کاسپا چیست؟ | ارز KAS با ۱۰ بلاک در ثانیه و ۶ ریسک آن

اگر تا حالا بیت کوین جابه‌جا کرده باشید، می‌دانید که گاهی باید ده دقیقه یا بیشتر منتظر بمانید تا تراکنش در یک بلاک ثبت شود. حالا تصور کنید شبکه‌ای با همان روش ماینینگ بیت کوین در هر ثانیه ده بلاک بسازد و تراکنش شما در یکی دو ثانیه تأیید شود. کاسپا دقیقا با این هدف ساخته شد. در این درس از اسمارت اف ایکس با طراح این شبکه، ساختار BlockDAG، توکنومیکس و کاهش ماهانه پاداش، اعتبار، روش خرید، کیف پول و ریسک‌های ارز KAS آشنا می‌شوید.

کاسپا چیست و چه مشکلی را حل می‌کند؟

کاسپا (Kaspa) یک بلاکچین لایه ۱ است که با روش اثبات کار (Proof of Work) کار می‌کند؛ یعنی ماینرها با حل معادلات محاسباتی بلاک می‌سازند و در ازای آن پاداش می‌گیرند. توکن این شبکه KAS نام دارد. اگر با پایه‌های این حوزه آشنا نیستید، درس ارز دیجیتال چیست را اول بخوانید.

مسئله‌ای که این پروژه سراغش رفت، کندی شبکه‌های اثبات کار است. در بیت کوین فقط یک زنجیره وجود دارد و اگر دو ماینر هم‌زمان بلاک بسازند، یکی از بلاک‌ها دور ریخته می‌شود. به همین دلیل فاصله بلاک‌ها را طولانی نگه می‌دارند. اگر بلاک‌ها خیلی سریع ساخته شوند، تعداد بلاک‌های دورریخته زیاد می‌شود و امنیت پایین می‌آید.

۵ دلار کش‌بک از هر معاملهعضویت رایگان اسمارت پلاس،
به‌همراه تحلیل و پلن روزانه.بونوس تا ۱۰۰٪تحلیل روزانه ۱۸ نمادبدون هزینهفعال‌سازی رایگان

کاسپا به جای زنجیره ساده از ساختاری به نام BlockDAG استفاده می‌کند. در این ساختار بلاک‌هایی که هم‌زمان ساخته می‌شوند دور ریخته نمی‌شوند و همه در دفتر کل باقی می‌مانند. یک قاعده ریاضی ترتیب آن‌ها را مشخص می‌کند. نتیجه این است که شبکه می‌تواند خیلی سریع بلاک بسازد و همچنان غیرمتمرکز بماند.

کاسپا یک شبکه اثبات کار است که با ساختار BlockDAG در هر ثانیه ده بلاک می‌سازد و تراکنش را در چند ثانیه تأیید می‌کند.

سازنده کاسپا کیست و ارز کاسپا مال کجاست؟

پروتکل این شبکه بر پایه پژوهش‌های یوناتان سومپولینسکی (Yonatan Sompolinsky) ساخته شد؛ پژوهشگر علوم کامپیوتر اسرائیلی که در سال ۲۰۱۳ همراه با آویو زوهار پروتکل GHOST را منتشر کرد. ایده‌های همین پژوهش بعدها در طراحی اتریوم هم به کار رفت. سومپولینسکی بعدا پروتکل‌های PHANTOM و GHOSTDAG را طراحی کرد که پایه این شبکه شدند.

کاسپا در ۷ نوامبر ۲۰۲۱ با روش عرضه منصفانه (Fair Launch) راه افتاد. یعنی هیچ سکه‌ای از قبل برای تیم یا سرمایه‌گذاران استخراج نشد، فروش اولیه توکن (ICO) برگزار نشد و همه KAS موجود از راه ماینینگ ساخته شده است. سایت رسمی پروژه حتی ابزاری برای بررسی این ادعا منتشر کرده که نشان می‌دهد بلاک اولیه شبکه هیچ موجودی نداشت.

تبلیغبروکر جی تی سی (GTCFX)بونوس ۱۰۰٪ روی اولین واریز۵ دلار کش‌بک به‌ازای هر لاتپشتیبانی فارسی و واریز ریالیدارای مجوز FCA و ASICثبت‌نام در GTCثبت‌نام

این پروژه مالک یا شرکت مشخصی ندارد و توسعه آن را جامعه‌ای از برنامه‌نویسان در کشورهای مختلف پیش می‌برند. پس جواب کوتاه پرسش «کاسپا مال کجاست» این است: طراح اصلی پروتکل اسرائیلی است، ولی شبکه متن‌باز است و به هیچ کشوری تعلق ندارد.

