دو تحلیلگر موج‌های الیوت یک نمودار را می‌شمارند؛ یکی موج سه صعودی می‌بیند و دیگری پایان روند. نئوویو برای کم کردن همین اختلاف ساخته شد؛ روشی که شمارش موج را با قانونهای عددی قیمت و زمان محدود میکند تا جای سلیقه شخصی کمتر شود. در این درس می‌بینید این روش چه قانون‌هایی دارد، مونوویو چطور تشخیص داده میشود، قانون تشابه و توازن و قوانین بازگشت چه می‌گویند، الگوهای تازه دیامتریک و سیمتریکال چه شکلی دارند و موج‌های یک نمودار فرضی طلا چطور برچسب‌گذاری میشوند. با اسمارت اف ایکس همراه باشید.
نئوویو چیست؟
نئوویو (NEoWave) یک سبک تحلیل تکنیکال بر پایه امواج الیوت است که گلن نیلی (Glenn Neely)، تحلیلگر آمریکایی، در دهه ۱۹۸۰ آن را ساخت و در سال ۱۹۹۰ در کتاب تسلط بر امواج الیوت (Mastering Elliott Wave) منتشر کرد. امواج الیوت نظریه‌ای است که می‌گوید بازار در روند با پنج موج پیشروی میکند و با سه موج اصلاح میشود؛ پایه این نظریه را در درس امواج الیوت بخوانید.
نیلی دید که قانونهای الیوت کلاسیک کم‌اند و رهنمودهای آن بیشتر توصیه‌اند، پس یک نمودار را میشود به چند شکل شمرد. او این رهنمودها را به قانونهای قابل سنجش تبدیل کرد و زمان را هم کنار قیمت وارد محاسبه کرد. نتیجه، روشی است که هر برچسب موج در آن باید از چند آزمون عددی عبور کند.
نئوویو همان منطق پنج و سه الیوت را نگه می‌دارد و برای هر مرحله شمارش، معیار عددی قیمت و زمان می‌گذارد.
تفاوت نئوویو با امواج الیوت کلاسیک
در الیوت کلاسیک سه قانون قطعی وجود دارد و بقیه چارچوب از رهنمودهایی مثل تناوب و کانال‌کشی ساخته شده است. روش نیلی بیشتر این رهنمودها را به شرط اجباری تبدیل میکند. جدول زیر مهم‌ترین تفاوت‌ها را نشان میدهد:
| موضوع | الیوت کلاسیک | نئوویو |
|---|---|---|
| واحد شروع شمارش | موج قابل مشاهده روی نمودار | مونوویو، یعنی سادهترین حرکت یک‌جهته |
| نقش زمان | کمرنگ و بیشتر به شکل رهنمود | شرط اصلی کنار قیمت |
| نسبت بازگشت موج دو | کمتر از ۱۰۰ درصد موج یک | در موج شتابدار روند دار حداکثر ۶۱٫۸ درصد |
| الگوهای اصلاحی | زیگزاگ، فلت، مثلث یا ترکیبی از آن‌ها | همان‌ها به‌اضافه دیامتریک و سیمتریکال |
| تایید پایان الگو | معمولا بدون معیار مشخص | آزمون شکست خط روند در زمان مشخص |
| نوع داده | هر نوع نمودار | نمودار خطی از سقف و کف‌ها به ترتیب وقوع |
این روش سخت‌گیرتر است و همین سخت‌گیری دو اثر دارد: شمارش‌های غلط زودتر کنار می‌روند و تحلیلگر برای یاد گرفتن آن به زمان بیشتری نیاز دارد.
مونوویو؛ کوچک‌ترین واحد حرکت در نئوویو
مونوویو (Monowave) حرکت قیمت از یک نقطه تغییر جهت تا نقطه تغییر جهت بعدی است. وقتی قیمت بالا می‌رود و بعد پایین می‌آید، بخش صعودی یک مونوویو است و بخش نزولی مونوویو بعدی. هر شمارش با جدا کردن مونوویوها شروع میشود و تحلیلگر آن‌ها را به ترتیب از m0 به بعد شماره‌گذاری میکند.
نیلی برای اینکه مونوویوها درست دیده شوند، روش رسم نمودار را هم مشخص کرد:
- داده نقدی به‌جای قرارداد آتی: قرارداد آتی سررسید دارد و جابه‌جایی سررسید شکاف قیمتی مصنوعی می‌سازد.
- نمودار خطی از سقف و کف هر دوره: در هر کندل سقف و کف به ترتیبی که رخ داده‌اند رسم میشوند، یعنی اگر کف اول ساخته شده، خط اول به کف می‌رود.
- تایم فریم متناسب: برای حرکت چندماهه نمودار روزانه و برای حرکت چندروزه نمودار ساعتی.
