کامپاند چیست؟ | وام‌دهی غیرمتمرکز، توکن رای COMP و ۵ ریسک

فرض کنید مقداری اتر دارید و به پول نقد نیاز پیدا کرده‌اید، ولی نمی‌خواهید اترتان را بفروشید. در بانک معمولی باید ضامن بیاورید و منتظر تایید کارمند بمانید. کامپاند همین کار را بدون بانک انجام می‌دهد: اتر را به‌عنوان وثیقه در یک قرارداد هوشمند می‌گذارید و در چند ثانیه استیبل کوین قرض می‌گیرید. در این درس سازوکار وام‌دهی این پروتکل، سازنده، توکن COMP، توکنومیکس، اعتبار، عوامل اثرگذار بر آینده و راه‌های خرید و نگهداری را با داده آبان ۱۴۰۵ مرور می‌کنیم. با اسمارت اف ایکس همراه باشید.

کامپاند چیست و چه مشکلی را حل می‌کند؟

کامپاند (Compound) یک پروتکل وام‌دهی در حوزه دیفای یا امور مالی غیرمتمرکز است. پروتکل یعنی مجموعه‌ای از قراردادهای هوشمند که روی بلاکچین اجرا می‌شوند و قواعدشان را هیچ کارمندی تغییر نمی‌دهد. اگر با این مفهوم آشنا نیستید، درس قرارداد هوشمند را بخوانید.

در این بازار دو گروه با هم روبه‌رو می‌شوند. سپرده‌گذار دارایی خود را در بازار می‌گذارد و سود می‌گیرد. وام‌گیرنده وثیقه می‌گذارد و از همان بازار قرض می‌گیرد. نرخ سود را عرضه و تقاضا تعیین می‌کند: هر چه سهم بیشتری از پول بازار قرض داده شده باشد، نرخ بالاتر می‌رود.

۵ دلار کش‌بک از هر معاملهعضویت رایگان اسمارت پلاس،
به‌همراه تحلیل و پلن روزانه.بونوس تا ۱۰۰٪تحلیل روزانه ۱۸ نمادبدون هزینهفعال‌سازی رایگان

مشکلی که این پروژه حل می‌کند دسترسی است. هر کسی با یک کیف پول اتریوم می‌تواند وارد بازار شود، بدون فرم و بدون ساعت کاری. ارز کامپاند یا COMP هم توکن حاکمیتی پروتکل است و دارندگانش درباره نرخ‌ها، دارایی‌های مجاز و ارتقاها رای می‌دهند.

کامپاند بازار وام‌دهی خودکار روی اتریوم است و COMP توکنی است که حق رای در تصمیم‌های این بازار را می‌دهد.

سازنده کامپاند کیست و ارز کامپاند مال کجاست؟

کامپاند را رابرت لشنر (Robert Leshner) و جفری هیز (Geoffrey Hayes) ساختند. شرکت سازنده آن Compound Labs در سانفرانسیسکوی آمریکا ثبت شده بود و نسخه اول پروتکل در سپتامبر ۲۰۱۸ روی اتریوم راه افتاد. پس جواب کوتاه پرسش «کامپاند مال کجاست» این است: پروژه آمریکایی است و حالا با رای دارندگان COMP اداره می‌شود.

در ژوئن ۲۰۲۰ توکن COMP منتشر شد و پروتکل پخش روزانه آن بین کاربران را شروع کرد. این کار موجی را در بازار به راه انداخت که به آن «تابستان دیفای» می‌گویند و کشت سود (Yield Farming) را رایج کرد. در همان سال اختیار تغییر قواعد به رای‌گیری دارندگان توکن سپرده شد. لشنر بعدها سراغ پروژه دیگری رفت و امروز تصمیم‌ها در انجمن و رای‌گیری عمومی گرفته می‌شود.

تبلیغبروکر جی تی سی (GTCFX)بونوس ۱۰۰٪ روی اولین واریز۵ دلار کش‌بک به‌ازای هر لاتپشتیبانی فارسی و واریز ریالیدارای مجوز FCA و ASICثبت‌نام در GTCثبت‌نام

شبکه و فناوری کامپاند به زبان ساده

این پروتکل بلاکچین جداگانه‌ای ندارد و روی اتریوم و چند شبکه لایه ۲ مثل آربیتروم و بیس اجرا می‌شود. پس سرعت و کارمزد هر تراکنش به شبکه‌ای بستگی دارد که انتخاب می‌کنید. روی اتریوم کارمزد بیشتر است و روی لایه ۲ معمولا چند سنت.

نسخه فعلی که Compound III یا Comet نام دارد در اوت ۲۰۲۲ معرفی شد. در نسخه‌های قبلی همه دارایی‌ها در یک استخر مشترک بودند و یک دارایی پرریسک می‌توانست کل استخر را در خطر بگذارد. در Comet هر بازار فقط یک دارایی پایه قابل قرض دارد، مثلا USDC، و بقیه دارایی‌ها فقط نقش وثیقه دارند.

سازوکار وام در این بازارها سه قاعده ساده دارد:

• وثیقه بیشتر از وام: ارزش وثیقه باید از مبلغ قرض بیشتر باشد. اگر وثیقه ۱۰۰ دلار بیرزد، فقط بخشی از آن را می‌توانید قرض بگیرید.
• نرخ متغیر: سود سپرده و بهره وام در هر لحظه بر اساس میزان استفاده از بازار تغییر می‌کند.
• نقدشدن: اگر قیمت وثیقه پایین بیاید و از حد مجاز بگذرد، بخشی از آن به‌طور خودکار فروخته می‌شود تا وام پوشش داده شود.