شبکه کاسپا چطور کار می‌کند؟

در این شبکه هر بلاک تازه می‌تواند به چند بلاک قبلی اشاره کند، پس ساختار دفتر کل به جای یک خط، شکل یک گراف جهت‌دار پیدا می‌کند. به این ساختار گراف جهت‌دار بدون دور یا DAG می‌گویند. پروتکل GHOSTDAG بلاک‌هایی را که با ماینرهای درستکار هماهنگ‌اند «آبی» و بقیه را «قرمز» علامت می‌زند و بر اساس آن ترتیب تراکنش‌ها را تعیین می‌کند.

الگوریتم ماینینگ این شبکه kHeavyHash است و امروز بیشتر با دستگاه‌های ASIC استخراج می‌شود. ASIC دستگاهی است که فقط برای ماین کردن یک الگوریتم مشخص ساخته شده است. شبکه تا اردیبهشت ۱۴۰۴ یک بلاک در ثانیه می‌ساخت. ارتقای Crescendo در ۵ مه ۲۰۲۵ این عدد را به ۱۰ بلاک در ثانیه رساند. پیش از آن، نرم‌افزار اصلی گره‌ها به زبان Rust بازنویسی شده بود تا این سرعت را تحمل کند.

سایت رسمی کاسپا بلاک‌های تازه شبکه را به‌صورت زنده روی یک گراف نشان می‌دهد. رابط برنامه‌نویسی رسمی شبکه هم در ۱۷ آبان ۱۴۰۵ این عددها را برمی‌گرداند:

• عرضه در گردش: حدود ۲۷٫۸ میلیارد KAS.
• سقف عرضه: حدود ۲۸٫۷ میلیارد KAS.
• پاداش هر بلاک: حدود ۱٫۹۴ KAS.
• کاهش بعدی پاداش: ۱۴ آذر ۱۴۰۵ (۵ دسامبر ۲۰۲۶).

کارمزد تراکنش در این شبکه معمولا کسری بسیار کوچک از یک KAS است. شبکه از مدل UTXO بیت کوین استفاده می‌کند؛ یعنی موجودی شما مجموعه‌ای از سکه‌های خرج‌نشده است، مثل چند اسکناس در کیف پول.

ارتقای Toccata و قابلیت‌های تازه

این شبکه در ابتدا قرارداد هوشمند نداشت. ارتقای Toccata در ۹ تیر ۱۴۰۵ (۳۰ ژوئن ۲۰۲۶) روی شبکه اصلی فعال شد و قابلیتی به نام covenant را اضافه کرد. covenant قاعده‌ای است که مشخص می‌کند یک سکه بعدا چطور می‌تواند خرج شود. این ارتقا تأیید اثبات‌های دانش صفر را هم به لایه اصلی آورد. هدف توسعه‌دهندگان، برنامه‌پذیری محدود و امن است. این قابلیت با قرارداد هوشمند کامل اتریوم یکی نیست و اکوسیستم برنامه‌های آن هنوز در حال ساخت است.

کاربردهای کاسپا

تبلیغبروکر ایکس چیف (XChief)حساب سنت با کمترین سرمایهحداقل واریز ۱۰ دلاراحراز هویت ایرانی و پشتیبانی فارسیکپی ترید و ربات مجازثبت‌نام در ایکس چیفثبت‌نام

KAS چند کاربرد مشخص دارد:

1. پرداخت سریع: تأیید تراکنش در چند ثانیه، KAS را برای پرداخت روزمره مناسب‌تر از شبکه‌های کند اثبات کار می‌کند.
2. ذخیره ارزش: سقف عرضه ثابت و نبود پیش‌استخراج، آن را برای بخشی از کاربران به جایگزینی سریع‌تر برای بیت کوین تبدیل کرده است.
3. ماینینگ: ماینرها با استخراج بلاک KAS دریافت می‌کنند و صنعت دستگاه‌های ماینینگ این الگوریتم رشد کرده است.
4. توکن‌ها و برنامه‌ها: از سال ۲۰۲۴ توکن‌هایی با استاندارد KRC-20 روی این شبکه ساخته شده‌اند و Toccata راه برنامه‌های پیچیده‌تر را باز کرده است.

حجم پرداخت‌های واقعی با KAS هنوز در مقایسه با معامله در صرافی‌ها کوچک است. برای سنجیدن استفاده واقعی، تعداد تراکنش‌های روزانه شبکه معیار بهتری از خبرهای همکاری است.

