ریپل چیست؟ | ارز XRP، پایان پرونده SEC و ۶ ریسک

فرض کنید یک شرکت در دبی می‌خواهد به تامین‌کننده‌اش در مکزیک پول بفرستد. حواله بانکی معمولی از چند بانک واسطه می‌گذرد، چند روز طول می‌کشد و هر واسطه سهمی برمی‌دارد. ریپل نامی است که در فارسی به ارز XRP گفته می‌شود؛ توکنی که برای کوتاه کردن همین مسیر ساخته شد و می‌تواند در چند ثانیه میان دو ارز پل بزند. در این درس فرق شرکت Ripple و توکن XRP، سازوکار شبکه، کاربردها، توکنومیکس و امانت ۵۵ میلیاردی، پرونده SEC، عوامل اثرگذار بر آینده، خرید، کیف پول، استیکینگ (Staking) و ریسک‌ها را مرور می‌کنید. با اسمارت اف ایکس همراه باشید.

ریپل چیست و چه مشکلی را حل می‌کند؟

ریپل در زبان کاربران ایرانی معمولا همان XRP است، ولی در اصل سه چیز جدا با نام‌های نزدیک وجود دارد. XRP Ledger یک بلاکچین عمومی و متن‌باز است. XRP توکن اصلی همین بلاکچین است. Ripple هم یک شرکت آمریکایی است که محصولات پرداختش را روی این شبکه ساخته و بخش بزرگی از XRP را در اختیار دارد. اگر بلاکچین و ارز دیجیتال برایتان تازه است، اول درس ارز دیجیتال چیست را بخوانید.

این شبکه برای حل یک مشکل قدیمی ساخته شد: انتقال پول بین کشورها کند است و هزینه زیادی دارد. بانک‌ها برای حواله خارجی باید در کشور مقصد حساب از پیش پرشده داشته باشند یا از بانک واسطه کمک بگیرند. در مدل XRP، فرستنده ارز خودش را به XRP تبدیل می‌کند، XRP در چند ثانیه به مقصد می‌رسد و آنجا به ارز محلی تبدیل می‌شود. پس دیگر لازم نیست پول زیادی در حساب‌های خارجی بخوابد.

۵ دلار کش‌بک از هر معاملهعضویت رایگان اسمارت پلاس،
به‌همراه تحلیل و پلن روزانه.بونوس تا ۱۰۰٪تحلیل روزانه ۱۸ نمادبدون هزینهفعال‌سازی رایگان

ارز ریپل فقط مخصوص بانک‌ها نیست. هر کسی می‌تواند کیف پول بسازد و XRP را با کارمزدی بسیار کمتر از یک سنت جابه‌جا کند. همین سرعت و کارمزد پایین دلیل محبوبیت آن در صرافی‌ها برای انتقال پول بین حساب‌هاست.

XRP توکن شبکه عمومی XRP Ledger است و شرکت Ripple یکی از بزرگ‌ترین استفاده‌کنندگان و دارندگان آن است؛ این دو یک چیز نیستند.

سازنده ریپل کیست و ارز ریپل مال کجاست؟

کد XRP Ledger را سه برنامه‌نویس در سال ۲۰۱۱ و ۲۰۱۲ نوشتند: دیوید شوارتز (David Schwartz)، جد مک‌کالب (Jed McCaleb) و آرتور بریتو (Arthur Britto). شبکه در ژوئن ۲۰۱۲ روشن شد و هر ۱۰۰ میلیارد XRP همان روز ساخته شد. چند ماه بعد کریس لارسن (Chris Larsen) و مک‌کالب شرکتی به نام OpenCoin در سانفرانسیسکو ثبت کردند که بعدا Ripple Labs و سپس Ripple نام گرفت. سازندگان ۸۰ میلیارد XRP را به این شرکت دادند.

پس جواب کوتاه پرسش «ریپل مال کجاست» این است: شرکت پشت پروژه آمریکایی است و دفتر اصلی آن در سانفرانسیسکو قرار دارد. مدیرعامل شرکت برد گارلینگهاوس (Brad Garlinghouse) است و شوارتز سال‌ها مدیر فناوری آن بود. خود شبکه به شرکت تعلق ندارد و اعتبارسنج‌های مستقل در کشورهای مختلف آن را اداره می‌کنند.

