ارز کوانتوم چیست؟ | ترکیب بیت کوین و اتریوم و ۵ ریسک QTUM

فرض کنید دو ابزار دارید: یک گاوصندوق محکم که سال‌ها بدون مشکل کار کرده و یک ماشین‌حساب همه‌کاره که هر برنامه‌ای را اجرا می‌کند. سازندگان ارز کوانتوم خواستند این دو را در یک دستگاه کنار هم بگذارند: امنیت و مدل حسابداری بیت کوین به‌علاوه قراردادهای هوشمند اتریوم. نام کوانتوم در فارسی گاهی با فیزیک کوانتوم اشتباه گرفته می‌شود، ولی این پروژه هیچ ربطی به رایانش کوانتومی ندارد و فقط اسم یک بلاکچین است. در این درس از اسمارت اف ایکس با سازندگان QTUM، فناوری، توکنومیکس، اعتبار، روش خرید، کیف پول، استیکینگ (Staking) و ریسک‌های آن آشنا می‌شوید.

ارز کوانتوم چیست و چه مشکلی را حل می‌کند؟

ارز کوانتوم توکن اصلی شبکه Qtum است؛ یک بلاکچین لایه ۱ که در سال ۲۰۱۷ راه افتاد. بلاکچین دفتر حسابی است که نسخه یکسانی از آن روی کامپیوترهای زیادی نگه داشته می‌شود و هیچ نفر یا شرکتی به‌تنهایی نمی‌تواند آن را عوض کند. اگر این مفهوم برایتان تازه است، درس ارز دیجیتال چیست را اول بخوانید.

مسئله‌ای که این پروژه سراغش رفت به سال‌های ۲۰۱۶ و ۲۰۱۷ برمی‌گردد. بیت کوین مدل حسابداری ساده و امنی داشت ولی برنامه پیچیده روی آن اجرا نمی‌شد. اتریوم قرارداد هوشمند داشت ولی مدل حسابداری متفاوتی را انتخاب کرده بود. Qtum کد بیت کوین را پایه گرفت و یک لایه میانی ساخت تا قراردادهای نوشته‌شده برای اتریوم روی همان پایه اجرا شوند.

۵ دلار کش‌بک از هر معاملهعضویت رایگان اسمارت پلاس،
به‌همراه تحلیل و پلن روزانه.بونوس تا ۱۰۰٪تحلیل روزانه ۱۸ نمادبدون هزینهفعال‌سازی رایگان

نتیجه شبکه‌ای است که برنامه‌نویس می‌تواند با همان ابزارهای اتریوم برایش قرارداد بنویسد، در حالی که موجودی‌ها به روش بیت کوین ثبت می‌شوند. هدف اولیه پروژه جذب شرکت‌ها و برنامه‌هایی بود که به هر دو ویژگی نیاز داشتند.

ارز کوانتوم توکن بلاکچینی است که ساختار بیت کوین و قرارداد هوشمند اتریوم را در یک شبکه اثبات سهام کنار هم گذاشته است.

سازنده ارز کوانتوم کیست و این پروژه مال کجاست؟

Qtum در سال ۲۰۱۶ با همکاری سه نفر شروع شد: پاتریک دای (Patrick Dai)، کارآفرین چینی که چهره اصلی پروژه شد، جردن ارلز (Jordan Earls) که بخش بزرگی از کد فنی را نوشت، و نیل ماهی (Neil Mahi). بنیاد Qtum در نوامبر ۲۰۱۶ در سنگاپور به‌صورت یک شرکت غیرانتفاعی ثبت شد. پس جواب کوتاه پرسش «کوانتوم مال کجاست» این است: تیم اولیه بیشتر چینی بود و بنیاد پروژه در سنگاپور است.

پروژه در مارس ۲۰۱۷ عرضه اولیه توکن (ICO) برگزار کرد و حدود ۱۵ میلیون و ۶۰۰ هزار دلار جمع کرد. عرضه اولیه یعنی فروش توکن به عموم پیش از راه افتادن شبکه. شبکه اصلی با نام Ignition در ۱۳ سپتامبر ۲۰۱۷ فعال شد و دارندگان توکن‌های اولیه آن‌ها را به QTUM شبکه اصلی تبدیل کردند.

تبلیغبروکر جی تی سی (GTCFX)بونوس ۱۰۰٪ روی اولین واریز۵ دلار کش‌بک به‌ازای هر لاتپشتیبانی فارسی و واریز ریالیدارای مجوز FCA و ASICثبت‌نام در GTCثبت‌نام

شبکه ارز کوانتوم چطور کار می‌کند؟

برای فهم این شبکه باید دو مدل حسابداری را بشناسید. در مدل UTXO که بیت کوین به کار می‌برد، موجودی شما مجموعه‌ای از «سکه‌های خرج‌نشده» است، مثل چند اسکناس در کیف پول. در مدل حساب‌محور اتریوم، هر آدرس یک عدد موجودی دارد، مثل حساب بانکی. Qtum مدل UTXO را نگه داشته و با یک لایه میانی به نام لایه انتزاع حساب (Account Abstraction Layer) کاری کرده که قرارداد هوشمند اتریوم بتواند روی آن اجرا شود.

