دو معامله‌گر با مهارت یکسان می‌توانند یکی سودده و دیگری زیان‌ده باشند، فقط به این دلیل که اندازه‌ی سود و ضررشان با هم فرق دارد. ریسک به ریوارد همین اندازه را می‌سنجد: در هر معامله چقدر در خطر می‌گذارید و در مقابل چقدر هدف گرفته‌اید. در این درس سطح متوسط می‌بینیم این نسبت چطور حساب می‌شود، چه رابطه‌ای با نرخ برد دارد، چطور پیش از ورود آن را بسنجیم و کدام شش اشتباه بیشترین هزینه را می‌سازند. با اسمارت اف ایکس همراه باشید.
ریسک به ریوارد چیست؟
ریسک به ریوارد نسبت مقدار پولی است که در یک معامله از دست می‌دهید اگر حد ضرر فعال شود، به مقدار پولی که به دست می‌آورید اگر قیمت به حد سود برسد.
این نسبت پیش از باز کردن معامله مشخص می‌شود، چون هر دو عدد آن از قبل روی نمودار تعیین شده‌اند. فاصله‌ی قیمت ورود تا حد ضرر، ریسک معامله است و فاصله‌ی قیمت ورود تا حد سود، پاداش یا همان ریوارد. وقتی این دو را بر هم تقسیم کنید، عددی مثل ۱ به ۲ یا ۱ به ۳ می‌گیرید.
نسبت ۱ به ۳ یعنی برای هر یک دلار ریسک، سه دلار سود هدف گرفته‌اید. این عدد به تنهایی نمی‌گوید معامله خوب است یا بد؛ معنایش وقتی کامل می‌شود که کنار نرخ برد استراتژی بنشیند، چیزی که در ادامه با عدد نشان می‌دهیم. پیش‌نیاز این درس، آشنایی با حد ضرر است که در درس مدیریت ریسک و حد ضرر توضیح داده شده است.
فرمول ریسک به ریوارد
فرمول یک تقسیم ساده است:
ریسک به ریوارد = فاصله‌ی ورود تا حد سود ÷ فاصله‌ی ورود تا حد ضرر
یک مثال عددی روی جفت ارز یورو به دلار. فرض کنید در قیمت ۱.۰۸۵۰ خرید می‌کنید، حد ضرر را روی ۱.۰۸۲۰ و حد سود را روی ۱.۰۹۴۰ می‌گذارید. فاصله‌ی ورود تا حد ضرر ۳۰ پیپ است و فاصله‌ی ورود تا حد سود ۹۰ پیپ. تقسیم ۹۰ بر ۳۰ عدد ۳ می‌دهد، یعنی نسبت ۱ به ۳.
واحد سنجش اهمیتی ندارد و می‌توانید هر دو فاصله را به پیپ، دلار یا درصد حساب کنید؛ فقط باید هر دو با یک واحد سنجیده شوند. اگر با مفهوم پیپ آشنا نیستید، درس پیپ چیست را ببینید. برای تبدیل همین فاصله به مبلغ دلاری، ماشین‌حساب‌های معاملاتی سایت کار را ساده می‌کنند.
نرخ برد سر به سر چقدر است؟
نرخ برد یعنی چند درصد معامله‌های شما با سود بسته می‌شوند. هر نسبت ریسک به ریوارد یک نرخ برد حداقلی لازم دارد که زیر آن، حساب در بلندمدت کوچک می‌شود. این عدد را نرخ برد سر به سر می‌نامیم.
| نسبت | نرخ برد سر به سر | معنای عملی |
|---|---|---|
| ۱ به ۱ | ۵۰ درصد | نیمی از معامله‌ها باید برنده باشند |
| ۱ به ۲ | ۳۳ درصد | یک برد از هر سه معامله کافی است |
| ۱ به ۳ | ۲۵ درصد | یک برد از هر چهار معامله کافی است |
| ۱ به ۵ | ۱۷ درصد | یک برد از هر شش معامله کافی است |
فرمولش هم ساده است: نرخ برد سر به سر برابر است با یک تقسیم بر مجموع نسبت و یک. برای نسبت ۱ به ۳ می‌شود یک تقسیم بر چهار، یعنی ۲۵ درصد.
این جدول اسپرد و کارمزد را حساب نکرده است. در عمل هر معامله مقداری هزینه دارد، پس نرخ برد لازم چند درصد بالاتر از این اعداد می‌رود. توضیح این هزینه‌ها در درس‌های اسپرد در فارکس و کمیسیون در فارکس آمده است.