تبلیغبروکر جی تی سی (GTCFX)بونوس ۱۰۰٪ روی اولین واریز۵ دلار کش‌بک به‌ازای هر لاتپشتیبانی فارسی و واریز ریالیدارای مجوز FCA و ASICثبت‌نام در GTCثبت‌نام

مک‌کالب در سال ۲۰۱۳ از شرکت جدا شد و پروژه دیگری به نام استلار را ساخت که در ادامه با ریپل مقایسه می‌شود.

شبکه ریپل چطور کار می‌کند؟

هر بلاکچین برای اینکه همه رایانه‌ها روی یک نسخه از دفتر حساب توافق کنند، روشی به نام اجماع دارد. بیت کوین از اثبات کار و ماینینگ استفاده می‌کند و بسیاری از شبکه‌های تازه از اثبات سهام. XRP Ledger هیچ‌کدام از این دو را ندارد و از پروتکل اجماع خودش (XRP Ledger Consensus Protocol) استفاده می‌کند.

در این روش هر گره فهرستی از اعتبارسنج‌های مورد اعتماد دارد که به آن UNL (Unique Node List) می‌گویند. اعتبارسنج‌ها چند بار پشت سر هم درباره تراکنش‌های تازه رای می‌دهند و وقتی بیش از ۸۰ درصد آن‌ها روی یک مجموعه توافق کنند، دفتر بسته می‌شود. هیچ ماینری پاداش نمی‌گیرد و اعتبارسنج‌ها هم برای کارشان XRP دریافت نمی‌کنند.

اکسپلورر رسمی شبکه در ۱۷ آبان ۱۴۰۵ میانگین فاصله بسته شدن دفترها را حدود ۴ ثانیه نشان می‌داد. چند ویژگی فنی دیگر:

• زمان تایید: هر دفتر در حدود ۳ تا ۵ ثانیه بسته می‌شود و تراکنش بعد از آن نهایی است.
• کارمزد: حداقل کارمزد ۰٫۰۰۰۰۱ XRP است و این مقدار پس از پرداخت برای همیشه از بین می‌رود.
• ذخیره حساب: هر آدرس برای فعال ماندن باید دست‌کم ۱ XRP نگه دارد. این عدد در دسامبر ۲۰۲۴ از ۱۰ به ۱ کاهش یافت.
• صرافی داخلی: از ابتدا یک صرافی غیرمتمرکز با دفتر سفارش روی شبکه وجود داشته و از مارس ۲۰۲۴ بازارساز خودکار (AMM) هم به آن اضافه شده است.

تغییرات شبکه با سازوکاری به نام «اصلاحیه» (Amendment) انجام می‌شود. هر اصلاحیه وقتی فعال می‌شود که دست‌کم ۸۰ درصد اعتبارسنج‌ها دو هفته پیاپی به آن رای مثبت بدهند. به همین دلیل شرکت Ripple به‌تنهایی نمی‌تواند قواعد شبکه را عوض کند.

کاربردهای ارز ریپل

کاربرد XRP از یک انتقال ساده بین دو کیف پول تا زیرساخت پرداخت شرکت‌ها گسترده است. مهم‌ترین موارد این‌هاست:

تبلیغبروکر ایکس چیف (XChief)حساب سنت با کمترین سرمایهحداقل واریز ۱۰ دلاراحراز هویت ایرانی و پشتیبانی فارسیکپی ترید و ربات مجازثبت‌نام در ایکس چیفثبت‌نام

1. پرداخت بین‌المللی: سرویس پرداخت شرکت Ripple که پیش‌تر ODL نام داشت، XRP را به‌عنوان ارز پل میان دو ارز ملی به کار می‌برد تا شرکت پول کمتری در حساب‌های خارجی نگه دارد.
2. انتقال میان صرافی‌ها: کاربران عادی از XRP برای جابه‌جایی سریع و ارزان دارایی بین صرافی‌ها استفاده می‌کنند.
3. استیبل کوین: شرکت Ripple در دسامبر ۲۰۲۴ استیبل کوین RLUSD را روی XRP Ledger و اتریوم منتشر کرد. استیبل کوین توکنی است که ارزشش به دلار گره خورده است.
4. توکنیزه کردن دارایی: بعضی شرکت‌ها اوراق قرضه و صندوق‌های سرمایه‌گذاری را به شکل توکن روی همین شبکه ثبت کرده‌اند.

