بیشتر کسانی که در گوگل دنبال اندیکاتور سیگنال خرید و فروش می‌گردند، ابزاری می‌خواهند که روی نمودار فلش سبز و قرمز بکشد و بگوید کجا بخرند و کجا بفروشند. این راهنما توضیح می‌دهد سیگنال اندیکاتور در عمل چه معنایی دارد، چرا یک اندیکاتور تنها کافی نیست و چطور سه اندیکاتور از سه خانواده متفاوت یک قانون ورود و خروج کامل می‌سازند. پنج ترکیب نمونه با شرط خرید، شرط فروش و جای حد ضرر آمده و یکی از آنها روی نمودار واقعی طلا در شبیه‌ساز نشان داده شده است. برای دیدن آموزش‌ها و ابزارهای دیگر به اسمارت اف ایکس سر بزنید.
آیا اندیکاتور سیگنال خرید و فروش بازار را پیش‌بینی میکند؟
هیچ اندیکاتوری، از جمله پرطرفدارترین اندیکاتور سیگنال خرید و فروش، قیمت آینده را پیش‌بینی نمی‌کند. هر اندیکاتور یک فرمول است که قیمت و گاهی حجم کندلهای گذشته را خلاصه میکند. میانگین متحرک جهت حرکت اخیر را نشان می‌دهد، RSI سرعت آن را می‌سنجد و ATR اندازه نوسان را. اگر با کار اندیکاتورها آشنا نیستید، اول درس اندیکاتور چیست را بخوانید.
ابزارهای دانلودی که با نام «اندیکاتور سیگنال خرید و فروش بسیار قوی» فروخته میشوند، معمولا همان میانگینها و نوسانگرهای استاندارد را ترکیب می‌کنند و نتیجه را به شکل فلش نمایش می‌دهند. بعضی از آنها سیگنال کندلهای گذشته را بعد از بسته شدن جابه‌جا می‌کنند (به این رفتار ریپینت می‌گویند) و به همین دلیل روی نمودار گذشته بی‌نقص به نظر می‌رسند. هر نرخ بردی که فروشنده بدون بک‌تست قابل تکرار اعلام کند، عدد قابل اعتمادی نیست.
ارزش اندیکاتور در قانون‌مند کردن تصمیم است: در کدام جهت معامله کنید، چه زمانی وارد شوید و حد ضرر چقدر فاصله داشته باشد.
سیگنال اندیکاتور یک شرط است؛ سه لایه روند، ماشه و ریسک
وقتی RSI از ۳۰ بالا می‌رود یا دو میانگین متحرک همدیگر را قطع می‌کنند، اندیکاتور فقط اعلام میکند که یک شرط ریاضی برقرار شده است. این شرط وقتی به سیگنال خرید یا فروش تبدیل میشود که دو شرط دیگر هم کنارش باشند. یک اندیکاتور سیگنال خرید و فروش کامل، که همان اندیکاتور ورود و خروج است، در عمل از سه لایه ساخته میشود:
- لایه روند: جهت مجاز معامله را مشخص میکند. مثلا وقتی قیمت بالای EMA ۵۰ است، فقط خرید بررسی میشود.
- لایه ماشه: زمان ورود را مشخص میکند. برگشت RSI به بالای ۵۰ یا مثبت شدن هیستوگرام MACD نمونههای رایج ماشه هستند.
- لایه ریسک: فاصله حد ضرر و حجم معامله را تعیین میکند. ATR یا عرض یک کانال نوسانی این کار را انجام می‌دهد.
اگر یکی از این سه شرط برقرار نباشد، قانون اندیکاتور سیگنال خرید و فروش می‌گوید صبر کنید. همین صبر بخش بزرگی از سیگنال‌های اشتباه را حذف میکند. معامله‌گری که فقط با ماشه وارد میشود، در روند نزولی هم با هر برگشت کوچک RSI خرید میکند و حد ضرر را با حدس می‌گذارد.
قانون پرهیز از اندیکاتورهای هم‌خانواده
اندیکاتورها چهار خانواده اصلی دارند: روند، مومنتوم یا نوسانگر، نوسانپذیری و حجم. اندیکاتورهای یک خانواده از یک داده و با فرمول‌های نزدیک ساخته میشوند. RSI، استوکاستیک و CCI هر سه فاصله قیمت بسته شدن را با محدوده چند کندل اخیر می‌سنجند. وقتی هر سه را روی نمودار می‌گذارید، یک اطلاعات را سه بار می‌بینید و هم‌جهت شدن آنها حس تایید قوی می‌دهد، در حالی که تایید تازهای اضافه نشده است.