چرا ریسک به ریوارد بدون نرخ برد معنا ندارد؟
فرض کنید در صد معامله، چهل تا برنده و شصت تا بازنده‌اند؛ یعنی نرخ برد ۴۰ درصد. اگر در هر معامله یک واحد ریسک کنید و نسبت شما ۱ به ۳ باشد، چهل برد سیصد و شصت واحد بالا می‌آورد و شصت باخت شصت واحد پایین می‌کشد. خالص: صد و بیست واحد سود.
با همان نرخ برد ۴۰ درصد ولی نسبت ۱ به ۱، چهل برد چهل واحد می‌سازد و شصت باخت شصت واحد می‌گیرد. خالص: بیست واحد زیان. نرخ برد در هر دو حالت یکسان بود و تنها نسبت ریسک به ریوارد فرق داشت.
به همین دلیل به این ترکیب، امید ریاضی یا انتظار آماری استراتژی می‌گویند. فرمولش این است:
امید ریاضی = (نرخ برد × میانگین سود) منهای (نرخ باخت × میانگین ضرر)
هر استراتژی که این عدد را مثبت نگه دارد، در بلندمدت حساب را بزرگ می‌کند. روش اندازه‌گیری این عدد روی داده‌های گذشته در درس بک‌تست و اج معاملاتی و معیار سنجش کیفیت آن در درس ضریب سودآوری آمده است.
چطور ریسک به ریوارد را پیش از ورود بسنجیم؟
ترتیب این چهار قدم مهم است، چون اگر از آخر شروع کنید عدد نسبت را می‌سازید به‌جای اینکه آن را بسنجید.
- اول محل حد ضرر. جایی که اگر قیمت به آن برسد، تحلیل شما باطل است: پشت آخرین کف معتبر در خرید یا پشت آخرین سقف در فروش. تشخیص این سطح‌ها در درس ساختار بازار توضیح داده شده است.
- بعد محل حد سود. نزدیک‌ترین سطحی که قیمت قبلا به آن واکنش نشان داده، مثل سقف قبلی یا یک مقاومت شناخته‌شده. درس حمایت و مقاومت روش پیدا کردن این سطح‌ها را نشان می‌دهد.
- حالا نسبت را حساب کنید. فاصله‌ی سود را بر فاصله‌ی ضرر تقسیم کنید. هر پلتفرم معاملاتی ابزار ترسیم موقعیت دارد که همین عدد را روی نمودار نشان می‌دهد.
- تصمیم بگیرید. اگر عدد از حداقل قابل قبول شما کمتر بود، معامله را رد کنید. رد کردن معامله هم یک تصمیم کامل است.
حداقل قابل قبول در بیشتر استراتژی‌ها بین ۱ به ۱.۵ تا ۱ به ۳ است و به سبک معامله بستگی دارد. اسکالپ با نسبت‌های کوچک‌تر و نرخ برد بالاتر کار می‌کند و معامله‌ی روندی با نسبت‌های بزرگ‌تر و نرخ برد پایین‌تر.
ریسک به ریوارد در سبک‌های مختلف معامله
یک نسبت ثابت برای همه‌ی سبک‌ها وجود ندارد. جدول زیر محدوده‌های رایج را کنار هم می‌گذارد.
| سبک معامله | نسبت رایج | نرخ برد معمول | نکته |
|---|---|---|---|
| اسکالپ | ۱ به ۱ تا ۱ به ۱.۵ | بالا | هزینه‌ی اسپرد سهم بزرگی از سود دارد |
| معامله‌ی روزانه | ۱ به ۱.۵ تا ۱ به ۳ | متوسط | اهداف داخل دامنه‌ی روزانه بسته می‌شوند |
| سوئینگ | ۱ به ۲ تا ۱ به ۵ | پایین‌تر | نگهداری چندروزه هزینه‌ی سوآپ دارد |
| پوزیشن | ۱ به ۳ به بالا | پایین | تعداد معامله کم و حرکت‌ها بزرگ است |
در سبک‌های کوتاه‌مدت هزینه‌ی هر معامله اهمیت بیشتری دارد، چون سود هدف کوچک است. جزئیات این دو سبک در درس‌های اسکالپینگ و سوئینگ تریدینگ آمده است.
رابطه‌ی ریسک به ریوارد با حجم معامله
نسبت ریسک به ریوارد می‌گوید اندازه‌ی سود و ضرر هر معامله نسبت به هم چقدر است و حجم معامله تعیین می‌کند این اعداد به دلار چقدر می‌شوند. این دو با هم کار می‌کنند.
قاعده‌ی رایج این است: در هر معامله حداکثر یک درصد سرمایه را در خطر بگذارید. اگر حساب ده هزار دلاری دارید، ریسک هر معامله صد دلار است. حالا اگر حد ضرر شما ۵۰ پیپ فاصله دارد، حجم معامله طوری انتخاب می‌شود که ارزش هر پیپ دو دلار باشد.
