تحلیل درست بوده، جهت درست بوده، ولی معامله زیان داده. یک علت رایج که کمتر به آن فکر می‌شود، همان چند ثانیه‌ای است که پای پنجره‌ی ثبت سفارش می‌گذرد: نوع اشتباه سفارش انتخاب شده یا حد ضرر جا مانده. پنجره‌ای که در پلتفرم باز می‌شود چند گزینه دارد و هرکدام رفتار کاملاً متفاوتی می‌سازند. در این درس مبتدی انواع سفارش در فارکس را یاد می‌گیریم، اینکه هرکدام چه زمانی به کار می‌آیند و کدام اشتباه‌ها بیشترین هزینه را دارند. با اسمارت اف ایکس همراه باشید.
سفارش در فارکس چیست؟
سفارش (Order) دستوری است که شما به بروکر می‌دهید تا معامله‌ای را با شرایط مشخص انجام دهد. بروکر همان شرکتی است که دسترسی شما به بازار را فراهم می‌کند و سفارش‌هایتان را اجرا می‌کند.
هر سفارش دست‌کم سه چیز را مشخص می‌کند: روی چه نمادی، با چه حجمی، و در چه قیمتی. حجم در فارکس با واحدی به نام لات بیان می‌شود و اندازه‌ی آن تعیین می‌کند هر واحد حرکت قیمت چند دلار سود یا زیان بسازد.
آنچه سفارش‌ها را از هم جدا می‌کند، پاسخ به یک پرسش است: همین حالا وارد شویم یا منتظر رسیدن قیمت به سطح دلخواهمان بمانیم؟ تمام تقسیم‌بندی‌های بعدی از همین یک پرسش بیرون می‌آیند.
دو خانواده‌ی اصلی سفارش
سفارش بازار (Market Order) یعنی همین الان با بهترین قیمت موجود وارد شو. اجرای آن تقریباً قطعی است ولی قیمت دقیقش تضمین نمی‌شود؛ ممکن است کمی بهتر یا بدتر از عددی باشد که روی صفحه دیدید.
سفارش در انتظار (Pending Order) یعنی این سطح قیمتی را زیر نظر بگیر و اگر قیمت به آن رسید، وارد شو. قیمت ورود را خودتان تعیین می‌کنید، اما هیچ تضمینی نیست که بازار به آن سطح برسد؛ ممکن است سفارش هرگز اجرا نشود.
این یک معاوضه است و باید آگاهانه انتخاب شود: سفارش بازار قطعیت اجرا می‌دهد و سفارش در انتظار قطعیت قیمت. هر دو را با هم نمی‌شود داشت.
در عمل، معامله‌گرانی که از قبل برنامه‌ریزی می‌کنند بیشتر از سفارش در انتظار استفاده می‌کنند، چون به آن‌ها اجازه می‌دهد بدون نشستن پای نمودار، در سطح موردنظرشان وارد شوند.
چهار سفارش در انتظار
اینجا جایی است که بیشتر تازه‌کارها گیج می‌شوند، در حالی که منطقش ساده است. فقط دو چیز فرق می‌کند: سفارش بالای قیمت فعلی است یا پایین آن، و خرید است یا فروش.
- خرید محدود (Buy Limit): پایین‌تر از قیمت فعلی. می‌گویید اگر قیمت افت کرد، آنجا برایم بخر. یعنی می‌خواهید ارزان‌تر بخرید.
- فروش محدود (Sell Limit): بالاتر از قیمت فعلی. می‌گویید اگر قیمت بالا رفت، آنجا برایم بفروش. یعنی می‌خواهید گران‌تر بفروشید.
- خرید توقفی (Buy Stop): بالاتر از قیمت فعلی. می‌گویید فقط اگر بازار بالا رفت و از این سطح گذشت، وارد خرید شو.
- فروش توقفی (Sell Stop): پایین‌تر از قیمت فعلی. می‌گویید فقط اگر بازار از این سطح پایین‌تر رفت، وارد فروش شو.
یک میان‌بر برای به‌خاطر سپردن: سفارش‌های محدود همیشه قیمت بهتری از قیمت فعلی می‌خواهند و سفارش‌های توقفی همیشه قیمت بدتری را می‌پذیرند تا مطمئن شوند حرکت واقعاً شروع شده است.
محدود یا توقفی؟ منطقشان فرق دارد
تفاوت واقعی این دو در ظاهرشان نیست، در سناریویی است که در ذهن دارید.
سفارش محدود روی بازگشت قیمت شرط می‌بندد. شما سطحی را می‌بینید که فکر می‌کنید قیمت از آن برمی‌گردد و سفارش را همان‌جا می‌گذارید. این سبک با معامله از سطوح حمایت و مقاومت جور درمی‌آید و روش پیدا کردن آن سطوح در درس حمایت و مقاومت آمده است.
سفارش توقفی روی ادامه‌ی حرکت شرط می‌بندد. شما نمی‌خواهید حدس بزنید؛ می‌خواهید بازار اول ثابت کند که جهت را انتخاب کرده و بعد وارد شوید. این سبک با معامله‌ی شکست جور درمی‌آید.