به این خطا افزونگی اندیکاتور می‌گویند و یکی از دلیل‌های رایج اعتماد بیش از حد به یک اندیکاتور سیگنال خرید و فروش است. قاعده ساده این است: برای هر لایه یک اندیکاتور از یک خانواده انتخاب کنید. ترکیب EMA ۵۰ و RSI و ATR سه سوال متفاوت را جواب می‌دهد و هیچ دو تایی از آنها از یک فرمول نمی‌آیند. MACD با اینکه شکل نوسانگر دارد، از دو میانگین نمایی ساخته میشود و هم به روند و هم به شتاب حساس است؛ پس کنار EMA تکرار نسبی دارد و کنار سوپرترند نقش ماشه را بهتر بازی میکند.
جدول بهترین ترکیب اندیکاتورها برای فارکس
هر ترکیب برای یک وضعیت بازار ساخته شده و انتخاب مناسب به روند یا رنج بودن بازار و به تایمفریم شما بستگی دارد. شناخت رژیم بازار قدم اول انتخاب است. جدول زیر پنج ترکیب اندیکاتور برای فارکس را به‌عنوان اندیکاتور سیگنال خرید و فروش کنار هم گذاشته و هر کدام در بخش‌های بعد با شرط ورود، شرط خروج و حد ضرر توضیح داده شده است.
| ترکیب | خانواده‌ها | بازار و تایمفریم مناسب | سختی | کاربرد اصلی |
|---|---|---|---|---|
| EMA ۵۰ + RSI + ATR | روند، نوسانگر، نوسانپذیری | روند، ۱ ساعته و ۴ ساعته | مبتدی | ورود با پولبک |
| سوپرترند + MACD | روند، شتاب | روند پرشتاب، ۱۵ دقیقه تا ۴ ساعته | مبتدی | دنبال کردن روند |
| ایچیموکو + حجم | روند، حجم | روند، ۴ ساعته و روزانه | پیشرفته | شکست ابر |
| بولینگر + استوکاستیک | نوسانپذیری، نوسانگر | رنج، ۱۵ دقیقه و ۱ ساعته | متوسط | برگشت از لبه رنج |
| اسکوییز کلتنر + مومنتوم | نوسانپذیری، مومنتوم | پیش از شکست، ۱ ساعته و ۴ ساعته | متوسط | شکست بعد از فشردگی |
برای اینکه بدانید امروز کدام ترکیب کار میکند، ADX را فیلتر قرار دهید: ADX بالای ۲۵ یعنی بازار روند دارد و سه ترکیب روندی مناسب‌ترند، ADX زیر ۲۰ یعنی بازار رنج است و ترکیب بولینگر و استوکاستیک بهتر جواب می‌دهد.
ترکیب ۱: EMA ۵۰ و RSI و ATR برای پولبک در روند
این ساده‌ترین اندیکاتور سیگنال خرید و فروش برای شروع است. میانگین متحرک نمایی ۵۰ دوره‌ای جهت را می‌دهد، RSI ۱۴ زمان ورود را و ATR ۱۴ فاصله حد ضرر را.
- شرط خرید: قیمت بالای EMA ۵۰ و شیب خط رو به بالا باشد، RSI در پولبک به محدوده ۴۰ تا ۵۰ برگردد و دوباره بالای ۵۰ بسته شود.
- شرط فروش: برعکس همین؛ قیمت زیر EMA ۵۰، برگشت RSI به ۵۰ تا ۶۰ و بسته شدن دوباره زیر ۵۰.
- حد ضرر و خروج: حد ضرر ۱٫۵ برابر ATR پشت ورود و هدف اول دو برابر ریسک. اگر کندل یک ساعته در خلاف جهت EMA ۵۰ بسته شود، سناریو باطل است.
نقطه‌ضعف این ترکیب بازار رنج است؛ وقتی قیمت مدام دور EMA ۵۰ بالا و پایین می‌رود، شرط روند هر چند کندل عوض میشود. فیلتر ADX بالای ۲۰ این مشکل را کم میکند. در تایمفریم ۱۵ دقیقه‌ای هم می‌توانید جهت را از EMA ۵۰ نمودار یک ساعته بگیرید تا شرط روند با هر جهش کوتاه عوض نشود.