با ثابت ماندن درصد ریسک، فاصله‌ی حد ضرر تعیین‌کننده‌ی حجم است و حجم هیچ‌وقت تعیین‌کننده‌ی حد ضرر نیست. مفهوم لات و ارزش هر پیپ در درس لات در فارکس توضیح داده شده است.
نسبت واقعی در برابر نسبت روی کاغذ
نسبتی که پیش از ورود می‌نویسید، یک قول است. نسبتی که در پایان معامله ثبت می‌شود، واقعیت است و این دو اغلب با هم فرق دارند.
سه چیز معمولا فاصله می‌اندازد. اول، خروج زودهنگام از ترس: معامله‌ای که با هدف ۱ به ۳ باز شده و در ۱ به ۰.۸ بسته می‌شود. دوم، جابه‌جا کردن حد ضرر به عقب که ریسک واقعی را بزرگ‌تر می‌کند. سوم، لغزش قیمت هنگام فعال شدن حد ضرر در بازار پرنوسان، موضوعی که در درس اسلیپیج بررسی شده است.
راه سنجیدن این فاصله، نوشتن هر دو عدد در دفتر معاملات است: نسبت هدف و نسبت محقق‌شده. بعد از پنجاه معامله، میانگین این دو ستون تصویر روشنی از اجرای شما می‌دهد. روش ساختن این دفتر در درس ژورنال معاملاتی آمده و برای تمرین بدون پول واقعی می‌توانید از شبیه‌ساز معاملات استفاده کنید.
خروج پله‌ای و اثرش بر نسبت
در خروج پله‌ای بخشی از معامله را در هدف اول می‌بندید و بقیه را تا هدف دورتر نگه می‌دارید. این کار نسبت ریسک به ریوارد نهایی را پایین‌تر از هدف اولیه می‌آورد و در عوض نرخ برد را بالا می‌برد.
مثال: معامله‌ای با هدف ۱ به ۴ که نیمی از آن در ۱ به ۲ بسته می‌شود. اگر قیمت به هدف دوم برسد، نسبت نهایی سه است، نه چهار. در عوض اگر قیمت برگردد، بخشی از سود در دست مانده است. انتخاب میان این دو حالت به نرخ برد استراتژی بستگی دارد و با بک‌تست سنجیده می‌شود، نه با حس لحظه‌ای. جزئیات این روش در درس خروج پله‌ای آمده است.
شش اشتباه رایج در ریسک به ریوارد
- تنگ کردن حد ضرر برای زیباتر شدن عدد. حد ضرری که داخل نوسان عادی بازار قرار بگیرد، قبل از حرکت اصلی فعال می‌شود. ساختار بازار جای آن را تعیین می‌کند.
- هدف‌گذاری دور از دسترس. حد سودی که روی هیچ سطح واقعی ننشسته، عدد نسبت را بزرگ نشان می‌دهد و در عمل لمس نمی‌شود.
- نگاه به نسبت بدون نرخ برد. نسبت ۱ به ۱۰ با نرخ برد پنج درصد، یک حساب زیان‌ده است. دو عدد با هم معنا دارند.
- عقب بردن حد ضرر پس از ورود. با این کار ریسک واقعی بزرگ‌تر از چیزی می‌شود که پذیرفته بودید و نسبت فرو می‌ریزد.
- فراموش کردن اسپرد و کارمزد. در معامله‌های کوچک، هزینه‌ها سهم محسوسی از سود هدف دارند و باید در محاسبه بیایند.
- یک نسبت ثابت برای همه‌ی بازارها. نوسان طلا با نوسان یک جفت ارز اصلی فرق دارد و فاصله‌ی منطقی حد ضرر در هر نماد متفاوت است.
یک تمرین ساده برای سنجیدن نسبت خودتان
بیست معامله‌ی آخرتان را باز کنید و برای هرکدام چهار عدد بنویسید: قیمت ورود، حد ضرر اولیه، حد سود هدف و قیمت خروج واقعی. حالا دو ستون بسازید؛ نسبت هدف و نسبت محقق‌شده.
اگر میانگین ستون دوم خیلی کمتر از ستون اول باشد، مشکل شما در تحلیل نیست و در اجراست. اگر هر دو ستون پایین باشند، انتخاب نقطه‌ی ورود و هدف باید بازبینی شود. همین جدول کوچک معمولا سریع‌تر از هر دوره‌ی آموزشی نشان می‌دهد پول کجا از دست می‌رود.