توکنومیکس کاسپا و کاهش ماهانه پاداش

توکنومیکس (Tokenomics) یعنی قواعدی که ساخت و پخش یک توکن را تعیین می‌کند. قواعد عرضه KAS ساده است:

• سقف عرضه: حدود ۲۸٫۷ میلیارد KAS که هیچ‌وقت بیشتر نمی‌شود.
• توزیع: همه توکن‌ها از راه ماینینگ ساخته شده‌اند و سهم تیم، سرمایه‌گذار یا بنیاد وجود ندارد.
• عرضه در گردش: حدود ۲۷٫۸ میلیارد، یعنی نزدیک ۹۷ درصد سقف، تا آبان ۱۴۰۵.
• هاوینگ رنگی (Chromatic Halving): پاداش بلاک هر ماه کمی کم می‌شود، به اندازه‌ای که در طول یک سال نصف شود.
• سوزاندن: سازوکار سوزاندن ندارد و کارمزدها به ماینرها می‌رسد.

نام هاوینگ رنگی از موسیقی آمده است: هر ماه پاداش یک «نیم‌پرده» پایین می‌آید و بعد از دوازده ماه به نصف می‌رسد، همان‌طور که دوازده نیم‌پرده یک اکتاو را می‌سازند. این روش به جای جهش‌های چهارساله بیت کوین، کاهش عرضه تازه را نرم و تدریجی می‌کند.

همه KAS موجود از راه ماینینگ ساخته شده و پاداش بلاک هر ماه کم می‌شود تا هر سال نصف شود.

آیا کاسپا کلاهبرداری است؟ اعتبار کاسپا با داده

داوری درباره اعتبار یک پروژه با داده قابل بررسی ممکن است. داده‌های اصلی درباره این شبکه این‌هاست:

• عرضه منصفانه: پیش‌استخراج و فروش اولیه نداشته و ابزار بررسی بلاک اولیه عمومی است.
• کد متن‌باز: کد گره‌ها در گیت‌هاب در دسترس است و هر کسی می‌تواند گره اجرا کند.
• پایه علمی: پروتکل بر مقاله‌های دانشگاهی منتشرشده درباره GHOST و GHOSTDAG تکیه دارد.
• هک: گزارشی از هک خود لایه اصلی شبکه منتشر نشده است.
• تمرکز ماینینگ: بخش بزرگی از قدرت استخراج در اختیار چند استخر ماینینگ بزرگ است.

در مقابل، کلاهبرداری با این نام رایج است. سایت‌های «ماینینگ ابری» که سود روزانه ثابت وعده می‌دهند، فروشندگان دستگاه ماینینگ که کالا را تحویل نمی‌دهند، کیف پول‌های جعلی و توکن‌های KRC-20 با نام‌های شبیه KAS از الگوهای رایج‌اند. توکن KRC-20 روی همین شبکه ساخته می‌شود و خود KAS نیست. الگوهای رایج را در درس کلاهبرداری رمزارز بخوانید.

آینده کاسپا؛ عوامل اثرگذار

هیچ عدد قیمتی را نمی‌شود با اطمینان برای KAS پیش‌بینی کرد و ما هم عددی نمی‌دهیم. این عوامل مسیر آینده KAS را شکل می‌دهند:

1. استفاده از Toccata: اگر برنامه‌ها و توکن‌های واقعی روی قابلیت‌های تازه ساخته شوند، تقاضا برای کارمزد بالا می‌رود.
2. امنیت بلندمدت: با کم شدن پاداش، درآمد ماینرها باید بیشتر از کارمزد بیاید و این به حجم تراکنش وابسته است.
3. فهرست شدن در صرافی‌های بزرگ: دسترسی آسان‌تر، نقدشوندگی را بیشتر می‌کند.
4. اقتصاد ماینینگ: قیمت برق و دستگاه‌های ASIC تعداد ماینرها و امنیت شبکه را تعیین می‌کند.
5. چرخه بازار: آلت کوین‌ها معمولا با جهت کلی بازار حرکت می‌کنند که در درس چرخه بازار کریپتو آمده است.

برای دیدن روند کوتاه‌مدت بازار، تحلیل روزانه ارز دیجیتال را دنبال کنید.

خرید کاسپا از کجا؟

برای خرید کاسپا دو راه دارید. اول اینکه بررسی کنید صرافی‌های ایرانی مثل صرافی نوبیتکس و صرافی والکس بازار KAS و امکان برداشت روی شبکه اصلی را دارند. اگر نداشتند، می‌توانید تتر بخرید و آن را به صرافی دیگری منتقل کنید.

صرافی‌های خارجی مثل کوکوین سال‌هاست بازار KAS دارند. وجود بازار اسپات KAS را در صرافی‌هایی مثل بایننس پیش از ثبت‌نام بررسی کنید، چون فهرست صرافی‌ها تغییر می‌کند. بعضی صرافی‌های خارجی کاربران ایرانی را محدود می‌کنند و ممکن است حساب را مسدود کنند. مراحل کلی را در راهنمای خرید ارز دیجیتال و فهرست صرافی‌ها را در صفحه صرافی‌های ارز دیجیتال ببینید.

