استاک تو فلو چیست؟ | فرمول S2F، مثال بیت کوین و ۵ نقد مدل

در مارس ۲۰۱۹ تحلیلگری با نام مستعار PlanB مقاله‌ای منتشر کرد که می‌گفت قیمت بیت کوین را می‌توان فقط از روی کمیابی آن حساب کرد. مدل او برای دوره‌ی بعد از هاوینگ ۲۰۲۰ قیمت ۵۵ هزار دلار را داده بود و بیت کوین کمتر از یک سال بعد از آن هاوینگ به همان عدد رسید. نسخه‌ی بعدی مدل ۲۸۸ هزار دلار را وعده داد و بازار هرگز به آن نزدیک نشد. نام این مدل استاک تو فلو است. در این درس سطح پیشرفته فرمول، محاسبه برای طلا و بیت کوین، سابقه‌ی پیش‌بینی‌ها، پنج نقد اصلی و کاربرد درست آن را می‌بینیم. با اسمارت اف ایکس همراه باشید.

استاک تو فلو چیست؟

استاک تو فلو (Stock to Flow یا S2F) نسبتی است که کمیابی یک دارایی را اندازه می‌گیرد. موجودی فعلی آن دارایی را بر تولید سالانه‌اش تقسیم می‌کند.

عدد به‌دست‌آمده می‌گوید با سرعت تولید امروز، چند سال طول می‌کشد تا به اندازه‌ی کل موجودی فعلی تولید شود. هرچه این عدد بزرگ‌تر باشد، تولید تازه سهم کوچک‌تری از موجودی است و دارایی کمیاب‌تر به شمار می‌آید.

استاک تو فلو دو معنی دارد که نباید با هم اشتباه شوند: یک نسبت ساده برای سنجش کمیابی و یک مدل قیمتی که از روی همان نسبت برای بیت کوین قیمت پیش‌بینی می‌کند.

۵ دلار کش‌بک از هر معاملهعضویت رایگان اسمارت پلاس،
به‌همراه تحلیل و پلن روزانه.بونوس تا ۱۰۰٪تحلیل روزانه ۱۸ نمادبدون هزینهفعال‌سازی رایگان

نسبت یک واقعیت حسابی است و کسی درباره‌اش بحثی ندارد. مدل قیمتی یک فرضیه است و بخش بزرگ این درس درباره‌ی نقاط قوت و ضعف همین فرضیه است.

فرمول استاک تو فلو

استاک تو فلو برابر است با موجودی فعلی تقسیم بر تولید سالانه.

• موجودی (Stock). همه‌ی مقداری که تا امروز تولید شده و هنوز وجود دارد.
• جریان (Flow). مقداری که در یک سال به موجودی اضافه می‌شود.

معکوس این نسبت نرخ رشد سالانه‌ی عرضه است. اگر استاک تو فلو یک دارایی ۵۰ باشد، عرضه‌ی آن هر سال ۲ درصد زیاد می‌شود. اگر ۱۰۰ باشد، این رشد ۱ درصد است.

تبلیغبروکر جی تی سی (GTCFX)بونوس ۱۰۰٪ روی اولین واریز۵ دلار کش‌بک به‌ازای هر لاتپشتیبانی فارسی و واریز ریالیدارای مجوز FCA و ASICثبت‌نام در GTCثبت‌نام

این نسبت برای کالاهای مصرفی مثل گندم یا نفت معنی چندانی ندارد، چون بیشتر تولید هر سال مصرف می‌شود و موجودی انباشته‌ای نمی‌ماند. کاربرد اصلی‌اش برای دارایی‌هایی است که نگه داشته می‌شوند.

استاک تو فلو طلا، نقره و بیت کوین

طلا قرن‌ها بالاترین استاک تو فلو را میان کالاها داشته است. همه‌ی معدن‌های دنیا در یک سال کمتر از دو درصد به طلای موجود اضافه می‌کنند و حتی جهش قیمت هم نمی‌تواند این عدد را سریع بالا ببرد. همین ویژگی یکی از دلایل نقش تاریخی طلا به‌عنوان ذخیره‌ی ارزش است.

بیت کوین پس از هاوینگ آوریل ۲۰۲۴ از طلا جلو زد. تفاوت مهم دیگری هم هست: تولید طلا به قیمت واکنش نشان می‌دهد و معدن‌های تازه باز می‌شوند، ولی برنامه‌ی عرضه‌ی بیت کوین در کد شبکه نوشته شده و قیمت بر آن اثری ندارد. اصول این شبکه در درس بیت‌کوین آمده است.