هنگام خواندن خبر همکاری بانک‌ها با شرکت Ripple دقت کنید که هر همکاری الزاما به معنی خرید یا مصرف XRP نیست. بعضی بانک‌ها فقط از پیام‌رسانی پرداخت شرکت استفاده می‌کنند و اصلا XRP جابه‌جا نمی‌کنند.

توکنومیکس ریپل و امانت ۵۵ میلیاردی

توکنومیکس (Tokenomics) یعنی قواعدی که مشخص می‌کند یک توکن چطور ساخته می‌شود، به دست چه کسانی می‌رسد و چطور از بین می‌رود. توکنومیکس XRP از بیشتر ارزهای دیجیتال ساده‌تر است، چون واحد تازه‌ای ساخته نمی‌شود:

• کل عرضه: ۱۰۰ میلیارد XRP در سال ۲۰۱۲ ساخته شد و هیچ ماینینگ یا پاداشی برای ساخت واحد تازه وجود ندارد.
• سهم شرکت: ۸۰ میلیارد واحد به شرکت Ripple رسید و بقیه نزد سازندگان ماند.
• امانت: در دسامبر ۲۰۱۷ شرکت ۵۵ میلیارد XRP را در قراردادهای امانت (Escrow) روی خود شبکه قفل کرد. هر ماه ۱ میلیارد واحد آزاد می‌شود و شرکت معمولا بیشتر آن را دوباره قفل می‌کند.
• عرضه در گردش: داده‌های زنجیره در میانه سال ۲۰۲۶ حدود ۶۷ میلیارد XRP را در گردش و حدود ۳۲ میلیارد را در امانت نشان می‌داد.
• سوزاندن: کارمزد هر تراکنش از بین می‌رود. تا اوایل ۲۰۲۶ کمی بیش از ۱۴ میلیون XRP به این شکل سوخته بود که در برابر کل عرضه عدد کوچکی است.

آزاد شدن ماهانه از امانت به این معنی است که شرکت Ripple همیشه منبع بزرگی از XRP در اختیار دارد و فروش آن روی عرضه بازار اثر می‌گذارد. شرکت گزارش‌های فصلی منتشر می‌کند که فروش و مانده امانت را نشان می‌دهد.

کل عرضه ارز ریپل ثابت است و امانت ماهانه فقط زمان ورود واحدهای موجود به بازار را تنظیم می‌کند.

آیا ریپل کلاهبرداری است؟ اعتبار ریپل با داده

داوری درباره اعتبار یک پروژه با سابقه و داده قابل بررسی ممکن است. داده‌های اصلی درباره XRP و شبکه آن این‌هاست:

• سابقه شبکه: XRP Ledger از ژوئن ۲۰۱۲ کار می‌کند و کد آن متن‌باز است. در فوریه ۲۰۲۵ تایید دفترها حدود یک ساعت متوقف شد و شبکه بدون از دست رفتن دارایی کاربران دوباره راه افتاد.
• پرونده SEC: کمیسیون بورس آمریکا (SEC) در دسامبر ۲۰۲۰ از شرکت Ripple شکایت کرد و فروش XRP را عرضه اوراق بهادار بدون مجوز دانست. دادگاه در ژوئیه ۲۰۲۳ رای داد که فروش XRP به نهادهای بزرگ مشمول قانون اوراق بهادار بوده، و فروش در صرافی‌ها به مردم عادی را خارج از این قانون دانست.
• پایان پرونده: در اوت ۲۰۲۵ دو طرف درخواست تجدیدنظر خود را پس گرفتند و پرونده با جریمه ۱۲۵ میلیون دلاری شرکت بسته شد.
• ETF: در نوامبر ۲۰۲۵ نخستین صندوق قابل معامله XRP با پشتوانه واقعی توکن در بورس نزدک آمریکا عرضه شد و چند صندوق دیگر هم پس از آن آمدند.
• حادثه امنیتی: در ژانویه ۲۰۲۴ کیف پول‌های شخصی کریس لارسن هک شد و حدود ۲۱۳ میلیون XRP سرقت شد. این حمله به حساب یک شخص بود و خود شبکه هک نشد.
• تمرکز: منتقدان می‌گویند بخش زیادی از عرضه در اختیار یک شرکت است و فهرست پیش‌فرض اعتبارسنج‌ها را بنیاد XRPL و شرکت‌های نزدیک به آن پیشنهاد می‌کنند.