حرکت تقریبا افقی هم قاعده خودش را دارد. نیلی آن را «قانون خنثی بودن» (Rule of Neutrality) نامید: مونوویویی که تقریبا افقی است، بسته به جایش، به حرکت قبلی یا بعدی چسبانده میشود یا یک مونوویو جدا حساب میشود.
قانون تشابه و توازن در نئوویو
دو مونوویو کنار هم فقط وقتی در یک درجه قرار می‌گیرند که از نظر اندازه با هم جور باشند. قانون تشابه و توازن (Rule of Similarity and Balance) می‌گوید موج کوچک‌تر باید دست‌کم یک‌سوم موج بزرگ‌تر باشد، یا در قیمت یا در زمان.
فرض کنید m1 در ۹ روز ۳۰۰ پیپ حرکت کرده است. اگر m2 کمتر از ۱۰۰ پیپ و کمتر از ۳ روز طول بکشد، از هر دو معیار پایین‌تر است و نمی‌تواند هم‌درجه m1 باشد. در این حالت m2 احتمالا یک نوسان کوچک داخل یک موج بزرگ‌تر است و باید با مونوویوهای کناری ادغام شود.
اگر موج کوچک‌تر هم در قیمت و هم در زمان کمتر از یک‌سوم موج بزرگ‌تر باشد، آن دو را هم‌درجه نشمارید.
این قانون جلوی شمردن یک نوسان ریز و یک حرکت بزرگ به‌عنوان دو موج هم‌سطح را می‌گیرد.
قوانین بازگشت در نئوویو
بعد از جدا کردن مونوویوها، تحلیلگر برای هر موج می‌پرسد موج بعدی چند درصد آن را برگردانده است. قوانین بازگشت (Retracement Rules) نیلی بر اساس همین نسبت دسته‌بندی شده‌اند و هر دسته فهرست مشخصی از برچسب‌های ممکن برای m1 دارد. این نسبت‌ها از دنباله فیبوناچی می‌آیند؛ روش رسم سطح‌ها را در درس فیبوناچی اصلاحی ببینید.
| بازگشت m2 نسبت به m1 | برداشت رایج |
|---|---|
| کمتر از ۳۸٫۲ درصد | m1 احتمالا بخشی از یک حرکت روند دار است و ادامه آن محتمل است |
| ۳۸٫۲ تا ۶۱٫۸ درصد | اصلاح معمولی؛ m1 می‌تواند پنج‌تایی یا سه‌تایی باشد |
| ۶۱٫۸ تا ۱۰۰ درصد | اصلاح عمیق؛ احتمال سه‌تایی بودن m1 بیشتر میشود |
| ۱۰۰ تا ۱۶۱٫۸ درصد | m1 احتمالا یک حرکت اصلاحی کامل بوده است |
| ۱۶۱٫۸ تا ۲۶۱٫۸ درصد | m2 احتمالا آغاز حرکتی بزرگ‌تر در جهت مخالف است |
| بیش از ۲۶۱٫۸ درصد | m1 تقریبا همیشه پایان یک الگوی بزرگ‌تر است |
قوانین اصلی نیلی به m0 و m3 هم نگاه می‌کنند، ولی منطق کلی همین است: هرچه بازگشت عمیق‌تر باشد، احتمال کامل شدن موج قبلی بیشتر است.
برچسب ساختاری :3 و :5 در نئوویو
خروجی قوانین بازگشت یک برچسب ساختاری (Structure Label) است. برچسب :5 یعنی موج ساختار پنج‌تایی و روند دار دارد و برچسب :3 یعنی ساختار سه‌تایی و اصلاحی. تحلیلگر کنار هر مونوویو برچسب‌های ممکن را می‌نویسد و بعد دنباله برچسب‌ها را با الگوهای شناخته‌شده مقایسه میکند. دنباله‌ای مثل :5 :3 :5 :3 :5 نامزد موج شتابدار است و :5 :3 :5 نامزد زیگزاگ.
از کنار هم گذاشتن مونوویوها سطح‌های بالاتر ساخته میشود:
- مونوویو: یک حرکت ساده بین دو تغییر جهت.
- پلی‌ویو (Polywave): یک الگوی ساده الیوت که از مونوویوها ساخته شده، مثل یک موج شتابدار یا یک زیگزاگ.
- مولتی‌ویو (Multiwave): الگویی که دست‌کم یکی از موجهایش خودش یک پلی‌ویو است.
- ماکروویو (Macrowave): الگوی بزرگی که موجهایش از مولتی‌ویوها ساخته شده‌اند.
وقتی یک الگو کامل و تایید شد، کل آن در سطح بالاتر یک واحد حساب میشود و تحلیل یک پله بالا می‌رود. این کار را «فشرده‌سازی» الگو می‌نامند.