ترکیب ۲: سوپرترند و MACD برای روندهای پرشتاب
سوپرترند با تنظیم ۱۰ و ۳ یک خط پله‌ای زیر یا بالای قیمت می‌کشد که فاصله‌اش از ATR می‌آید. MACD با تنظیم ۱۲ و ۲۶ و ۹ قدرت حرکت را تایید میکند.
- شرط خرید: سوپرترند سبز شود و زیر قیمت بنشیند، هیستوگرام MACD مثبت باشد و خط MACD بالای صفر یا در حال عبور از آن باشد.
- شرط فروش: سوپرترند قرمز و بالای قیمت، هیستوگرام منفی و خط MACD زیر صفر.
- حد ضرر و خروج: حد ضرر کمی آن سوی خط سوپرترند و خروج با تغییر رنگ آن. خط سوپرترند همان حد ضرر متحرک است.
این اندیکاتور سیگنال خرید و فروش معامله را تا پایان روندهای طولانی باز نگه می‌دارد، ولی در بازار کم‌تحرک چند سیگنال پشت سر هم با ضرر کوچک می‌دهد. MACD هم تاخیر دارد و گاهی تایید را وقتی می‌دهد که بخشی از حرکت تمام شده است.
ترکیب ۳: ایچیموکو و حجم برای تایمفریم بالا
ایچیموکو با تنظیم ۹ و ۲۶ و ۵۲ جهت روند و سطح‌های مهم را با هم نشان می‌دهد. کنار آن، حجم معاملات تایید میکند که شکست پشتوانه دارد. در فارکس حجم واقعی متمرکز وجود ندارد و بروکر حجم تیکی، یعنی تعداد تغییر قیمت در هر کندل، را نشان می‌دهد که برای مقایسه نسبی کافی است.
- شرط خرید: کندل بالای ابر کومو بسته شود، تنکان‌سن بالای کیجون‌سن باشد و حجم کندل شکست از میانگین حجم ۲۰ کندل قبل بیشتر باشد.
- شرط فروش: بسته شدن زیر ابر، تنکان‌سن زیر کیجون‌سن و حجم بالاتر از میانگین.
- حد ضرر و خروج: حد ضرر زیر کیجون‌سن برای خرید و بالای آن برای فروش. بسته شدن دوباره داخل ابر یعنی خروج.
ایچیموکو در تایم‌فریم‌های زیر یک ساعته نویز زیادی دارد و یادگیری پنج خط آن زمان می‌برد. مقایسه اندیکاتورهای حجمی را هم در راهنمای اندیکاتور حجم ببینید.
ترکیب ۴: بولینگر و استوکاستیک برای بازار رنج
وقتی ADX زیر ۲۰ است و قیمت بین یک سقف و کف مشخص رفت و برگشت میکند، اندیکاتورهای روندی سیگنال اشتباه می‌دهند. باند بولینگر با تنظیم ۲۰ و ۲ لبه‌های رنج را نشان می‌دهد و استوکاستیک ۱۴ و ۳ و ۳ زمان برگشت را.
- شرط خرید: قیمت باند پایین را لمس کند و خط K استوکاستیک زیر ۲۰ خط D را رو به بالا قطع کند.
- شرط فروش: لمس باند بالا و تقاطع رو به پایین استوکاستیک بالای ۸۰.
- حد ضرر و خروج: حد ضرر نیم تا یک ATR آن سوی باند و هدف خط میانی بولینگر، یعنی میانگین ۲۰.
خطر اصلی این اندیکاتور سیگنال خرید و فروش شکست رنج است. اگر کندلی بیرون باند با بدنه بلند بسته شد و ADX رو به بالا چرخید، رنج تمام شده و ترکیب را کنار بگذارید.
ترکیب ۵: اسکوییز کلتنر و مومنتوم برای شکست بعد از فشردگی
اسکوییز وضعیتی است که باندهای بولینگر داخل کانال کلتنر (EMA ۲۰ با فاصله ۲ برابر ATR ۱۰) جمع میشوند. یعنی نوسان آن‌قدر کم شده که انحراف معیار از ATR کوچک‌تر است و بازار معمولا بعد از چنین فشردگی‌ای حرکت بزرگ‌تری میکند. جهت آن حرکت را اندیکاتور مومنتوم نشان می‌دهد.