در کنار این‌ها، کلاهبرداری با نام ریپل رایج است: ویدئوهای جعلی با چهره مدیران شرکت که وعده دو برابر شدن XRP ارسالی را می‌دهند، سایت‌های ایردراپ تقلبی و توکن‌هایی با نام‌های شبیه. شرکت Ripple هیچ‌وقت از کاربران نمی‌خواهد برای دریافت جایزه XRP بفرستند. الگوهای رایج را در درس کلاهبرداری رمزارز ببینید.

آینده ریپل؛ عوامل اثرگذار

هیچ عدد قیمتی را نمی‌شود با اطمینان برای XRP پیش‌بینی کرد و ما هم عددی نمی‌دهیم. عواملی که مسیر آینده این توکن را شکل می‌دهند قابل دنبال کردن‌اند:

1. استفاده واقعی در پرداخت: حجم پرداخت‌هایی که شرکت‌ها با XRP به‌عنوان ارز پل انجام می‌دهند، مهم‌ترین نشانه تقاضای واقعی است.
2. قوانین آمریکا: پایان پرونده SEC ابهام حقوقی را کم کرد، ولی قوانین تازه بازار رمزارز در آمریکا و اروپا هنوز روی دسترسی نهادها اثر می‌گذارد.
3. صندوق‌های ETF: جریان ورود و خروج پول به صندوق‌های XRP نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران نهادی چقدر به آن علاقه دارند.
4. فروش شرکت از امانت: سرعت فروش XRP توسط شرکت Ripple روی عرضه در گردش اثر مستقیم دارد.
5. رقابت استیبل کوین‌ها: اگر بانک‌ها برای پرداخت از استیبل کوین‌ها استفاده کنند، نقش XRP به‌عنوان ارز پل کمرنگ‌تر می‌شود.
6. چرخه بازار: آلت کوین‌ها معمولا با جهت کلی بازار حرکت می‌کنند که در درس چرخه بازار کریپتو توضیح داده شده است.

برای دنبال کردن روند کوتاه‌مدت، تحلیل روزانه ارز دیجیتال را ببینید.

خرید ریپل از کجا؟

XRP در بیشتر صرافی‌های ایرانی و خارجی معامله می‌شود. صرافی‌های داخلی مثل صرافی نوبیتکس و صرافی والکس بازار تومانی دارند و ثبت‌نام در آن‌ها برای کاربر ایرانی ساده‌تر است. مراحل کامل ثبت‌نام، احراز هویت و سفارش را در راهنمای خرید ریپل نوشته‌ایم.

صرافی‌های خارجی مثل بایننس و کوکوین نقدشوندگی بیشتری دارند. بعضی صرافی‌های خارجی کاربران ایرانی را محدود می‌کنند و ممکن است حساب را مسدود کنند. فهرست کامل را در صفحه صرافی‌های ارز دیجیتال ببینید و قیمت لحظه‌ای و نمودار را در صفحه قیمت ریپل دنبال کنید.

کیف پول ریپل، تگ مقصد و استیکینگ

رایج‌ترین کیف پول نرم‌افزاری این شبکه Xaman است که پیش‌تر XUMM نام داشت. کیف پول‌های سخت‌افزاری مثل لجر هم XRP را پشتیبانی می‌کنند. هنگام ساخت کیف پول یک عبارت بازیابی می‌گیرید که تنها راه برگرداندن دارایی است و نباید آن را به کسی بدهید. اصول نگهداری را در درس کیف پول ارز دیجیتال بخوانید.

دو نکته در کار با XRP از همه مهم‌تر است:

• ذخیره ۱ XRP: کیف پول تازه تا وقتی دست‌کم ۱ XRP دریافت نکند فعال نمی‌شود و همین ۱ واحد همیشه در حساب قفل می‌ماند.
• تگ مقصد (Destination Tag): بیشتر صرافی‌ها برای همه کاربران یک آدرس مشترک دارند و شما را با یک عدد به نام تگ یا ممو از بقیه جدا می‌کنند. اگر هنگام واریز به صرافی تگ را وارد نکنید، پول به حساب شما نمی‌رسد و باید با پشتیبانی پیگیری کنید.

آدرس این شبکه با حرف r شروع می‌شود. هنگام برداشت از صرافی، شبکه XRP یا XRPL را انتخاب کنید. توضیح کامل انتخاب شبکه را در درس شبکه انتقال ببینید.

