فرض کنید پولتان را در بانک سپرده بلندمدت گذاشته‌اید و سود ماهانه می‌گیرید. حالا تصور کنید بتوانید حق دریافت سودهای یک سال آینده را همین امروز به کسی بفروشید و پولش را نقد بگیرید، در حالی که اصل سپرده سر جایش می‌ماند. پندل همین ایده را برای داراییهای دیجیتال بازدهدار پیاده کرده است. در این درس سازنده، سازوکار PT و YT، کاربردها، توکنومیکس، اعتبار، عوامل اثرگذار بر آینده، خرید، کیف پول و استیکینگ (Staking) توکن PENDLE را با داده‌های آبان ۱۴۰۵ مرور می‌کنیم. با اسمارت اف ایکس همراه باشید.
پندل چیست و چه مشکلی را حل می‌کند؟
پندل (Pendle) یک پروتکل دیفای است؛ یعنی مجموعه‌ای از قراردادهای هوشمند که بدون بانک و واسطه، خدمات مالی ارائه می‌دهند. اگر با مفهوم ارز دیجیتال تازه آشنا شده‌اید، اول درس ارز دیجیتال چیست را بخوانید.
در کریپتو داراییهای زیادی بازده دارند؛ مثلا اتریومی که در استیکینگ گذاشته شده یا استیبل کوینی که در یک پروتکل وامدهی سود میگیرد. مشکل این است که نرخ این بازده‌ها مدام بالا و پایین می‌رود و کسی نمی‌داند سود ماه بعد چقدر است. این پروتکل برای اولین بار امکان داد که این سود متغیر به یک بازده ثابت تبدیل شود یا روی خود نرخ سود معامله شود.
این مفهوم در بازار سنتی سابقه طولانی دارد و به آن جدا کردن اصل و سود اوراق قرضه می‌گویند. تفاوت اینجاست که روی بلاکچین هر کسی با یک کیف پول به آن دسترسی دارد.
پندل دارایی بازدهدار را به دو توکن تقسیم می‌کند: PT که اصل پول است و YT که سود آینده است، و هر کدام جداگانه معامله می‌شوند.
سازنده پندل کیست و این پروژه مال کجاست؟
این پروژه را تی‌ان لی (TN Lee) که پیش از آن در شبکه کایبر (Kyber Network) کار می‌کرد، همراه با وو نگوین (Vu Nguyen) به عنوان مدیر فنی راه انداخت. نسخه اول در سال ۲۰۲۱ روی اتریوم فعال شد و نسخه دوم که امروز استفاده میشود، در اواخر ۲۰۲۲ عرضه شد.
تیم اصلی در سنگاپور مستقر است. پس جواب کوتاه پرسش «پندل مال کجاست» این است: پروژه سنگاپوری است، ولی قراردادهایش روی بلاکچینهای عمومی اجرا می‌شوند و کاربرانش از همه دنیا هستند.
پندل چطور کار می‌کند؟ PT و YT به زبان ساده
این پروتکل بلاکچین جداگانه ندارد و روی شبکه‌هایی مثل اتریوم و آربیتروم کار می‌کند. پس روش اجماع و امنیت را از همان شبکه‌ها میگیرد و کارمزد تراکنش هم به کارمزد شبکه بستگی دارد؛ روی لایه ۲ها بسیار کمتر از اتریوم است. سازوکار اصلی سه مرحله دارد:
- بسته‌بندی: دارایی بازدهدار، مثلا اتریوم استیکشده، در قالبی استاندارد به نام SY قرار میگیرد.
- تقسیم: هر SY تا یک تاریخ سررسید مشخص به یک PT یا توکن اصل (Principal Token) و یک YT یا توکن بازده (Yield Token) تقسیم میشود.
- معامله: هر دو توکن در استخرهای خود پروتکل خرید و فروش می‌شوند.
PT همیشه با تخفیف معامله میشود و در سررسید دقیقا معادل یک واحد از دارایی اصلی ارزش دارد. پس کسی که امروز PT را مثلا با ۹۵ درصد ارزش می‌خرد و تا سررسید نگه می‌دارد، بازده ثابت حدود ۵ درصد در آن دوره میگیرد. در مقابل YT همه سود دارایی را تا سررسید دریافت می‌کند و بعد از آن ارزشش صفر میشود؛ خریدار YT روی بالا رفتن نرخ سود شرط می‌بندد.
