شیبا چیست؟ | ارز SHIB، سوزاندن ۴۱ درصدی و ۶ ریسک

اگر سال ۲۰۲۱ در شبکه‌های اجتماعی فارسی گشته باشید، احتمالا داستان کسانی را شنیده‌اید که با خرید یک ارز ارزان با عکس سگ، یک‌شبه پولدار شدند. داستان کسانی که دیر خریدند و ضرر کردند به‌مراتب بیشتر بود. شیبا همان ارزی است که این هیجان را ساخت: میم کوینی با قیمت هر واحد بسیار پایین و تعداد واحدهای بسیار زیاد که امروز صرافی، شبکه لایه ۲ و جامعه بزرگی دور خود دارد. در این درس با سازنده این پروژه، سازوکار شبکه، کاربردها، سوزاندن توکن، اعتبار، عوامل اثرگذار بر آینده، خرید، کیف پول و ریسک‌ها آشنا می‌شوید. با اسمارت اف ایکس همراه باشید.

شیبا چیست و چه مشکلی را حل می‌کند؟

شیبا اینو (Shiba Inu) یک ارز دیجیتال با نماد SHIB است که بلاکچین مستقل ندارد و به شکل توکن روی شبکه اتریوم ساخته شده است. توکن یعنی ارزی که روی بلاکچین یک پروژه دیگر اجرا می‌شود و امنیتش را از همان شبکه می‌گیرد. اگر با مفاهیم پایه آشنا نیستید، اول درس ارز دیجیتال چیست را بخوانید.

نام و نشان این ارز از سگ‌های نژاد شیبا اینو گرفته شده؛ همان نژادی که نماد دوج کوین هم هست. سازنده آن را «قاتل دوج کوین» معرفی کرد و هدف اولیه ساخت یک آزمایش اجتماعی بود: ارزی که مالکیتش کاملا به جامعه سپرده شود و تیمی سهم ویژه نداشته باشد.

۵ دلار کش‌بک از هر معاملهعضویت رایگان اسمارت پلاس،
به‌همراه تحلیل و پلن روزانه.بونوس تا ۱۰۰٪تحلیل روزانه ۱۸ نمادبدون هزینهفعال‌سازی رایگان

با این تعریف، SHIB در شروع برای حل یک مسئله فنی ساخته نشد. بعدها تیم توسعه برای این‌که کاربرد واقعی بسازد، صرافی غیرمتمرکز ShibaSwap و شبکه لایه ۲ Shibarium را اضافه کرد. میم کوین یعنی ارزی که بر پایه یک شوخی یا فرهنگ اینترنتی ساخته شده و قیمتش بیشتر از هیجان جمعی اثر می‌گیرد. جزئیات این دسته را در درس میم کوین چیست ببینید.

شیبا یک توکن میم روی اتریوم است که بعدها صرافی و شبکه لایه ۲ خودش را ساخت، ولی ارزش آن هنوز بیشتر از جامعه و هیجان بازار می‌آید.

سازنده شیبا کیست و ارز شیبا مال کجاست؟

سازنده این پروژه فردی ناشناس با نام مستعار ریوشی (Ryoshi) است که در اوت ۲۰۲۰ توکن را ساخت. هویت واقعی او هیچ‌وقت فاش نشد و در سال ۲۰۲۲ از پروژه کنار رفت و بیشتر نوشته‌هایش را پاک کرد. پس از او، فردی با نام مستعار شیتوشی کوساما (Shytoshi Kusama) سرپرست توسعه شد و او هم هویت عمومی ندارد.

چون سازندگان ناشناس‌اند، جواب دقیق پرسش «ارز شیبا مال کجاست» معلوم نیست. پروژه شرکت ثبت‌شده‌ای در یک کشور مشخص ندارد و تیمی پراکنده و جامعه کاربران آن را پیش می‌برند. همین ناشناس بودن برای بعضی سرمایه‌گذاران نقطه ضعف به شمار می‌رود.