موج شتابدار در نئوویو: قانونهای تکمیلی
در الیوت کلاسیک هر پنج موجی که سه قانون را رعایت کند موج شتابدار است. نیلی چند شرط دیگر اضافه کرد:
- یک موج گسترش‌یافته لازم است: دست‌کم یکی از موج‌های یک، سه یا پنج باید حدود ۱۶۱٫۸ درصد یا بیشتر از دومین موج بلند باشد. اگر هیچ موجی گسترش نیافته باشد، الگو به احتمال زیاد اصلاحی است.
- موج دو در موج شتابدار روند دار حداکثر ۶۱٫۸ درصد موج یک را برمی‌گرداند.
- موج سه کوتاه‌ترین موج نیست و موج چهار وارد محدوده قیمتی موج یک نمی‌شود.
- زمان اصلاح بیشتر است: موج دو یا چهار معمولا زمانی برابر یا بیشتر از موج قبلی خودش می‌گیرد.
- کانال با خط ۲ به ۴: خطی که انتهای موج دو و چهار را وصل میکند معیار اصلی سنجش پایان الگوست.
نوع دوم، موج شتابدار پایانی (Terminal Impulse) است که در موج پنج یا موج C پیدا میشود. در این نوع همپوشانی موج چهار با موج یک مجاز است و همه موج‌ها ساختار سه‌تایی دارند، به همین دلیل بعد از پایانش قیمت سریع و عمیق برمی‌گردد.
الگوهای تازه نئوویو: دیامتریک و سیمتریکال
یکی از مهم‌ترین افزوده‌های نیلی، دو الگوی اصلاحی است که در الیوت کلاسیک وجود ندارند:
- دیامتریک (Diametric): الگویی هفت‌پایه با نام‌های a تا g. شکل آن یا مثل پاپیون است، یعنی اول جمع میشود و بعد باز میشود، یا مثل الماس، یعنی اول باز میشود و بعد جمع میشود. موج‌ها از نظر قیمت یا زمان شبیه هم‌اند.
- سیمتریکال (Symmetrical): الگویی نه‌پایه با نام‌های a تا i که موجهایش در قیمت و زمان تقریبا هم‌اندازه‌اند. این الگو کمیاب است و بیشتر در بازارهای کم‌نوسان دیده میشود.
بسیاری از حرکت‌های خنثی که در الیوت کلاسیک به اصلاح ترکیبی پیچیده نسبت داده میشوند، با یکی از این دو الگو توضیح داده میشوند. این الگوها با الگوهای هارمونیک فرق دارند؛ آن‌ها را در درس الگوهای هارمونیک بخوانید.
دیامتریک هفت موج دارد و سیمتریکال نه موج؛ هر دو اصلاحی‌اند و بخشی از یک روند بزرگ‌تر به حساب می‌آیند.
تایید پایان الگو در نئوویو
در این روش شمارش فقط وقتی کامل است که حرکت بعد از الگو هم آن را تایید کند. نیلی این آزمون را تایید پس از الگو (Post-Pattern Confirmation) نامید و برای موج شتابدار دو مرحله گذاشت:
- مرحله اول: قیمت باید خط ۲ به ۴ را در زمانی برابر یا کمتر از زمان تشکیل موج پنج بشکند.
- مرحله دوم: قیمت باید تا انتهای موج چهار برگردد و از آن عبور کند.
اگر شکست خط ۲ به ۴ بیشتر از زمان موج پنج طول بکشد، یکی از سه حالت محتمل است: موج پنج هنوز تمام نشده، الگو پایانی است، یا شمارش از پایه غلط بوده است. این آزمون زمان کنار گذاشتن سناریو را مشخص میکند و همان نقطه می‌تواند محل حد ضرر باشد.
مثال عملی نئوویو روی نمودار طلا
یک مثال فرضی روی نمودار روزانه طلا (XAU/USD) را قدم‌به‌قدم ببینید:
قدم اول: جدا کردن مونوویوها. m1 از ۳۹۰۰ تا ۴۱۰۰ دلار در ۸ روز بالا رفته است، یعنی ۲۰۰ دلار. m2 در ۴ روز تا ۴۰۲۰ دلار پایین آمده است، یعنی ۸۰ دلار.
قدم دوم: قانون تشابه و توازن. یک‌سوم m1 در قیمت حدود ۶۷ دلار است. m2 با ۸۰ دلار از این حد بالاتر است، پس دو موج هم‌درجه‌اند.
قدم سوم: قانون بازگشت. نسبت بازگشت ۸۰ به ۲۰۰ یعنی ۴۰ درصد است و در بازه ۳۸٫۲ تا ۶۱٫۸ قرار می‌گیرد. m1 می‌تواند :5 یا :3 باشد و هنوز تصمیم قطعی ممکن نیست.