صفحه بازارهای سایت رسمی در ۱۷ آبان ۱۴۰۵ برای هر بازار نقدینگی، حجم روزانه و بازده ثابت را نشان می‌داد. بازده‌های بالایی که در این صفحه دیده میشود معمولا به داراییهای پرریسک‌تر مربوط است و ثابت ماندن آن فقط تا سررسید و فقط در صورت سالم ماندن دارایی اصلی معنا دارد.
کاربردهای پندل
- بازده ثابت: کسی که نمی‌خواهد نگران نوسان نرخ سود باشد، PT می‌خرد و تا سررسید نگه می‌دارد.
- معامله روی سود: کسی که فکر می‌کند بازده یک دارایی بالا می‌رود، YT می‌خرد. این کار شبیه اهرم است و ریسک بالایی دارد.
- تامین نقدینگی: کاربران در استخرهای PT و SY نقدینگی می‌گذارند و از کارمزد و پاداش سهم می‌گیرند.
- بوروس (Boros): بخشی که از سال ۲۰۲۵ امکان معامله روی نرخ فاندینگ (Funding Rate) قراردادهای دائمی صرافی‌ها را میدهد.
بخش بزرگی از نقدینگی این پروتکل از استیبل کوین‌های بازدهدار و اتریوم استیکشده می‌آید. برای آشنایی با این دارایی‌ها درس استیبل کوین را بخوانید.
توکنومیکس پندل
توکنومیکس (Tokenomics) یعنی قواعد ساخت و پخش یک توکن. قواعد PENDLE این‌هاست:
- عرضه: طبق داده سایت‌های آماری، حدود ۲۸۱ میلیون PENDLE تا سال ۲۰۲۶ ساخته شده است و سقف ثابتی وجود ندارد.
- انتشار: توکن‌های تازه هر هفته به عنوان پاداش به استخرها داده می‌شد و این مقدار هر هفته حدود ۱٫۱ درصد کم می‌شد. از آوریل ۲۰۲۶ تورم بلندمدت حدود ۲ درصد در سال در نظر گرفته شده است.
- sPENDLE: از ژانویه ۲۰۲۶ مدل قدیمی vePENDLE که قفل چندساله لازم داشت، کنار رفت و جای آن را sPENDLE گرفت.
- خرید از بازار: طبق اعلام پروژه، تا ۸۰ درصد درآمد پروتکل صرف خرید PENDLE از بازار میشود.
PENDLE سقف عرضه ندارد، ولی تورم آن در بلندمدت حدود ۲ درصد است و بخش بزرگی از درآمد پروتکل صرف خرید توکن از بازار میشود.
آیا پندل کلاهبرداری است؟ اعتبار با داده
اعتبار را باید با داده سنجید. داده‌های اصلی درباره این پروژه این‌هاست:
- سابقه: پروتکل از ۲۰۲۱ کار می‌کند، تیم آن شناخته‌شده است و قراردادهایش چند بار ممیزی شده‌اند.
- حادثه پنپای: در سپتامبر ۲۰۲۴ پروژه جداگانه‌ای به نام Penpie که روی این پروتکل ساخته شده بود، حدود ۲۷ میلیون دلار هک شد. تیم پروژه قراردادهای خود را موقتا متوقف کرد و اعلام کرد حدود ۱۰۵ میلیون دلار دیگر را از خطر نجات داده است. خود قراردادهای اصلی آسیب ندیدند.
- وضعیت حقوقی: تا آبان ۱۴۰۵ پرونده‌ای از SEC یا نهاد نظارتی دیگر علیه این پروژه گزارش نشده است.
- تمرکز: تیم توسعه امکان توقف اضطراری قراردادها را دارد. این قابلیت در حادثه پنپای مفید بود، ولی یعنی پروتکل کاملا غیرمتمرکز نیست.
کلاهبرداری با نام این پروژه هم دیده میشود: سایت‌های جعلی شبیه سایت رسمی، ایردراپ تقلبی و توکن‌های هم‌نام. بازده بالای بعضی بازارها هم ممکن است به داراییهای ناشناخته و پرریسک مربوط باشد. الگوهای رایج را در درس کلاهبرداری رمزارز بخوانید.