هرکدام ریسک خودشان را دارند. در سفارش محدود، ریسک این است که قیمت هرگز به سطح شما نرسد و بازار بدون شما برود. در سفارش توقفی، ریسک این است که شکست جعلی باشد؛ یعنی قیمت از سطح رد شود، شما را وارد کند و بعد برگردد.
حد ضرر و حد سود؛ دو سفارش خودکار
دو سفارش دیگر وجود دارند که به پوزیشن باز شما وصل می‌شوند و خودکار عمل می‌کنند.
حد ضرر (Stop Loss) سطحی است که اگر قیمت به آن برسد، معامله با زیانی از پیش تعیین‌شده بسته می‌شود. کارش این است که یک اشتباه را به یک زیان کوچک و قابل تحمل تبدیل کند، نه به یک فاجعه.
حد سود (Take Profit) سطحی است که اگر قیمت به آن برسد، معامله با سود بسته می‌شود. کارش این است که نگذارد سود روی میز بماند و در برگشت بازار از بین برود.
فاصله‌ی این دو تا نقطه‌ی ورود، نسبت سود به زیان معامله را می‌سازد. اگر حد ضرر بیست پیپ پایین‌تر و حد سود چهل پیپ بالاتر باشد، نسبت شما یک به دو است. پیپ کوچک‌ترین واحد تغییر قیمت در بیشتر جفت‌ارزهاست.
یک قاعده‌ی ساده که ارزش رعایت دارد: هر دو را همراه با ورود ثبت کنید، نه بعد از آن. گذاشتن حد ضرر پس از باز شدن معامله یعنی چند دقیقه بدون محافظت ماندن، و همان چند دقیقه گاهی گران تمام می‌شود. چارچوب کامل تعیین این سطوح در درس مدیریت ریسک و حد ضرر بررسی شده است.
مدت اعتبار سفارش
هر سفارش در انتظار یک عمر دارد و این گزینه در همان پنجره‌ی ثبت قرار دارد، ولی اغلب دست‌نخورده رها می‌شود.
حالت پیش‌فرض در بیشتر پلتفرم‌ها بدون تاریخ انقضا است، یعنی سفارش تا وقتی خودتان حذفش کنید فعال می‌ماند. حالت دیگر تعیین یک تاریخ و ساعت مشخص است که پس از آن سفارش خودکار پاک می‌شود.
چرا اهمیت دارد؟ چون سفارشی که برای شرایط امروز بازار گذاشته‌اید، ممکن است چهار روز بعد در شرایطی کاملاً متفاوت اجرا شود. تحلیلی که آن سفارش بر پایه‌اش بود دیگر معتبر نیست، ولی سفارش هنوز آنجاست و منتظر است.
عادت خوب این است که برای سفارش‌های در انتظار تاریخ انقضا بگذارید، یا دست‌کم هر روز فهرست سفارش‌های باز را مرور کنید و آن‌هایی را که منطقشان از بین رفته حذف کنید.
چرا قیمت اجرا با قیمتی که دیدید فرق می‌کند؟
این پرسش تقریباً برای همه پیش می‌آید و دو دلیل رایج دارد.
اسپرد. در هر لحظه دو قیمت وجود دارد: قیمتی که می‌توانید بخرید و قیمتی که می‌توانید بفروشید. فاصله‌ی این دو اسپرد نام دارد و هزینه‌ی اصلی هر معامله است. به همین دلیل هر معامله از همان لحظه‌ی باز شدن، کمی در زیان شروع می‌شود.
لغزش (Slippage). فاصله‌ی زمانی میان فشردن دکمه و رسیدن سفارش به سرور بروکر، هرچند کوتاه، صفر نیست. اگر در همان لحظه قیمت جابه‌جا شود، سفارش شما با قیمت جدید پر می‌شود. در بازار آرام این اختلاف ناچیز است، ولی در دقایق انتشار داده‌های اقتصادی می‌تواند بزرگ شود. رفتار بازار در آن ساعت‌ها را در درس معامله در زمان اخبار بررسی کرده‌ایم.
نکته‌ی مهمی که باید بدانید: حد ضرر شما هم از این قاعده مستثنا نیست. در حرکت‌های شدید ممکن است قیمت از روی آن بپرد و سفارش در سطح بدتری اجرا شود. به همین دلیل، کوچک نگه‌داشتن حجم مهم‌تر از دقیق گذاشتن حد ضرر است.
کدام سفارش را چه زمانی انتخاب کنیم؟
راهنمای عملی برای تصمیم‌گیری در لحظه:
- پای نمودار هستید و سطح فعلی همان جایی است که می‌خواستید. سفارش بازار.
- سطح موردنظرتان پایین‌تر است و منتظر افت هستید. خرید محدود.
- می‌خواهید فقط پس از عبور قیمت از یک مقاومت وارد شوید. خرید توقفی.
- پای نمودار نیستید ولی برنامه‌تان مشخص است. سفارش در انتظار همراه با حد ضرر و حد سود.
- ساعت انتشار داده‌ی مهم نزدیک است. بهترین انتخاب معمولاً هیچ سفارشی نیست.