کیف پول کاسپا و استیکینگ (Staking)

سایت رسمی پروژه در آبان ۱۴۰۵ یازده کیف پول را معرفی می‌کرد که نسخه موبایل یا دسکتاپ یا سخت‌افزاری دارند. نمونه‌های شناخته‌شده Kaspium برای موبایل، افزونه مرورگر KasWare و نرم‌افزار دسکتاپ Kaspa NG هستند که می‌تواند گره کامل هم اجرا کند. برای مبلغ بزرگ، کیف پول سخت‌افزاری امن‌تر است. پیش از انتقال مبلغ اصلی، یک تراکنش آزمایشی کوچک بفرستید. اصول امنیت عبارت بازیابی را در درس کیف پول ارز دیجیتال بخوانید.

KAS استیکینگ ندارد، چون شبکه با اثبات کار امن می‌شود و بلاک را ماینرها می‌سازند. هر طرحی که با نام استیکینگ برای این ارز سود ثابت وعده می‌دهد، یا محصول سود یک صرافی است یا کلاهبرداری. راه رسمی کسب KAS تازه فقط ماینینگ است. تفاوت این دو روش را در درس استیکینگ ببینید.

آدرس‌های این شبکه با عبارت kaspa: شروع می‌شوند. هنگام برداشت از صرافی، شبکه اصلی Kaspa را انتخاب کنید. نسخه‌های توکنی KAS روی شبکه‌های دیگر را به کیف پول اصلی شبکه نفرستید. جزئیات را در درس شبکه انتقال ببینید.

ریسک‌های سرمایه‌گذاری روی کاسپا

• نوسان شدید: KAS مانند بیشتر آلت کوین‌ها در ریزش‌های بازار تند افت می‌کند.
• تمرکز ماینینگ: چند استخر بزرگ و تعداد کمی سازنده دستگاه ASIC بخش بزرگی از شبکه را در اختیار دارند.
• اکوسیستم نوپا: قابلیت‌های Toccata تازه فعال شده و هنوز برنامه‌های پرکاربردی روی آن ساخته نشده است.
• بودجه امنیت: با کاهش مداوم پاداش، اگر کارمزدها رشد نکند، انگیزه ماینرها کم می‌شود.
• دسترسی محدود: همه صرافی‌های بزرگ بازار KAS ندارند.
• کلاهبرداری ماینینگ: طرح‌های ماینینگ ابری و فروش دستگاه تقلبی با نام این شبکه زیاد است.

فقط مبلغی را وارد کنید که از دست دادنش به زندگی شما آسیب نمی‌زند.

تفاوت کاسپا و بیت کوین

هر دو شبکه با اثبات کار و مدل UTXO کار می‌کنند و عرضه سقف‌دار دارند. تفاوت اصلی در سرعت و ساختار است. بیت کوین یک زنجیره خطی با بلاک‌های ده دقیقه‌ای دارد و KAS روی یک گراف از بلاک‌ها با ده بلاک در ثانیه. بیت کوین بزرگ‌ترین و امن‌ترین شبکه اثبات کار است و رقیب آن شبکه‌ای جوان‌تر با امنیت و نقدشوندگی کمتر.

برای مقایسه با شبکه‌های سریع اثبات سهام، درس سولانا چیست را هم ببینید. فهرست همه درس‌ها در آموزش ارز دیجیتال آمده است.

نکات کلیدی درباره کاسپا

• کاسپا شبکه اثبات کاری است که با ساختار BlockDAG ده بلاک در ثانیه می‌سازد.
• در نوامبر ۲۰۲۱ بدون پیش‌استخراج و فروش اولیه راه افتاد و طراح پروتکل آن یوناتان سومپولینسکی است.
• سقف عرضه حدود ۲۸٫۷ میلیارد است و پاداش بلاک هر ماه کم می‌شود تا هر سال نصف شود.
• ارتقای Toccata در تیر ۱۴۰۵ برنامه‌پذیری محدود را به شبکه آورد.
• استیکینگ ندارد و آدرس‌های آن با kaspa: شروع می‌شوند.

جمع‌بندی

کاسپا تلاشی برای حفظ امنیت و غیرمتمرکز بودن اثبات کار با سرعتی نزدیک به شبکه‌های مدرن است. عرضه منصفانه، پایه علمی پروتکل و ارتقاهای Crescendo و Toccata نقاط قوت آن‌اند. در مقابل، تمرکز ماینینگ، اکوسیستم نوپا و کاهش مداوم پاداش، ریسک‌هایی است که باید جدی گرفت. اطلاعات پروژه را در سایت رسمی کاسپا و کد و نسخه‌های نرم‌افزار را در مخزن رسمی پروژه در گیت‌هاب ببینید.