نکات کلیدی این درس
- ریسک به ریوارد یعنی فاصله‌ی حد سود تقسیم بر فاصله‌ی حد ضرر.
- نسبت ۱ به ۳ با نرخ برد ۲۵ درصد سر به سر می‌شود.
- نسبت و نرخ برد با هم امید ریاضی استراتژی را می‌سازند.
- اول حد ضرر تعیین می‌شود، بعد حد سود، و بعد نسبت سنجیده می‌شود.
- درصد ریسک و حجم معامله جدا از نسبت تعیین می‌شوند.
- نسبت واقعی را فقط دفتر معاملات نشان می‌دهد.
- اسپرد و کارمزد، نرخ برد لازم را بالاتر می‌برند.
اسمارت اف ایکس؛ مرجع مقایسه و انتخاب بهترین خدمات مالی
اسمارت اف ایکس همراه هوشمند شما در مسیر معامله‌گری است؛ ما ابزار، دانش و تحلیل‌های پیشرفته را در اختیار شما می‌گذاریم تا با اطمینان و هوشمندی، تصمیمات سرمایه‌گذاری بهتر و به‌روزتری بگیرید.
برخی از مزایای همکاری با اسمارت اف ایکس شامل موارد زیر است:
- بررسی بی‌طرفانه: بروکرها و بسترهای معاملاتی را بر اساس واقعیت‌ها و بدون جانبداری بررسی می‌کنیم تا انتخاب آگاهانه‌ای داشته باشید.
- رشد سواد مالی: محتوای آموزشی و تحلیلی جامع تهیه می‌کنیم تا مهارت‌های لازم برای فعالیت موفق در بازارهای مالی را کسب کنید.
- تهیه مقالات جدید: با تمرکز بر دانش روز، مقالات آموزشی و تحلیلی به‌روز منتشر می‌کنیم.
- پایبندی به اصل شفافیت: نظرات و بازخوردهای کاربران را بدون حذف یا ویرایش منتشر می‌کنیم.
💬 اگر سوالی دارید یا نیاز به راهنمایی دارید، می‌توانید از راه‌های ارتباطی زیر با ما در تماس باشید:
- تلگرام پشتیبانی: smartfxsupport
- ایمیل پشتیبانی: support@smartfxac.com
جمع‌بندی
ریسک به ریوارد ساده‌ترین عددی است که کیفیت یک معامله را پیش از باز شدنش نشان می‌دهد، ولی به تنهایی تصمیم نمی‌سازد. اگر یک جمله از این درس بماند، همین باشد: نسبت را بسنجید، نسازید. برای شروع، حد ضرر و حد سود سه معامله‌ی بعدی خود را پیش از ورود روی نمودار علامت بزنید، نسبتشان را یادداشت کنید و هر معامله‌ای را که زیر حداقل قابل قبول شماست کنار بگذارید. بعد از بیست معامله، همین یادداشت‌ها نشان می‌دهند استراتژی شما به چه نرخ بردی نیاز دارد.
سوالات متداول درباره ریسک به ریوارد
۵ سوالبهترین نسبت ریسک به ریوارد چند است؟
عدد ثابتی وجود ندارد. بیشتر استراتژی‌ها با نسبت ۱ به ۲ تا ۱ به ۳ کار می‌کنند، ولی نسبت درست همان است که با نرخ برد استراتژی شما امید ریاضی مثبت بسازد.
آیا نسبت بالاتر همیشه بهتر است؟
خیر. نسبت بزرگ‌تر معمولا یعنی هدف دورتر و احتمال رسیدن کمتر. نسبت ۱ به ۱۰ که فقط یک بار از بیست معامله لمس شود، از نسبت ۱ به ۲ با نرخ برد قابل قبول بدتر است.
ریسک به ریوارد را چطور روی نمودار ببینم؟
هر پلتفرم معاملاتی ابزاری به نام موقعیت خرید یا فروش دارد که با کشیدن آن روی نمودار، فاصله‌ی ورود تا حد ضرر و حد سود و نسبت این دو را نشان می‌دهد.
آیا این نسبت در ارز دیجیتال هم کاربرد دارد؟
بله، محاسبه دقیقا یکسان است. تنها تفاوت در نوسان بیشتر این بازار است که فاصله‌ی منطقی حد ضرر را بزرگ‌تر می‌کند و حجم معامله باید متناسب با آن کوچک‌تر شود.
با نسبت خوب هم می‌شود ضرر کرد؟
بله. نسبت فقط اندازه‌ی سود و ضرر را تعیین می‌کند و تضمینی برای درست بودن تحلیل نیست. مجموعه‌ای از معامله‌های بازنده با نسبت عالی هم حساب را کوچک می‌کند.