- شرط خرید: باندهای بولینگر از کانال کلتنر بیرون بیایند، مومنتوم بالای صفر باشد و کندل بالای باند بالایی کلتنر بسته شود.
- شرط فروش: خروج باندها از کلتنر، مومنتوم زیر صفر و بسته شدن زیر باند پایین.
- حد ضرر و خروج: حد ضرر روی باند مقابل کلتنر یا خط میانی آن، و خروج وقتی مومنتوم برای دو کندل پشت هم ضعیف شود.
فشردگی جهت را مشخص نمی‌کند و گاهی اولین شکست جعلی است. پیش از خبرهای مهم اقتصادی فشردگی زیاد دیده میشود؛ ورود را به بعد از انتشار خبر و بسته شدن کندل موکول کنید.
چطور اندیکاتور ورود و خروج مناسب را انتخاب کنیم
انتخاب اندیکاتور سیگنال خرید و فروش از سبک معامله شروع میشود. این شش قدم را به ترتیب انجام دهید:
- تایمفریم ورود و تایمفریم روند را مشخص کنید؛ روند را یک تایمفریم بالاتر بخوانید.
- با ADX یا نگاه به ساختار سقف و کف، روند یا رنج بودن بازار را تعیین کنید.
- برای لایه روند یک اندیکاتور بردارید: EMA، سوپرترند یا ایچیموکو.
- برای لایه ماشه یک نوسانگر بردارید که با لایه روند هم‌خانواده نباشد: RSI، MACD یا استوکاستیک.
- ATR یا یک کانال نوسانی را برای حد ضرر و حجم معامله کنار بگذارید.
- همه شرط‌ها را روی کاغذ بنویسید و بعد روی دست‌کم ۵۰ موقعیت گذشته امتحان کنید.
در این مسیر، حجم هر معامله را طوری حساب کنید که ریسک آن ۱ درصد حساب یا کمتر باشد. روش محاسبه را در درس مدیریت ریسک و حد ضرر ببینید.
نمونه سیگنال خرید روی طلا با EMA و RSI و ATR
این مثال نشان می‌دهد اندیکاتور سیگنال خرید و فروش سه‌لایه روی طلا چطور اجرا میشود. عددهای آن از نمودار یک ساعته XAU/USD در شبیه‌ساز اسمارت اف ایکس در ۱۲ و ۱۳ آبان ۱۴۰۵ خوانده شده‌اند و تقریبی‌اند:
- روند: طلا در ۱۲ آبان یک روز کامل دور EMA ۵۰ بین ۳۹۰۰ و ۳۹۶۰ دلار نوسان کرد. در این مدت شرط روند مدام عوض می‌شد و قانون می‌گفت صبر کنید. صبح ۱۳ آبان کندل بالای EMA ۵۰ (حدود ۳۹۳۵ دلار) بسته شد و شیب خط مثبت شد.
- ماشه: RSI که حدود ۵۰ بود بالا رفت و کندل بالای سقف کوتاه‌مدت ۳۹۴۵ دلار بسته شد. ورود با بسته شدن همین کندل نزدیک ۳۹۵۰ دلار بود.
- ریسک: ATR یک ساعته حدود ۱۷ دلار بود. حد ضرر ۱٫۵ برابر ATR یعنی حدود ۲۵ دلار زیر ورود، نزدیک ۳۹۲۵ دلار، و هدف اول دو برابر ریسک، نزدیک ۴۰۰۰ دلار.
در این نمونه قیمت چند ساعت بعد به حدود ۴۰۴۳ دلار رسید و RSI بالای ۷۰ رفت. یک مثال موفق چیزی را ثابت نمی‌کند؛ همین قانون در روز ۱۲ آبان چند بار نزدیک به شرط ورود رسید و با بسته شدن زیر EMA ۵۰ باطل شد. ارزش قانون این است که تصمیم را از قبل مشخص میکند. روش سنجش کانال‌های سیگنال آماده را در درس جداگانه سیگنال طلا ببینید.