تبلیغبروکر جی تی سی (GTCFX)بونوس ۱۰۰٪ روی اولین واریز۵ دلار کش‌بک به‌ازای هر لاتپشتیبانی فارسی و واریز ریالیدارای مجوز FCA و ASICثبت‌نام در GTCثبت‌نام

شبکه شیبا چطور کار می‌کند؟

SHIB یک توکن ERC-20 است؛ یعنی از استاندارد توکن‌های اتریوم پیروی می‌کند و با هر کیف پول سازگار با اتریوم قابل نگهداری است. هر انتقال SHIB روی شبکه اصلی اتریوم انجام می‌شود و کارمزد آن به ETH پرداخت می‌شود. امنیت توکن هم از روش اثبات سهام (Proof of Stake) اتریوم می‌آید و خود پروژه ماینر یا اعتبارسنج جداگانه‌ای برای SHIB ندارد.

برای کم کردن کارمزد، تیم در اوت ۲۰۲۳ شیباریوم (Shibarium) را راه انداخت. این یک بلاکچین لایه ۲ است که تراکنش‌ها را ارزان‌تر انجام می‌دهد و توکن کارمزد آن BONE است. بخشی از کارمزدهای Shibarium صرف خرید و سوزاندن SHIB می‌شود. انتقال دارایی بین اتریوم و Shibarium از راه یک «پل» انجام می‌شود که در بخش اعتبار درباره هک آن توضیح داده‌ایم.

سوزاندن (Burn) یعنی فرستادن توکن به آدرسی که کلید خصوصی ندارد، پس آن توکن برای همیشه از گردش خارج می‌شود. سایت Shibburn آمار سوزاندن را دنبال می‌کند و داده‌های آن در ۱۷ آبان ۱۴۰۵ این‌ها بود:

• کل سوزانده‌شده: حدود ۴۱۰٫۸ تریلیون SHIB، برابر ۴۱٫۰۸ درصد عرضه اولیه.
• عرضه باقی‌مانده: حدود ۵۸۹ تریلیون SHIB.
• عرضه در گردش: حدود ۵۸۵٫۶ تریلیون SHIB.
• سوزاندن روزانه: معمولا چند میلیون SHIB که در برابر کل عرضه بسیار ناچیز است.

کاربردهای شیبا

ارز SHIB و اکوسیستم آن بیشتر در این حوزه‌ها به کار می‌روند:

1. معامله: بیشتر استفاده از این توکن خرید و فروش در صرافی‌هاست و نقدشوندگی بالایی دارد.
2. شیبا سواپ (ShibaSwap): صرافی غیرمتمرکز پروژه که از ژوئیه ۲۰۲۱ فعال است و کاربران در آن توکن مبادله یا نقدینگی فراهم می‌کنند. مفهوم صرافی غیرمتمرکز را در درس دیفای چیست ببینید.
3. Shibarium: شبکه لایه ۲ برای تراکنش ارزان، بازی‌ها و برنامه‌های غیرمتمرکز.
4. پرداخت: بعضی درگاه‌های پرداخت کریپتو SHIB را می‌پذیرند، ولی استفاده روزمره آن برای خرید کالا هنوز محدود است.

در عمل حجم فعالیت روی Shibarium و ShibaSwap در مقایسه با حجم معاملات SHIB در صرافی‌ها کوچک است. یعنی بیشتر تقاضا برای این توکن از معامله‌گران می‌آید تا از کاربران اکوسیستم.

توکنومیکس شیبا و ماجرای سوزاندن

تبلیغبروکر ایکس چیف (XChief)حساب سنت با کمترین سرمایهحداقل واریز ۱۰ دلاراحراز هویت ایرانی و پشتیبانی فارسیکپی ترید و ربات مجازثبت‌نام در ایکس چیفثبت‌نام

توکنومیکس (Tokenomics) یعنی قواعدی که مشخص می‌کند یک توکن چطور ساخته و پخش می‌شود. داستان توزیع SHIB با بیشتر ارزها فرق دارد:

• عرضه اولیه: یک کوادریلیون SHIB، یعنی هزار تریلیون واحد، که همه در یک لحظه ساخته شد.
• سهم یونی‌سواپ: ۵۰ درصد عرضه در استخر نقدینگی صرافی غیرمتمرکز یونی‌سواپ قفل شد تا معامله ممکن شود.
• سهم ویتالیک بوترین: ۵۰ درصد دیگر بدون اجازه به کیف پول سازنده اتریوم فرستاده شد. او در مه ۲۰۲۱ حدود ۴۱۰ تریلیون SHIB را سوزاند و حدود ۵۰ تریلیون را به صندوق کمک کرونای هند اهدا کرد.
• تولید تازه: هیچ توکن تازه‌ای ساخته نمی‌شود و عرضه فقط با سوزاندن کم می‌شود.
• توکن‌های جانبی: BONE توکن کارمزد و حاکمیت Shibarium است، LEASH توکنی کم‌تعداد برای اکوسیستم و TREAT توکن پاداش.

نکته مهم این است که تقریبا همه ۴۱ درصد سوزانده‌شده به همان اقدام ویتالیک در سال ۲۰۲۱ برمی‌گردد. سوزاندن‌های جامعه از آن زمان تا امروز در برابر عرضه ۵۸۹ تریلیونی بسیار کوچک بوده و تعداد واحدها را به شکل محسوسی کم نکرده است.

قیمت پایین هر واحد SHIB به خاطر تعداد بسیار زیاد واحدهاست، پس برای سنجش این پروژه به ارزش کل بازار نگاه کنید، نه به قیمت یک واحد.

آیا شیبا کلاهبرداری است؟ اعتبار شیبا با داده

داوری درباره اعتبار یک پروژه با سابقه و داده قابل بررسی ممکن است. داده‌های اصلی درباره ارز شیبا این‌هاست:

• سابقه: توکن از اوت ۲۰۲۰ فعال است و قرارداد آن روی اتریوم قابل بررسی است. طبق Etherscan حدود ۱٫۷ میلیون آدرس SHIB نگه می‌دارند.
• سازنده ناشناس: هویت ریوشی و سرپرست فعلی توسعه عمومی نیست و این یعنی پاسخ‌گویی حقوقی روشنی وجود ندارد.
• هک پل Shibarium: در سپتامبر ۲۰۲۵ مهاجمان با دست گرفتن کلیدهای بیشتر اعتبارسنج‌های Shibarium، حدود ۲٫۴ میلیون دلار دارایی را از پل خارج کردند. تیم در فوریه ۲۰۲۶ برنامه جبران خسارتی به نام Shib Owes You را برای آسیب‌دیدگان راه انداخت. خود توکن SHIB روی اتریوم آسیبی ندید.
• تمرکز دارایی: طبق Etherscan، ۱۰۰ آدرس بزرگ بیش از ۸۰ درصد عرضه را نگه می‌دارند که بخش زیادی از آن‌ها کیف پول صرافی‌هاست.
• ETF: تا آبان ۱۴۰۵ صندوق ETF اختصاصی SHIB در آمریکا عرضه نشده و این توکن فقط در فهرست دارایی‌های مجاز چند صندوق چندارزی آمده است.

در مقابل، کلاهبرداری با نام این پروژه بسیار رایج است: توکن‌های جعلی هم‌نام با پسوندهای مختلف، سایت‌های تقلبی ایردراپ و گروه‌هایی که وعده «سوزاندن بزرگ» و جهش قیمت می‌دهند. این‌ها به خود پروژه ربطی ندارند. آدرس قرارداد اصلی SHIB روی اتریوم با 0x95aD61b0 شروع می‌شود و پیش از خرید باید آن را در سایت رسمی بررسی کنید. الگوهای رایج را در درس کلاهبرداری رمزارز بخوانید.

