرد واگذاری حق رای (Delegation) است: توکن در کیف پول شما می‌ماند و فقط قدرت رای آن به یک نماینده سپرده می‌شود. هر سرویسی که بابت سپردن ENS سود ثابت وعده می‌دهد، ربطی به پروتکل اصلی ندارد و ریسک خودش را دارد.

ریسک‌های سرمایه‌گذاری روی ای ان اس

• ارزش توکن حاکمیتی: توکن ENS سهمی از درآمد پروژه به دارنده نمی‌دهد و ارزش آن بیشتر به حق رای وابسته است.
• تمرکز رای: اگر قدرت رای به چند نماینده بزرگ واگذار شود، تصمیم‌های DAO در دست گروه کوچکی قرار می‌گیرد.
• ریسک اجرای ENSv2: مهاجرت به نسخه تازه ممکن است با خطای فنی یا سردرگمی کاربران همراه شود.
• رقابت: سرویس‌های نام‌گذاری روی شبکه‌های دیگر و نام‌های اختصاصی کیف پول‌ها بازار را تقسیم می‌کنند.
• نوسان شدید: این توکن فاصله زیادی تا سقف تاریخی خود دارد و افت‌های عمیقی را تجربه کرده است.

فقط مبلغی را وارد بازار کنید که از دست دادنش به زندگی شما آسیب نمی‌زند.

تفاوت ای ان اس و آنستاپبل دامینز

آنستاپبل دامینز (Unstoppable Domains) مهم‌ترین رقیب این پروژه در بازار نام‌های بلاکچینی است. این شرکت آمریکایی نام‌ها را با پسوندهایی مثل crypto یا wallet و با یک بار پرداخت می‌فروشد. سرویس نام اتریوم در مقابل هزینه سالانه می‌گیرد، متن‌باز است و تصمیم‌هایش را DAO می‌گیرد.

برای آشنایی با شبکه میزبان این پروژه، درس اتریوم چیست را بخوانید و فهرست همه درس‌های این حوزه را در آموزش ارز دیجیتال ببینید.

نکات کلیدی این درس

• سرویس نام اتریوم در مه ۲۰۱۷ با طرح نیک جانسون راه افتاد.
• تیم فنی ENS Labs در سنگاپور است و بنیاد ENS در جزایر کیمن ثبت شده است.
• نام‌های eth با اتر خریده می‌شوند و توکن ENS برای رای دادن در DAO است.
• عرضه کل ۱۰۰ میلیون ENS است و آزادسازی چهارساله آن در سال ۲۰۲۵ تمام شد.
• ENSv2 بعد از کنار رفتن نیم‌چین مستقیم روی شبکه اصلی اتریوم ساخته می‌شود.

جمع‌بندی

این پروژه یکی از قدیمی‌ترین زیرساخت‌های اتریوم است و کار ساده‌ای انجام می‌دهد: آدرس طولانی را به نامی تبدیل می‌کند که آدم‌ها به خاطر می‌سپارند. توکن ENS حق رای در اداره این سرویس را می‌دهد و ارزش آن به آینده ENSv2، درآمد خزانه و پذیرش نام‌ها بستگی دارد. پیش از هر تصمیمی، اطلاعیه‌های رسمی را در سایت رسمی ای ان اس و مستندات فنی را در مستندات ENS بخوانید.