۵ اشتباه رایج در استفاده از اندیکاتور خرید و فروش
حتی یک اندیکاتور سیگنال خرید و فروش منطقی با این پنج اشتباه نتیجه بدی می‌دهد:
- ورود با یک اندیکاتور تنها: تقاطع یا عبور از یک سطح، بدون فیلتر روند و بدون حد ضرر مشخص، فقط یک شرط از سه شرط است.
- جمع کردن اندیکاتورهای هم‌خانواده: سه نوسانگر هم‌جهت یک اطلاعات را تکرار می‌کنند و اطمینان کاذب می‌دهند.
- ورود پیش از بسته شدن کندل: سیگنال اندیکاتور تا بسته شدن کندل قطعی نیست و ممکن است در چند دقیقه آخر از بین برود.
- تغییر تنظیمات بعد از هر ضرر: وقتی دوره RSI یا ضریب سوپرترند را بعد از هر معامله عوض می‌کنید، قانونی برای سنجیدن باقی نمی‌ماند. تنظیم را یک بار انتخاب و آزمایش کنید.
- اعتماد به فلش‌های اندیکاتورهای پولی: پیش از خرید هر ابزار، رفتار آن را کندل به کندل و روی نمودار زنده ببینید تا مطمئن شوید سیگنال گذشته را بازنویسی نمی‌کند.
بک‌تست اندیکاتور سیگنال خرید و فروش در شبیه‌ساز
تصویر بالا نمودار واقعی یک ساعته طلا را در شبیه‌ساز اسمارت اف ایکس با ترکیب اول نشان می‌دهد: خط آبی EMA ۵۰ روی نمودار قیمت، RSI ۱۴ با سطح‌های ۷۰ و ۳۰ در پنل میانی و ATR ۱۴ در پنل پایین. در شبیه‌ساز می‌توانید نمودار را کندل به کندل جلو ببرید، هر بار که شرط‌ها برقرار شد معامله آزمایشی باز کنید و نتیجه را بنویسید. ترکیب‌های دیگر این راهنما، مثل سوپرترند و MACD یا بولینگر و استوکاستیک، هم در فهرست اندیکاتورهای شبیه‌ساز هستند. این اندیکاتورها را در شبیه‌ساز رایگان امتحان کنید.
برای بک‌تست معتبر یک اندیکاتور سیگنال خرید و فروش، دست‌کم ۵۰ موقعیت را ثبت کنید و نرخ برد، میانگین سود به میانگین ضرر و بیشترین افت پیاپی را حساب کنید. روش کامل را در درس بک‌تست و اج معاملاتی بخوانید. پیش از باز کردن حساب واقعی، هزینه اسپرد را هم در مقایسه بروکرها ببینید.
نکات کلیدی این درس
- هیچ اندیکاتور سیگنال خرید و فروشی بازار را پیش‌بینی نمی‌کند؛ اندیکاتور داده گذشته را خلاصه و تصمیم را قانون‌مند میکند.
- سیگنال کامل سه لایه دارد: روند برای جهت، ماشه برای زمان ورود و ریسک برای فاصله حد ضرر.
- از هر خانواده یک اندیکاتور کافی است؛ RSI و استوکاستیک و CCI با هم یک اطلاعات را سه بار نشان می‌دهند.
- سه ترکیب روندی برای ADX بالای ۲۵ و ترکیب بولینگر و استوکاستیک برای ADX زیر ۲۰ مناسب‌اند.
- حد ضرر را از ATR یا خط سوپرترند بگیرید و ریسک هر معامله را ۱ درصد حساب یا کمتر نگه دارید.
- سیگنال هر اندیکاتور سیگنال خرید و فروش تا بسته شدن کندل قطعی نیست.
- هر ترکیب را پیش از معامله واقعی روی دست‌کم ۵۰ موقعیت گذشته در شبیه‌ساز امتحان کنید.
اسمارت اف ایکس؛ مرجع مقایسه و انتخاب بهترین خدمات مالی
اسمارت اف ایکس همراه هوشمند شما در مسیر معامله‌گری است؛ ما ابزار، دانش و تحلیل‌های پیشرفته را در اختیار شما می‌گذاریم تا با اطمینان و هوشمندی، تصمیمات سرمایه‌گذاری بهتر و به‌روزتری بگیرید.
برخی از مزایای همکاری با اسمارت اف ایکس شامل موارد زیر است:
- بررسی بی‌طرفانه: بروکرها و بسترهای معاملاتی را بر اساس واقعیت‌ها و بدون جانبداری بررسی می‌کنیم تا انتخاب آگاهانه‌ای داشته باشید.