آینده شیبا؛ عوامل اثرگذار

هیچ عدد قیمتی را نمی‌شود با اطمینان برای SHIB پیش‌بینی کرد و ما هم عددی نمی‌دهیم. عواملی که مسیر آینده شیبا را شکل می‌دهند قابل دنبال کردن‌اند:

1. اعتماد به Shibarium: بازگشت کاربران پس از هک پل و رشد واقعی تراکنش‌ها روی این شبکه، نشانه استفاده واقعی است.
2. سرعت سوزاندن: فقط سوزاندن در مقیاس صدها تریلیون واحد می‌تواند عرضه را به شکل محسوسی تغییر دهد.
3. رقابت میم کوین‌ها: میم کوین‌های تازه هر چند ماه بخشی از توجه و پول بازار را جذب می‌کنند.
4. مقررات و صندوق‌ها: ورود SHIB به صندوق‌های بورسی بیشتر، دسترسی سرمایه‌گذاران سنتی را تغییر می‌دهد.
5. چرخه بازار: میم کوین‌ها معمولا در اوج بازار صعودی بیشترین رشد و در دوره نزولی بیشترین ریزش را دارند. این رفتار در درس چرخه بازار کریپتو آمده است.

یک باور رایج در شبکه‌های اجتماعی این است که قیمت SHIB روزی به یک سنت می‌رسد. با عرضه فعلی، چنین قیمتی یعنی ارزش کل بازاری نزدیک به ۶ هزار میلیارد دلار، هم‌اندازه بزرگ‌ترین شرکت‌های دنیا، پس پیش از پذیرفتن چنین ادعاهایی حساب ساده عرضه ضربدر قیمت را انجام دهید. برای دنبال کردن روند کوتاه‌مدت، تحلیل روزانه ارز دیجیتال را ببینید.

خرید شیبا از کجا؟

برای خرید SHIB دو راه اصلی دارید. صرافی‌های ایرانی این توکن را با تومان می‌فروشند و ثبت‌نامشان برای کاربر ایرانی ساده‌تر است، مثل صرافی نوبیتکس و صرافی والکس. بعضی صرافی‌ها SHIB را در واحدهای هزارتایی یا میلیونی نمایش می‌دهند، پس پیش از سفارش واحد را دقیق ببینید. راهنمای کلی را در مقاله خرید ارز دیجیتال بخوانید.

صرافی‌های خارجی مثل بایننس و کوکوین بازار SHIB با نقدشوندگی بیشتری دارند. بعضی صرافی‌های خارجی کاربران ایرانی را محدود می‌کنند و ممکن است حساب را مسدود کنند. فهرست کامل را در صفحه صرافی‌های ارز دیجیتال ببینید. نمودار و تغییرات لحظه‌ای را هم در صفحه قیمت شیبا دنبال کنید.

کیف پول شیبا و استیکینگ SHIB

چون SHIB یک توکن ERC-20 است، هر کیف پولی که از اتریوم پشتیبانی کند آن را نگه می‌دارد:

• کیف پول‌های نرم‌افزاری: متامسک و تراست والت از رایج‌ترین گزینه‌ها هستند.
• کیف پول سخت‌افزاری: لجر و ترزور برای مبلغ بزرگ امن‌ترند.
• کیف پول Shibarium: برای استفاده از لایه ۲ باید شبکه Shibarium را به کیف پول اضافه کنید و برای کارمزد BONE داشته باشید.

هنگام ساخت کیف پول یک عبارت بازیابی ۱۲ یا ۲۴ کلمه‌ای می‌گیرید که تنها راه برگرداندن دارایی است. اصول آن را در درس کیف پول ارز دیجیتال بخوانید.

خود SHIB استیکینگ (Staking) بومی ندارد، چون شبکه مستقلی نیست که اعتبارسنج بخواهد. روی Shibarium، توکن BONE به اعتبارسنج‌ها واگذار می‌شود و پاداش می‌گیرد. سودهایی که بعضی صرافی‌ها برای سپرده SHIB پیشنهاد می‌دهند از برنامه‌های خود صرافی می‌آید و ریسک همان صرافی را دارد. سازوکار کلی را در درس استیکینگ ببینید.