روش اجماع این شبکه از ابتدا اثبات سهام (Proof of Stake) بوده است. یعنی دارندگان QTUM به جای ماینرها بلاک می‌سازند و هرچه توکن بیشتری را در استیک داشته باشند، شانسشان برای ساخت بلاک بیشتر است. هدف شبکه ساخت هر بلاک در حدود ۳۲ ثانیه است.

اکسپلورر qtum.info در ۱۷ آبان ۱۴۰۵ این داده‌ها را نشان می‌داد:

• ارتفاع بلاک: حدود ۶ میلیون و ۲۹۴ هزار بلاک.
• پاداش هر بلاک: ۰٫۲۵ QTUM.
• فاصله بلاک‌ها: حدود ۳۲ ثانیه.
• عرضه فعلی: حدود ۱۰۶٫۱ میلیون QTUM.
• تعداد آدرس‌ها: بیش از ۳ میلیون.

کارمزد تراکنش در این شبکه معمولا کسری از یک QTUM است. قراردادهای هوشمند مثل اتریوم «گس» مصرف می‌کنند؛ گس واحد اندازه‌گیری کار محاسباتی است. شبکه سازوکاری به نام پروتکل حکمرانی غیرمتمرکز (DGP) دارد که اجازه می‌دهد پارامترهایی مثل اندازه بلاک و حداقل قیمت گس بدون انشعاب سخت تغییر کنند. انشعاب سخت (Hard Fork) یعنی تغییری در قواعد که همه گره‌ها باید نرم‌افزارشان را برایش به‌روز کنند.

با این حال شبکه چند انشعاب سخت هم داشته است. آخرین ارتقای بزرگ، نسخه ۲۹٫۱ نرم‌افزار Qtum Core بود که کد پایه را با نسخه‌های تازه بیت کوین کور هماهنگ کرد و تغییرات ارتقای Pectra اتریوم را به ماشین مجازی شبکه آورد.

کاربردهای ارز کوانتوم

توکن QTUM چند کار مشخص در شبکه انجام می‌دهد:

تبلیغبروکر ایکس چیف (XChief)حساب سنت با کمترین سرمایهحداقل واریز ۱۰ دلاراحراز هویت ایرانی و پشتیبانی فارسیکپی ترید و ربات مجازثبت‌نام در ایکس چیفثبت‌نام

1. پرداخت کارمزد: هر تراکنش و اجرای قرارداد با QTUM پرداخت می‌شود.
2. استیکینگ و امنیت: دارندگان با استیک کردن توکن‌ها بلاک می‌سازند و پاداش می‌گیرند.
3. اجرای قرارداد و توکن‌سازی: پروژه‌ها روی این شبکه توکن‌هایی با استاندارد QRC20 ساخته‌اند که شبیه ERC-20 اتریوم است.
4. رأی در حکمرانی: گره‌ها و استیک‌کننده‌ها در تغییر پارامترهای شبکه از راه DGP نقش دارند.

در سال‌های اول، پروژه همکاری‌هایی با شرکت‌های فناوری اعلام کرد؛ از جمله در سال ۲۰۱۹ ابزاری برای راه‌اندازی گره Qtum روی سرویس ابری گوگل منتشر شد. اعلام همکاری با استفاده گسترده فرق دارد. امروز حجم برنامه‌های دیفای و قراردادهای فعال این شبکه در مقایسه با اتریوم و شبکه‌های جدیدتر کوچک است و کاربرد اصلی ارز کوانتوم بیشتر به استیکینگ و معامله محدود مانده است.

توکنومیکس ارز کوانتوم و هاوینگ

توکنومیکس (Tokenomics) یعنی قواعد ساخت و پخش یک توکن. ارز کوانتوم با ۱۰۰ میلیون واحد شروع شد که طبق وایت‌پیپر (Whitepaper) پروژه این‌طور تقسیم شد:

• ۵۱ درصد: فروش عمومی و جامعه.
• ۲۰ درصد: بنیان‌گذاران، تیم اولیه و حامیان، با دوره قفل.
• ۲۹ درصد: توسعه کسب‌وکار و تحقیقات بنیاد.

بعد از آن، تنها راه ساخت QTUM تازه پاداش بلاک است. این پاداش هر حدود چهار سال نصف می‌شود که به آن هاوینگ (Halving) می‌گویند. هاوینگ اول در دسامبر ۲۰۲۱ پاداش را از ۱ به ۰٫۵ رساند و هاوینگ دوم در آذر ۱۴۰۴ (نوامبر ۲۰۲۵) آن را به ۰٫۲۵ QTUM کاهش داد. با پاداش فعلی، عرضه سالانه حدود ۰٫۲۵ درصد زیاد می‌شود.