آینده پندل؛ عوامل اثرگذار
هیچ‌کس قیمت آینده PENDLE را با اطمینان نمی‌داند و ما هم عددی پیشبینی نمی‌کنیم. عوامل زیر مسیر آینده پندل را شکل می‌دهند:
- بازار داراییهای بازدهدار: رشد استیبل کوین‌های سوددار و توکن‌های اوراق قرضه، مستقیم به رشد این پروتکل کمک می‌کند.
- موفقیت بوروس: اگر معامله روی نرخ فاندینگ جا بیفتد، درآمد تازه‌ای به پروتکل می‌رسد.
- نرخ بهره و بازده بازار: وقتی بازده‌ها در کریپتو کم میشود، جذابیت معامله روی آن‌ها هم کمتر میشود.
- رقابت: پروژه‌های دیگری هم تجزیه بازده را ارائه می‌دهند.
- چرخه بازار: توکن‌های دیفای معمولا هم‌جهت با کل بازار حرکت می‌کنند که در درس چرخه بازار کریپتو توضیح داده شده است.
برای دنبال کردن روند کوتاه‌مدت بازار، تحلیل روزانه ارز دیجیتال را ببینید.
خرید پندل از کجا؟
PENDLE در صرافی‌های بزرگ عرضه میشود. برای کاربر ایرانی، صرافی‌های داخلی مثل صرافی نوبیتکس و صرافی والکس ساده‌ترند؛ پیش از ثبت‌نام بررسی کنید که بازار PENDLE در همان صرافی فعال باشد. اگر کیف پول شخصی دارید، می‌توانید آن را در صرافی‌های غیرمتمرکز هم بخرید.
صرافی‌های خارجی مثل بایننس و کوکوین نقدشوندگی بیشتری دارند. بعضی صرافی‌های خارجی کاربران ایرانی را محدود می‌کنند و ممکن است حساب را مسدود کنند. فهرست کامل را در صفحه صرافی‌های ارز دیجیتال ببینید و مراحل کلی را در راهنمای خرید ارز دیجیتال بخوانید. نمودار و قیمت لحظه‌ای را هم در صفحه قیمت پندل دنبال کنید.
کیف پول و استیکینگ پندل
این پروژه کیف پول رسمی ندارد. PENDLE یک توکن استاندارد روی اتریوم است و متامسک، تراست ولت، رابی (Rabby) و کیف پول‌های سخت‌افزاری لجر و ترزور آن را نگه می‌دارند. برای استفاده از خود پروتکل هم همین کیف پول را به سایت رسمی وصل می‌کنید. عبارت بازیابی تنها راه برگرداندن دارایی است؛ اصول آن را در درس کیف پول ارز دیجیتال بخوانید.
استیکینگ رسمی با sPENDLE انجام میشود. توکن را در پروتکل استیک می‌کنید و در عوض sPENDLE می‌گیرید که حق رای و سهم از پاداش‌ها را میدهد. برای خروج باید ۱۴ روز صبر کنید یا با پرداخت ۵ درصد کارمزد، فوری خارج شوید. پاداش متغیر است و به درآمد پروتکل بستگی دارد. هنگام انتقال توکن هم شبکه مبدا و مقصد را طبق درس شبکه انتقال یکی کنید.
۶ ریسک پندل برای کاربر و سرمایه‌گذار
- نوسان شدید: PENDLE در دوره‌های کوتاه جهش و ریزش تند داشته است.
- ریسک قرارداد هوشمند: حتی با ممیزی، باگ در پروتکل یا پروژه‌های ساخته‌شده روی آن، مثل حادثه پنپای، ممکن است به ضرر منجر شود.
- ریسک دارایی پایه: اگر استیبل کوین یا توکن بازدهدار اصلی شکست بخورد، PT هم ارزش خود را از دست میدهد.
- صفر شدن YT: ارزش YT در سررسید صفر میشود و اگر بازده کمتر از انتظار باشد، خریدار ضرر می‌کند.
- پیچیدگی: سازوکار این پروتکل برای کاربر تازه‌کار سخت است و اشتباه در انتخاب بازار یا سررسید رایج است.
- تورم توکن: عرضه سقف ندارد و انتشار پاداش ادامه دارد.
فقط مبلغی را وارد بازار کنید که از دست دادنش به زندگی شما آسیب نمی‌زند.