هنگام برداشت SHIB از صرافی، معمولا شبکه ERC20 یا Ethereum را انتخاب کنید. بعضی صرافی‌ها نسخه SHIB روی شبکه BNB را هم دارند. اگر شبکه برداشت با شبکه کیف پول شما یکی نباشد، دارایی ممکن است گم شود. جزئیات را در درس شبکه انتقال ببینید.

ریسک‌های سرمایه‌گذاری روی شیبا

• نوسان شدید: SHIB ممکن است در چند روز ده‌ها درصد بالا یا پایین برود و تا امروز بسیار پایین‌تر از سقف اکتبر ۲۰۲۱ مانده است.
• وابستگی به هیجان: بخش بزرگی از تقاضا از شبکه‌های اجتماعی می‌آید که می‌تواند ناگهان از بین برود.
• تیم ناشناس: نبود هویت عمومی برای سازندگان، پاسخ‌گویی در صورت مشکل را سخت می‌کند.
• ریسک فنی اکوسیستم: هک پل Shibarium نشان داد زیرساخت‌های جانبی پروژه آسیب‌پذیرند.
• تمرکز دارایی: چند آدرس بزرگ بخش عمده عرضه را دارند و جابه‌جایی آن‌ها بازار را تکان می‌دهد.
• توکن جعلی و شبکه اشتباه: خرید نسخه تقلبی هم‌نام یا برداشت روی شبکه نادرست، رایج‌ترین راه از دست دادن دارایی است.

فقط مبلغی را وارد کنید که از دست دادنش به زندگی شما آسیب نمی‌زند.

تفاوت شیبا و دوج کوین

شیبا و دوج کوین هر دو میم کوین‌هایی با نماد سگ شیبا اینو هستند، ولی ساختارشان فرق دارد. دوج کوین بلاکچین مستقل با اثبات کار است و هر سال حدود ۵ میلیارد واحد تازه به آن اضافه می‌شود. SHIB یک توکن روی اتریوم است که تولید تازه ندارد و اطرافش صرافی و شبکه لایه ۲ ساخته شده است.

اگر می‌خواهید بدانید توکن‌های ERC-20 روی چه زیرساختی کار می‌کنند، درس قرارداد هوشمند را بخوانید. برای شناخت اولین ارز دیجیتال هم درس بیت کوین چیست مفید است و فهرست همه درس‌ها در آموزش ارز دیجیتال آمده است.

نکات کلیدی این درس

• شیبا یک میم کوین با نماد SHIB است که فردی ناشناس به نام ریوشی در اوت ۲۰۲۰ روی اتریوم ساخت.
• از عرضه اولیه یک کوادریلیونی حدود ۴۱ درصد سوزانده شده که تقریبا همه‌اش کار ویتالیک بوترین در سال ۲۰۲۱ بود.
• اکوسیستم پروژه شامل ShibaSwap، شبکه لایه ۲ Shibarium و توکن‌های BONE و LEASH و TREAT است.
• پل Shibarium در سپتامبر ۲۰۲۵ هک شد و تیم برنامه جبران خسارت راه انداخت.
• SHIB استیکینگ بومی ندارد و هنگام برداشت باید شبکه درست را انتخاب کنید.

جمع‌بندی

شیبا از یک آزمایش ناشناس روی اتریوم به یکی از شناخته‌شده‌ترین میم کوین‌ها رسید و تلاش کرد با ShibaSwap و Shibarium کاربرد واقعی بسازد. نقطه قوت آن جامعه بزرگ و نقدشوندگی بالاست، و نقطه ضعفش تیم ناشناس، عرضه عظیم و وابستگی شدید به هیجان بازار. پیش از خرید، آدرس قرارداد اصلی را بررسی کنید، شبکه درست را هنگام انتقال انتخاب کنید و فقط با سرمایه‌ای وارد شوید که تحمل نوسانش را دارید. آمار زنده سوزاندن را می‌توانید در سایت Shibburn و جزئیات پروژه را در سایت رسمی شیبا اینو ببینید.