XRP استیکینگ بومی ندارد، چون شبکه با اثبات سهام کار نمی‌کند و اعتبارسنج‌ها پاداشی نمی‌گیرند. طرح‌هایی که در بعضی صرافی‌ها با نام «سود ریپل» عرضه می‌شوند، در عمل وام دادن XRP به صرافی یا طرف دیگر هستند و ریسک همان طرف را دارند. تفاوت این‌ها را در درس استیکینگ بخوانید.

ریسک‌های سرمایه‌گذاری روی ریپل

• نوسان شدید: XRP مانند بیشتر آلت کوین‌ها در ریزش‌های بازار تند افت می‌کند و دوره‌های طولانی رکود را پشت سر گذاشته است.
• تمرکز عرضه: شرکت Ripple و چند آدرس بزرگ بخش زیادی از XRP را دارند و فروش آن‌ها می‌تواند فشار عرضه بسازد.
• وابستگی به یک شرکت: بیشتر کاربرد پرداختی XRP به محصولات شرکت Ripple گره خورده است و تصمیم‌های این شرکت روی تقاضای توکن اثر دارد.
• ریسک قانونی: پرونده SEC بسته شده، ولی قوانین کشورهای دیگر برای پرداخت‌های رمزارزی هنوز در حال تغییر است.
• رقابت: استیبل کوین‌ها، شبکه‌های پرداخت دیگر و سیستم‌های تازه بانکی برای همین بازار رقابت می‌کنند.
• خطای کاربر: فراموش کردن تگ مقصد و کلاهبرداری‌های ویدئویی با چهره مدیران، رایج‌ترین دلایل از دست رفتن XRP کاربران است.

فقط مبلغی را وارد بازار کنید که از دست دادنش به زندگی شما آسیب نمی‌زند.

تفاوت ریپل و استلار

استلار (Stellar) را جد مک‌کالب بعد از جدا شدن از Ripple ساخت و به همین دلیل کدهای اولیه آن شباهت زیادی به XRP Ledger داشت. هر دو شبکه برای پرداخت سریع و ارزان طراحی شده‌اند، ولی مخاطبشان فرق دارد. ارز ریپل بیشتر برای بانک‌ها و شرکت‌های پرداخت تبلیغ می‌شود و استلار با پشتیبانی یک بنیاد غیرانتفاعی روی حواله‌های کوچک و دسترسی افراد بدون حساب بانکی تمرکز دارد.

اگر می‌خواهید تفاوت این شبکه‌ها را با نخستین ارز دیجیتال هم ببینید، درس بیت کوین چیست را بخوانید. فهرست همه درس‌های این حوزه در آموزش ارز دیجیتال آمده است.

نکات کلیدی درباره ریپل

• XRP توکن شبکه عمومی XRP Ledger است و شرکت آمریکایی Ripple بزرگ‌ترین دارنده و استفاده‌کننده آن است.
• هر ۱۰۰ میلیارد XRP در سال ۲۰۱۲ ساخته شد؛ ماینینگ ندارد و واحد تازه‌ای به آن اضافه نمی‌شود.
• ۵۵ میلیارد واحد از سال ۲۰۱۷ در امانت قفل شد و ماهانه ۱ میلیارد آن آزاد می‌شود.
• پرونده SEC در اوت ۲۰۲۵ با جریمه ۱۲۵ میلیون دلاری شرکت بسته شد و از نوامبر ۲۰۲۵ صندوق ETF آن در آمریکا معامله می‌شود.
• هنگام واریز به صرافی تگ مقصد را فراموش نکنید و ۱ XRP همیشه در کیف پول قفل می‌ماند.

جمع‌بندی

ریپل یکی از قدیمی‌ترین شبکه‌های پرداخت در بازار رمزارز است که سرعت بالا و کارمزد ناچیز را با عرضه ثابت ۱۰۰ میلیاردی ترکیب کرده است. پایان پرونده SEC و عرضه صندوق‌های ETF بزرگ‌ترین ابهام حقوقی را کنار زد، ولی تمرکز عرضه در دست شرکت و رقابت با استیبل کوین‌ها هنوز سر جایش است. پیش از هر تصمیمی، فرق شرکت و توکن را در نظر بگیرید، کیف پول را از منبع رسمی نصب کنید و هنگام واریز تگ مقصد را وارد کنید. وضعیت زنده شبکه را در اکسپلورر رسمی XRP Ledger و مستندات آن را در سایت رسمی XRPL ببینید.