طبق برنامه پاداش، کل عرضه هیچ‌وقت از حدود ۱۰۷٫۸ میلیون QTUM بالاتر نمی‌رود. چون بیش از ۹۸ درصد این عدد تا امروز ساخته شده، فشار عرضه تازه روی بازار کم است. کارمزد تراکنش‌ها هم به سازنده هر بلاک می‌رسد و سوزانده نمی‌شود.

ارز کوانتوم سقف عرضه حدود ۱۰۷٫۸ میلیون دارد و بعد از هاوینگ آذر ۱۴۰۴ پاداش هر بلاک ۰٫۲۵ QTUM است.

آیا ارز کوانتوم کلاهبرداری است؟ اعتبار Qtum با داده

داوری درباره اعتبار یک پروژه با سابقه و داده قابل بررسی ممکن است. داده‌های اصلی درباره این شبکه این‌هاست:

• سابقه: شبکه اصلی از سپتامبر ۲۰۱۷ فعال است و کد آن متن‌باز است.
• هک: گزارشی از هک خود بلاکچین Qtum منتشر نشده است.
• تیم: بنیان‌گذاران با نام و چهره واقعی شناخته‌شده‌اند و بنیاد در سنگاپور ثبت شده است.
• فهرست صرافی‌ها: QTUM سال‌هاست در صرافی‌های بزرگ جهانی و ایرانی معامله می‌شود.
• افت استفاده: فعالیت برنامه‌ها روی شبکه در مقایسه با سال ۲۰۱۸ کم شده و رقبای جدید جلو افتاده‌اند.

در مقابل، کلاهبرداری با نام کوانتوم وجود دارد. رایج‌ترین آن‌ها طرح‌هایی است که از شباهت اسم با فناوری کوانتومی سوءاستفاده می‌کنند و «ربات معامله کوانتومی» یا «سود تضمینی هوش مصنوعی کوانتوم» می‌فروشند. این طرح‌ها به شبکه Qtum ربطی ندارند. الگوهای رایج را در درس کلاهبرداری رمزارز بخوانید.

آینده ارز کوانتوم؛ عوامل اثرگذار

هیچ عدد قیمتی را نمی‌شود با اطمینان برای QTUM پیش‌بینی کرد و ما هم عددی نمی‌دهیم. این عوامل مسیر آینده ارز کوانتوم را شکل می‌دهند:

1. جذب توسعه‌دهنده: بدون برنامه‌های تازه، تقاضا برای کارمزد و استفاده از شبکه رشد نمی‌کند.
2. ادامه به‌روزرسانی‌ها: ارتقاهایی که کد را با بیت کوین و اتریوم همگام نگه می‌دارند، شبکه را از عقب ماندن فنی دور می‌کنند.
3. رقابت: شبکه‌های لایه ۱ جدید و شبکه‌های لایه ۲ اتریوم برای همان توسعه‌دهنده‌ها رقابت می‌کنند.
4. عرضه کم تازه: بعد از هاوینگ، توکن جدید کمی وارد بازار می‌شود.
5. چرخه بازار: آلت کوین‌های قدیمی معمولا با جهت کلی بازار حرکت می‌کنند که در درس چرخه بازار کریپتو آمده است.

برای دنبال کردن روند کوتاه‌مدت، تحلیل روزانه ارز دیجیتال را ببینید.

خرید ارز کوانتوم از کجا؟

برای خرید ارز کوانتوم دو راه دارید. صرافی‌های ایرانی QTUM را با تومان یا تتر می‌فروشند، مثل صرافی نوبیتکس و صرافی والکس. پیش از ثبت‌نام بررسی کنید که بازار QTUM و برداشت روی شبکه اصلی Qtum در آن صرافی فعال باشد.

صرافی‌های خارجی مثل بایننس و کوکوین هم بازار QTUM دارند. بعضی صرافی‌های خارجی کاربران ایرانی را محدود می‌کنند و ممکن است حساب را مسدود کنند. مراحل کلی را در راهنمای خرید ارز دیجیتال و فهرست صرافی‌ها را در صفحه صرافی‌های ارز دیجیتال ببینید. نمودار لحظه‌ای را در صفحه قیمت ارز کوانتوم دنبال کنید.

کیف پول ارز کوانتوم و استیکینگ QTUM

کیف پول رسمی شبکه Qtum Core است؛ نرم‌افزار دسکتاپی که یک گره کامل اجرا می‌کند و برای استیکینگ مستقیم لازم است. گزینه سبک‌تر Qtum Electrum است که کل بلاکچین را دانلود نمی‌کند و با کیف پول سخت‌افزاری لجر هم کار می‌کند. هنگام ساخت کیف پول عبارت بازیابی می‌گیرید که تنها راه برگرداندن دارایی است. اصول نگهداری آن را در درس کیف پول ارز دیجیتال ببینید.