هاوینگ و جهش استاک تو فلو بیت کوین

پاداش استخراج هر بلاک بیت کوین تقریبا هر چهار سال نصف می‌شود. شبکه روزانه حدود ۱۴۴ بلاک می‌سازد، پس تولید سالانه را می‌توان دقیق حساب کرد.

با هر هاوینگ تولید نصف می‌شود و موجودی کمی بالا می‌رود. نتیجه این است که استاک تو فلو در هر دوره کمی بیشتر از دو برابر می‌شود. سازوکار این رویداد در درس هاوینگ و نقش ماینرها در درس استخراج ارز دیجیتال توضیح داده شده است.

ساخت مدل قیمتی استاک تو فلو

نویسنده‌ی مدل ارزش بازار بیت کوین را در ماه‌های مختلف کنار استاک تو فلو همان ماه گذاشت و میان این دو یک رابطه‌ی آماری پیدا کرد. هر دو عدد روی مقیاس لگاریتمی رسم شدند و خطی که از میانشان گذشت حدود ۹۵ درصد تغییرات را توضیح می‌داد.

تبلیغبروکر ایکس چیف (XChief)حساب سنت با کمترین سرمایهحداقل واریز ۱۰ دلاراحراز هویت ایرانی و پشتیبانی فارسیکپی ترید و ربات مجازثبت‌نام در ایکس چیفثبت‌نام

نتیجه‌ی این رابطه ساده بود: هر بار که استاک تو فلو دو برابر شود، ارزش بازار حدود ده برابر می‌شود. طلا و نقره هم تقریبا روی همین خط می‌نشستند و این به مدل اعتبار بیشتری می‌داد.

مدل در زمان مناسبی منتشر شد. بازار از سقوط سال ۲۰۱۸ بیرون می‌آمد و هاوینگ ۲۰۲۰ در راه بود. سرمایه‌گذاران نموداری می‌دیدند که ده سال قیمت را با یک خط توضیح می‌داد و برای آینده عدد مشخصی می‌گفت.

پیش‌بینی مدل استاک تو فلو و قیمت واقعی

پیش‌بینی اول درست درآمد و مدل را بسیار مشهور کرد. پیش‌بینی دوم با فاصله‌ی زیاد خطا رفت. در پایان سال ۲۰۲۲ قیمت بازار کسر کوچکی از عددی بود که مدل نشان می‌داد.

بیت کوین در دسامبر ۲۰۲۴ برای اولین بار از ۱۰۰ هزار دلار گذشت. این عدد هم از مسیر مدل دوم بسیار پایین‌تر بود و هم چند سال دیرتر از زمانی رسید که طرفداران مدل انتظار داشتند.

پنج نقد اصلی به مدل استاک تو فلو

1. تقاضا در مدل جایی ندارد. قیمت از برخورد عرضه و تقاضا ساخته می‌شود. مدلی که فقط عرضه را می‌بیند نیمی از معادله را کنار گذاشته است. چیز کمیابی که کسی نخواهد قیمتی ندارد.
2. برنامه‌ی عرضه از پیش معلوم است. تاریخ و اندازه‌ی هر هاوینگ را همه می‌دانند. اطلاعاتی که همه دارند باید از قبل در قیمت نشسته باشد و نباید جهش تازه‌ای بسازد.
3. رابطه‌ی آماری آن گمراه‌کننده است. قیمت و استاک تو فلو هر دو در طول زمان بالا رفته‌اند. دو سری که هر دو روند صعودی دارند همبستگی بالایی نشان می‌دهند، حتی اگر هیچ رابطه‌ی علت و معلولی میانشان نباشد. همین خطا در درس بیش‌برازش توضیح داده شده است.
4. ادامه‌ی مدل به عددهای ناممکن می‌رسد. اگر هر هاوینگ ارزش بازار را ده برابر کند، بعد از چند دوره ارزش بیت کوین از کل ثروت دنیا بیشتر می‌شود.
5. نمونه‌های آن کم است. کل تاریخ بیت کوین فقط چهار هاوینگ دارد و با چهار مشاهده نمی‌شود قانون ساخت.

کمیابی شرط لازم برای ارزش است ولی کافی نیست. مدل استاک تو فلو این دو را یکی گرفته است.

مثال عددی: عرضه‌ی تازه در برابر تقاضا

پس از هاوینگ ۲۰۲۴ شبکه روزانه حدود ۴۵۰ بیت کوین تازه تولید می‌کند. با قیمت ۱۰۰ هزار دلار، ارزش این عرضه ۴۵ میلیون دلار در روز است. پیش از هاوینگ این عدد با همان قیمت ۹۰ میلیون دلار بود.