- رشد سواد مالی: محتوای آموزشی و تحلیلی جامع تهیه می‌کنیم تا مهارت‌های لازم برای فعالیت موفق در بازارهای مالی را کسب کنید.
- تهیه مقالات جدید: با تمرکز بر دانش روز، مقالات آموزشی و تحلیلی به‌روز منتشر می‌کنیم.
- پایبندی به اصل شفافیت: نظرات و بازخوردهای کاربران را بدون حذف یا ویرایش منتشر می‌کنیم.
💬 اگر سوالی دارید یا نیاز به راهنمایی دارید، می‌توانید از راه‌های ارتباطی زیر با ما در تماس باشید:
- تلگرام پشتیبانی: smartfxsupport
- ایمیل پشتیبانی: support@smartfxac.com
جمع‌بندی
اندیکاتور سیگنال خرید و فروش در بهترین حالت یک قانون روشن است که از سه شرط ساخته میشود: جهت روند، ماشه ورود و فاصله حد ضرر. پنج ترکیب این راهنما برای پنج وضعیت بازار طراحی شده‌اند و هیچ کدام در همه روزها کار نمی‌کند. ADX کمک میکند بدانید امروز روندی است یا رنج، قانون هم‌خانواده نبودن جلوی تکرار اطلاعات را می‌گیرد و ATR فاصله حد ضرر را با نوسان واقعی هماهنگ میکند. اندیکاتور سیگنال خرید و فروشی را انتخاب کنید که منطقش را می‌فهمید، آن را در شبیه‌ساز روی داده گذشته بسنجید و ریسک هر معامله را کوچک نگه دارید. تعریف انگلیسی سیگنال‌های فنی و روش استفاده از آنها را هم می‌توانید در صفحه اندیکاتور تکنیکال در Investopedia بخوانید.
سوالات متداول درباره اندیکاتور سیگنال خرید و فروش
۵ سوالبهترین اندیکاتور سیگنال خرید و فروش کدام است؟
یک اندیکاتور تنها برای همه بازارها بهترین نیست. برای بیشتر معامله‌گران تازه‌کار، ترکیب EMA ۵۰ برای جهت روند، RSI ۱۴ برای زمان ورود و ATR برای حد ضرر نقطه شروع ساده و قابل آزمایشی است. در بازار رنج، باند بولینگر و استوکاستیک کاربرد بیشتری دارند.
بهترین ترکیب اندیکاتورها برای فارکس چیست؟
بهترین ترکیب اندیکاتورها از سه خانواده متفاوت ساخته میشود: یک اندیکاتور روند، یک نوسانگر و یک ابزار نوسانپذیری یا حجم. نمونههای رایج EMA ۵۰ با RSI و ATR، سوپرترند با MACD و ایچیموکو با حجم هستند. انتخاب نهایی به تایمفریم و وضعیت روند یا رنج بازار بستگی دارد.
آیا اندیکاتور سیگنال خرید و فروش بسیار قوی و رایگان وجود دارد؟
اندیکاتورهای رایگان زیادی با این نام منتشر میشوند، ولی هیچ کدام سیگنال قطعی نمیدهند. بیشتر آنها ترکیب همان میانگینها و نوسانگرهای استاندارد هستند. پیش از استفاده بررسی کنید که سیگنال کندلهای بستهشده را تغییر ندهد و آن را روی داده گذشته آزمایش کنید.
بهترین اندیکاتور برای ورود و خروج کدام است؟
برای ورود، نوسانگری مثل RSI یا MACD در جهت روند کاربرد بیشتری دارد. برای خروج، ابزاری که با نوسان بازار هماهنگ است بهتر عمل میکند؛ مثل حد ضرر بر پایه ATR، خط سوپرترند یا خط میانی بولینگر. اندیکاتور ورود و خروج را بهتر است از دو خانواده متفاوت انتخاب کنید.
چند اندیکاتور روی نمودار کافی است؟
دو تا سه اندیکاتور از خانوادههای متفاوت برای بیشتر سبکها کافی است. اضافه کردن اندیکاتور چهارم و پنجم معمولا اطلاعات تازهای نمیدهد و فقط تصمیم را کند میکند، بهخصوص وقتی اندیکاتورهای اضافه از یک خانواده باشند.