استیکینگ ارز کوانتوم حداقل مبلغ ندارد و دو روش دارد:

• استیکینگ مستقیم: کیف پول Qtum Core باید روشن و به اینترنت وصل بماند تا بتواند بلاک بسازد.
• استیکینگ آفلاین: توکن‌ها در کیف پول خودتان می‌ماند و حق ساخت بلاک را به یک «سوپر استیکر» واگذار می‌کنید که در ازای آن درصدی از پاداش را برمی‌دارد.

در هیچ‌کدام از این دو روش توکن قفل نمی‌شود، ولی سکه‌ای که تازه جابه‌جا شده باید مدتی صبر کند تا دوباره وارد استیک شود. با پاداش فعلی ۰٫۲۵ QTUM، سود سالانه استیکینگ عدد کوچکی است و به تعداد کل توکن‌های در حال استیک بستگی دارد. سازوکار کلی را در درس استیکینگ بخوانید.

هنگام برداشت از صرافی شبکه Qtum را انتخاب کنید. آدرس‌های معمولی این شبکه با حرف Q شروع می‌شوند. اگر صرافی نسخه توکنی QTUM روی شبکه دیگری را پیشنهاد داد، آن را به کیف پول Qtum Core نفرستید. جزئیات را در درس شبکه انتقال ببینید.

ریسک‌های سرمایه‌گذاری روی ارز کوانتوم

• استفاده کم: تعداد برنامه‌های فعال شبکه کم است و ارزش توکن بیشتر از معامله می‌آید.
• رقابت شدید: شبکه‌های جدیدتر سریع‌تر و پرطرفدارترند و توسعه‌دهنده‌ها را جذب می‌کنند.
• نوسان قیمت: QTUM هم مثل بیشتر آلت کوین‌ها در ریزش‌های بازار تند افت می‌کند و تا امروز بسیار پایین‌تر از سقف سال ۲۰۱۸ مانده است.
• نقدشوندگی محدود: حجم معاملات روزانه در مقایسه با ارزهای بزرگ کم است و سفارش‌های بزرگ قیمت را جابه‌جا می‌کند.
• اشتباه اسم: شباهت نام با فناوری کوانتومی دستاویز طرح‌های کلاهبرداری است.

فقط مبلغی را وارد کنید که از دست دادنش به زندگی شما آسیب نمی‌زند.

تفاوت ارز کوانتوم و اتریوم

هر دو شبکه قرارداد هوشمند را با یک ماشین مجازی اجرا می‌کنند و قراردادهای Solidity روی هر دو کار می‌کند. تفاوت اصلی در زیرساخت است. اتریوم مدل حساب‌محور دارد و بزرگ‌ترین اکوسیستم دیفای را ساخته است. Qtum مدل UTXO بیت کوین را نگه داشته و شبکه‌ای کوچک‌تر با عرضه سقف‌دار است.

اگر به شبکه‌های سریع نسل جدید علاقه دارید، درس سولانا چیست را هم ببینید. فهرست همه درس‌ها در آموزش ارز دیجیتال آمده است.

نکات کلیدی درباره ارز کوانتوم

• ارز کوانتوم توکن شبکه Qtum است که از سال ۲۰۱۷ کار می‌کند و ربطی به فیزیک یا رایانش کوانتومی ندارد.
• شبکه مدل UTXO بیت کوین را با ماشین مجازی اتریوم ترکیب کرده است.
• بنیان‌گذار شناخته‌شده پاتریک دای است و بنیاد پروژه در سنگاپور ثبت شده است.
• سقف عرضه حدود ۱۰۷٫۸ میلیون است و پاداش هر بلاک از آذر ۱۴۰۴ برابر ۰٫۲۵ QTUM است.
• استیکینگ حداقل مبلغ ندارد و به‌صورت آفلاین هم ممکن است.

جمع‌بندی

Qtum یکی از قدیمی‌ترین تلاش‌ها برای کنار هم گذاشتن ساختار بیت کوین و قرارداد هوشمند اتریوم است. شبکه از سال ۲۰۱۷ بدون مشکل جدی کار کرده، عرضه آن تقریبا کامل شده و استیکینگ آن برای همه باز است. نقطه ضعف اصلی، استفاده کم و رقابت سنگین شبکه‌های جدیدتر است. پیش از خرید ارز کوانتوم، داده‌های شبکه را در اکسپلورر qtum.info و اطلاعات پروژه را در سایت رسمی Qtum ببینید و فقط از کیف پول و صرافی معتبر استفاده کنید.