تفاوت پندل و آوه
آوه (Aave) بزرگ‌ترین پروتکل وامدهی دیفای است که در آن سپرده‌گذار سود متغیر میگیرد و وام‌گیرنده بهره متغیر می‌پردازد. این دو پروژه بیشتر مکمل هم‌اند: توکن‌های PT این پروتکل در آوه به عنوان وثیقه پذیرفته می‌شوند. تفاوت اصلی در نوع بازده است؛ آوه نرخ متغیر میدهد و پندل امکان قفل کردن نرخ ثابت را فراهم می‌کند.
| معیار | پندل | آوه |
|---|---|---|
| خدمت اصلی | تجزیه بازده | وامدهی و وام‌گیری |
| نوع بازده | ثابت با PT | متغیر |
| توکن | PENDLE | AAVE |
| عرضه توکن | حدود ۲۸۱ میلیون، با تورم | حدود ۱۶ میلیون |
| پیچیدگی برای مبتدی | بالا | متوسط |
برای آشنایی با رمزارز اصلی بازار، درس بیت کوین چیست را بخوانید. فهرست همه درس‌ها در آموزش ارز دیجیتال آمده است.
نکات کلیدی این درس
- این پروتکل دارایی بازدهدار را به PT برای اصل پول و YT برای سود آینده تقسیم می‌کند.
- خرید PT و نگه داشتن آن تا سررسید، بازده ثابت میدهد.
- تیم پروژه در سنگاپور است و پروتکل از ۲۰۲۱ روی اتریوم و چند شبکه دیگر کار می‌کند.
- PENDLE سقف عرضه ندارد و از ژانویه ۲۰۲۶ با sPENDLE استیک میشود.
- حادثه پنپای در ۲۰۲۴ به پروژه جانبی مربوط بود و قراردادهای اصلی آسیب ندیدند.
جمع‌بندی
پندل بازار نرخ بهره را به دیفای آورد و امکان گرفتن بازده ثابت یا معامله روی سود آینده را برای همه فراهم کرد. رشد استیبل کوین‌های بازدهدار و راه‌اندازی بوروس جایگاه پروژه را محکم‌تر کرده است. در مقابل، پیچیدگی سازوکار، ریسک داراییهای پایه و تورم توکن را باید جدی بگیرید. بازارهای زنده را در صفحه بازارهای پندل و جزئیات پروژه را در سایت رسمی پندل ببینید.
سوالات متداول درباره پندل
۹ سوالپندل مال کدام کشور است؟
تیم سازنده در سنگاپور مستقر است و پروتکل روی بلاکچینهای عمومی اجرا میشود.
PT و YT در پندل چه فرقی دارند؟
PT اصل دارایی است که با تخفیف خریده میشود و در سررسید ارزش کامل دارد. YT سود دارایی تا سررسید را میگیرد و بعد از آن ارزشش صفر میشود.
چطور در پندل بازده ثابت بگیریم؟
در بخش بازارها دارایی و تاریخ سررسید را انتخاب کنید و PT بخرید. اگر آن را تا سررسید نگه دارید، بازده نمایش‌داده‌شده هنگام خرید را می‌گیرید، به شرط اینکه دارایی پایه سالم بماند.
تعداد کل ارز پندل چقدر است؟
سقف ثابتی ندارد. حدود ۲۸۱ میلیون PENDLE تا سال ۲۰۲۶ ساخته شده و تورم بلندمدت حدود ۲ درصد در سال است.
sPENDLE چیست؟
sPENDLE نسخه استیکشده PENDLE است که از ژانویه ۲۰۲۶ جای vePENDLE را گرفت. حق رای و سهم از پاداش میدهد و خروج از آن ۱۴ روز طول میکشد.
بوروس پندل چیست؟
بوروس بخش تازه این پروژه برای معامله روی نرخ فاندینگ قراردادهای دائمی صرافی‌هاست.
آیا پندل هک شده است؟
قراردادهای اصلی تا آبان ۱۴۰۵ هک نشدهاند. در سپتامبر ۲۰۲۴ پروژه جداگانه پنپای که روی این پروتکل ساخته شده بود، حدود ۲۷ میلیون دلار هک شد.
پندل برای مبتدیها مناسب است؟
سازوکار آن پیچیدهتر از صرافی یا وامدهی ساده است. پیش از استفاده، مفهوم سررسید و ریسک دارایی پایه را کامل یاد بگیرید.
آینده پندل چطور است؟
آینده این پروژه به رشد داراییهای بازدهدار، موفقیت بوروس و رقابت بستگی دارد. هیچ عدد قیمتی را نمیشود با اطمینان پیشبینی کرد.