تعیین حجم هر سفارش هم به اهرم و مارجین حسابتان گره خورده است؛ اگر این مفاهیم برایتان تازه‌اند، درس لوریج و مارجین پیش‌نیاز خوبی است.
شش اشتباه رایج در ثبت سفارش
- باز کردن معامله بدون حد ضرر. پوزیشن بدون حد ضرر یعنی زیان بی‌سقف. این تنها موردی در این فهرست است که می‌تواند کل حساب را ببرد.
- دور کردن حد ضرر هنگام زیان. وقتی قیمت به حد ضرر نزدیک می‌شود و شما آن را عقب می‌برید، در واقع تصمیم گرفته‌اید بیشتر ببازید. این بدترین عادت ممکن است.
- اشتباه گرفتن محدود با توقفی. نتیجه‌اش ورود در جهت اشتباه است. پیش از تأیید، یک بار سطح سفارش را نسبت به قیمت فعلی نگاه کنید.
- وارد کردن حجم اشتباه. یک صفر اضافه در فیلد حجم، رایج‌ترین خطای فاجعه‌بار تازه‌کارهاست. همیشه پیش از تأیید، عدد حجم را دوباره بخوانید.
- سفارش بازار در ساعت خبر. اسپرد باز است و لغزش قیمت ورود شما را خراب می‌کند.
- فراموش کردن سفارش‌های در انتظار. سفارشی که هفته‌ی پیش گذاشته‌اید، امروز در شرایطی کاملاً متفاوت اجرا می‌شود.
نکات کلیدی این درس
- سفارش بازار قطعیت اجرا می‌دهد و سفارش در انتظار قطعیت قیمت؛ هر دو با هم ممکن نیست.
- چهار سفارش در انتظار فقط در دو چیز فرق دارند: بالای قیمت یا پایین آن، خرید یا فروش.
- سفارش محدود روی بازگشت قیمت شرط می‌بندد و توقفی روی ادامه‌ی حرکت.
- حد ضرر و حد سود را همراه با ورود ثبت کنید، نه بعد از آن.
- فاصله‌ی این دو تا ورود، نسبت سود به زیان معامله را می‌سازد.
- برای سفارش‌های در انتظار تاریخ انقضا بگذارید یا هر روز مرورشان کنید.
- اسپرد و لغزش باعث می‌شوند قیمت اجرا با قیمت روی صفحه کمی فرق کند.
جمع‌بندی
انواع سفارش از آن موضوع‌هایی است که ساده به نظر می‌رسد و به همین دلیل سرسری گرفته می‌شود، ولی خطاهایش مستقیماً به حساب شما آسیب می‌زند. خبر خوب این است که یادگیری کاملش بیشتر از یک بعدازظهر وقت نمی‌برد و بعد از آن، برای همیشه با شماست. اگر تازه شروع کرده‌اید، روی یک حساب آزمایشی هر شش نوع سفارش را یک بار ثبت کنید و ببینید هرکدام دقیقاً چه رفتاری دارند. همین تمرین ساده جلوی گران‌ترین خطاهای ماه‌های اول را می‌گیرد. و یک قاعده را هرگز زیر پا نگذارید: هیچ معامله‌ای بدون حد ضرر باز نکنید.
سوالات متداول درباره انواع سفارش
۵ سوالتفاوت سفارش بازار و سفارش در انتظار چیست؟
سفارش بازار بلافاصله با بهترین قیمت موجود اجرا می‌شود، ولی سفارش در انتظار تا رسیدن قیمت به سطحی که تعیین کرده‌اید صبر می‌کند و ممکن است هرگز اجرا نشود.
فرق بای لیمیت و بای استاپ چیست؟
هر دو سفارش خرید هستند ولی جایشان فرق دارد. خرید محدود پایین‌تر از قیمت فعلی قرار می‌گیرد چون می‌خواهید ارزان‌تر بخرید، و خرید توقفی بالاتر از قیمت فعلی چون می‌خواهید فقط پس از شروع حرکت صعودی وارد شوید.
آیا حد ضرر همیشه در همان قیمت اجرا می‌شود؟
نه همیشه. در حرکت‌های شدید و ساعت‌های خبری، قیمت می‌تواند از روی آن بپرد و سفارش در سطح بدتری پر شود. بهترین دفاع در برابر این حالت، کوچک نگه‌داشتن حجم معامله است.
لغزش یا اسلیپیج چیست؟
اختلاف میان قیمتی که هنگام ثبت سفارش دیدید و قیمتی که سفارش واقعاً در آن اجرا شد. علتش جابه‌جایی قیمت در همان کسری از ثانیه‌ای است که سفارش به سرور بروکر می‌رسد.
بهترین نوع سفارش برای مبتدی‌ها کدام است؟
سفارش در انتظار همراه با حد ضرر و حد سود، چون شما را وادار می‌کند پیش از ورود درباره‌ی قیمت ورود، محل خروج و اندازه‌ی ریسک تصمیم بگیرید، به‌جای تصمیم‌گیری در لحظه‌ی هیجان.