قدم چهارم: موج بعدی. m3 در ۱۲ روز تا ۴۴۲۰ دلار بالا می‌رود، یعنی ۴۰۰ دلار و دو برابر m1. موج بلندتر از ۱۶۱٫۸ درصد m1 نشانه گسترش است، پس دنباله :5 :3 :5 به سمت موج شتابدار با موج سه گسترش‌یافته می‌رود.
قدم پنجم: سطح ابطال. تا وقتی قیمت به زیر ۴۱۰۰ دلار، یعنی سقف m1، برنگردد، سناریوی موج چهار و بعد پنج معتبر است. بسته شدن روزانه زیر این سطح شمارش را باطل میکند.
در این مثال هر برچسب از یک آزمون عددی آمده است و سطح ابطال هم از همان قانون‌ها بیرون می‌آید.
رایج‌ترین اشتباه تازه‌کارها، استفاده از کندل‌های تایم فریم خیلی پایین است. در نمودار پنج دقیقه‌ای شمار مونوویوها از کنترل خارج میشود. برای تشخیص سقف و کف‌های قابل اتکا می‌توانید از اندیکاتور زیگزاگ کمک بگیرید، ولی برچسب نهایی را با همان قانون‌ها بسنجید.
نکات کلیدی این درس
- نئوویو روش تحلیل موجی گلن نیلی است که سال ۱۹۹۰ منتشر شد و قانونهای الیوت را با معیارهای قیمت و زمان سخت‌گیرتر کرد.
- واحد پایه شمارش، مونوویو است؛ حرکت قیمت بین دو تغییر جهت روی نمودار خطی سقف و کف.
- دو موج کنار هم وقتی هم‌درجه‌اند که موج کوچک‌تر دست‌کم یک‌سوم موج بزرگ‌تر در قیمت یا زمان باشد.
- قوانین بازگشت با نسبتهای فیبوناچی از ۳۸٫۲ تا ۲۶۱٫۸ درصد برچسب :3 یا :5 هر موج را مشخص می‌کنند.
- دیامتریک الگوی اصلاحی هفت‌پایه و سیمتریکال الگوی نه‌پایه این روش است.
- پایان موج شتابدار وقتی تایید میشود که خط ۲ به ۴ در زمانی کوتاه‌تر از موج پنج شکسته شود.
جمع‌بندی
نئوویو برای تحلیلگری مفید است که با امواج الیوت آشناست و از چند شمارش متفاوت روی یک نمودار خسته شده است. این روش با مونوویو شروع میکند، با قانون تشابه و توازن و قوانین بازگشت به هر موج برچسب میدهد و با آزمون تایید پس از الگو، شمارش غلط را زود کنار می‌گذارد. یادگیری آن زمان میبرد و بهترین راه شروع، تمرین روی نمودار روزانه یک بازار پرنقدینگی مثل طلا یا EUR/USD است. اگر می‌خواهید اهداف قیمتی موج‌ها را هم حساب کنید، درس فیبوناچی اکستنشن را ببینید. توضیح کامل روش را نیلی در سایت رسمی NEoWave هم منتشر کرده است.
سوالات متداول درباره نئوویو
۵ سوالنئوویو با امواج الیوت چه فرقی دارد؟
این روش بر پایه همان منطق پنج موج روند و سه موج اصلاح ساخته شده، ولی زمان را کنار قیمت شرط میکند، رهنمودهای الیوت را به قانون تبدیل کرده و الگوهای تازه‌ای مثل دیامتریک و سیمتریکال دارد.
مونوویو یعنی چه؟
مونوویو سادهترین حرکت قیمت در یک جهت است، از یک نقطه تغییر جهت تا نقطه تغییر جهت بعدی. هر شمارش با جدا کردن و نامگذاری مونوویوها روی نمودار خطی شروع میشود.
برای یادگیری نئوویو باید اول الیوت را بلد باشیم؟
بله. روش نیلی اصطلاحهای الیوت مثل موج شتابدار، زیگزاگ، فلت و مثلث را به کار میبرد. آشنایی با پایه الیوت و نسبتهای فیبوناچی یادگیری قانونهای نیلی را بسیار سادهتر میکند.
الگوی دیامتریک در نئوویو چند موج دارد؟
دیامتریک هفت موج دارد که با a تا g نامگذاری میشوند. شکل آن شبیه پاپیون یا الماس است و موجهایش در قیمت یا زمان به هم شبیهاند.
نئوویو برای کدام تایم فریم مناسب است؟
این روش در تایم فریم روزانه و هفتگی بهترین نتیجه را میدهد، چون نوسانهای ریز کمتری دارند. در تایم فریمهای خیلی پایین تعداد مونوویوها زیاد میشود و شمارش قابل اتکا نیست.