هاوینگ روزانه ۴۵ میلیون دلار از فشار فروش ماینرها کم کرده است. حالا این عدد را با طرف تقاضا مقایسه کنید. صندوق‌های ETF بیت کوین در روزهای پرتقاضا چند صد میلیون دلار خرید خالص ثبت کرده‌اند و در روزهای ترس همین اندازه فروش.

جابه‌جایی یک روز تقاضا می‌تواند چند برابر اثر هاوینگ باشد. این مقایسه نشان می‌دهد چرا مدلی که فقط عرضه را می‌شمارد در کوتاه‌مدت و میان‌مدت قیمت را توضیح نمی‌دهد. جزئیات این صندوق‌ها در درس بیت کوین ETF آمده است.

کاربرد درست استاک تو فلو در تحلیل

نسبت استاک تو فلو هنوز ابزار مفیدی است، به شرط آنکه از آن قیمت هدف نخواهید.

• مقایسه‌ی کمیابی دارایی‌ها. برای فهمیدن اینکه عرضه‌ی یک دارایی با چه سرعتی رقیق می‌شود عدد روشنی می‌دهد.
• سنجش فشار فروش ماینرها. با هر هاوینگ عرضه‌ی تازه‌ای که بازار باید جذب کند نصف می‌شود.
• زمینه‌ی چرخه‌ها. هاوینگ‌ها با چرخه‌های چهارساله‌ی بازار هم‌زمان بوده‌اند، هرچند علت بودنشان ثابت نشده است. این الگو در درس چرخه بازار کریپتو آمده است.
• یک ورودی کنار ورودی‌های دیگر. داده‌های رفتار دارندگان و جریان صرافی‌ها تصویر تقاضا را کامل می‌کنند. روش خواندن آن‌ها در درس تحلیل آنچین توضیح داده شده است.

استاک تو فلو برای آلت کوین‌ها

این نسبت را برای هر ارز دیجیتالی می‌توان حساب کرد ولی تفسیرش سخت‌تر است. برنامه‌ی عرضه‌ی بسیاری از پروژه‌ها با رای دارندگان یا تصمیم تیم عوض می‌شود. بخشی از توکن‌ها قفل است و طبق زمان‌بندی آزاد می‌شود و بخشی هم سوزانده می‌شود.

اتریوم نمونه‌ی خوبی است. از سال ۲۰۲۱ بخشی از کارمزد هر تراکنش سوزانده می‌شود و در دوره‌های پرترافیک عرضه‌ی خالص منفی شده است. در چنین وضعی جریان صفر یا منفی است و نسبت استاک تو فلو معنی خود را از دست می‌دهد.

برای این دارایی‌ها باید کل ساختار عرضه و انگیزه‌ها را دید که موضوع درس توکنومیکس است.

نکات کلیدی این درس

• استاک تو فلو موجودی فعلی یک دارایی تقسیم بر تولید سالانه‌ی آن است.
• این نسبت برای طلا حدود ۶۰ و برای بیت کوین پس از هاوینگ ۲۰۲۴ حدود ۱۲۰ است.
• مدل قیمتی ساخته‌شده بر پایه‌ی این نسبت یک پیش‌بینی درست و یک خطای بزرگ در کارنامه دارد.
• ضعف اصلی مدل نادیده گرفتن تقاضاست.
• از این نسبت برای سنجش کمیابی استفاده کنید و قیمت هدف را از آن نگیرید.

جمع‌بندی

استاک تو فلو راه ساده‌ای برای بیان یک ویژگی واقعی بیت کوین است: عرضه‌ی تازه‌ی آن هر چهار سال نصف می‌شود و حالا از طلا هم آهسته‌تر رشد می‌کند. مدل قیمتی‌ای که روی این نسبت ساخته شد یک قدم جلوتر رفت و ادعا کرد کمیابی به‌تنهایی قیمت را تعیین می‌کند. دوره‌ی ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴ نشان داد این ادعا درست نیست و تقاضا، نقدینگی جهانی و رفتار سرمایه‌گذاران وزن بیشتری دارند. تحلیلگر باتجربه نسبت را نگه می‌دارد و عدد هدف مدل را کنار می‌گذارد. برای قدم بعدی درس مارکت کپ را بخوانید تا ببینید ارزش بازار، که خروجی همین مدل است، چطور حساب و تفسیر می‌شود.