قیمت دارایی‌ها از اوراکل (Oracle) خوانده می‌شود؛ سرویسی که قیمت بیرون از بلاکچین را به قرارداد هوشمند می‌رساند. درستی این قیمت برای جلوگیری از نقدشدن ناعادلانه حیاتی است.

کاربردهای کامپاند در دیفای

کاربردهای اصلی این پروتکل برای کاربر عادی و برنامه‌نویس این‌هاست:

1. سپرده‌گذاری: کاربر استیبل کوین یا اتر خود را در بازار می‌گذارد و سود متغیر می‌گیرد.
2. وام با وثیقه: کسی که نمی‌خواهد دارایی بلندمدت خود را بفروشد، در برابر آن استیبل کوین قرض می‌گیرد.
3. حاکمیت: دارنده COMP رای خود را مستقیم می‌دهد یا به فرد دیگری واگذار می‌کند.
4. زیرساخت: کیف پول‌ها و برنامه‌های دیگر بازارهای این پروتکل را به محصول خود وصل می‌کنند.

سایت رسمی پروژه در ۱۷ آبان ۱۴۰۵ مجموع سپرده و وام از ابتدا را حدود ۴۸۰ میلیارد دلار نشان می‌داد. این عدد جمع گردش سال‌های فعالیت است و با موجودی فعلی بازارها فرق دارد.

تبلیغبروکر ایکس چیف (XChief)حساب سنت با کمترین سرمایهحداقل واریز ۱۰ دلاراحراز هویت ایرانی و پشتیبانی فارسیکپی ترید و ربات مجازثبت‌نام در ایکس چیفثبت‌نام

توکنومیکس کامپاند و توزیع COMP

توکنومیکس (Tokenomics) یعنی قواعد ساخت و پخش یک توکن. سقف عرضه ارز کامپاند ۱۰ میلیون واحد است و بیشتر از این ساخته نمی‌شود. توزیع اولیه بر اساس اعلام رسمی سال ۲۰۲۰ این‌طور بود:

• کاربران پروتکل: حدود ۴٫۲۳ میلیون COMP که به‌تدریج به سپرده‌گذاران و وام‌گیرندگان پخش شد.
• سهامداران Compound Labs: حدود ۲٫۴ میلیون.
• بنیان‌گذاران و تیم: حدود ۲٫۲۳ میلیون با آزادسازی چهارساله.
• اعضای آینده تیم و ذخیره جامعه: حدود ۳۷۳ هزار و ۷۷۵ هزار.

این توکن سازوکار سوزاندن ندارد و پخش پاداش آن را رای‌گیری تعیین می‌کند. در سال‌های اخیر رای‌گیری‌ها پاداش COMP چند بازار را صفر کرده‌اند. نکته دیگر این است که سهم بزرگ سرمایه‌گذاران و تیم باعث شده قدرت رای در دست چند کیف پول بزرگ متمرکز باشد.

سقف COMP ثابت و ۱۰ میلیون واحد است، ولی ارزش این توکن بیشتر از حق رای می‌آید و سود سپرده‌ها مستقیم به دارنده COMP نمی‌رسد.

آیا کامپاند کلاهبرداری است؟ اعتبار کامپاند با داده

برای داوری درباره اعتبار یک پروتکل باید به سابقه و حادثه‌های ثبت‌شده نگاه کرد. داده‌های اصلی درباره این پروتکل این‌هاست:

• سابقه: پروتکل از سال ۲۰۱۸ فعال است، کدش عمومی است و بارها بازرسی امنیتی شده است.
• خطای ارتقای ۲۰۲۱: در سپتامبر ۲۰۲۱ یک اشتباه کوچک در کد ارتقایی که با پیشنهاد شماره ۶۲ تصویب شده بود باعث شد بعضی کاربران COMP بیشتری از سهم خود بگیرند. سقف آسیب حدود ۲۸۰ هزار COMP اعلام شد و سپرده کاربران در خطر نبود.
• نقدشدن‌های نوامبر ۲۰۲۰: جهش ناگهانی قیمت DAI در یک صرافی باعث نقدشدن حدود ۸۹ میلیون دلار وثیقه شد و خطر اوراکل را نشان داد.
• اختلاف حاکمیتی ۲۰۲۴: در ژوئیه ۲۰۲۴ گروهی با رای‌های متمرکز پیشنهاد ۲۸۹ را برای انتقال ۴۹۹ هزار COMP از خزانه تصویب کردند. پیشنهاد بعد از توافق لغو شد و طرح استیکینگ (Staking) برای دارندگان COMP جایگزین آن شد.
• ربودن دامنه: در ژوئیه ۲۰۲۴ دامنه سایت رسمی پروژه برای مدتی ربوده شد و بازدیدکنندگان به صفحه جعلی هدایت شدند. قراردادهای پروتکل آسیبی ندیدند.
• توقف موقت بازارها: در نوامبر ۲۰۲۵ چند بازار استیبل کوین روی اتریوم بعد از بحران نقدینگی یک توکن دیگر به‌طور موقت متوقف شد و بعد بازگشایی شد.

کلاهبرداری با نام این پروژه هم وجود دارد: سایت‌های جعلی که ظاهر اپلیکیشن رسمی را دارند، ایردراپ تقلبی و توکن‌های هم‌نام روی شبکه‌های دیگر. این‌ها به خود پروتکل ربطی ندارند. الگوهای رایج را در درس کلاهبرداری رمزارز بخوانید.

آینده کامپاند؛ عوامل اثرگذار

هیچ عدد قیمتی را نمی‌شود با اطمینان برای COMP پیش‌بینی کرد و ما هم عددی نمی‌دهیم. عواملی که آینده کامپاند را شکل می‌دهند قابل دنبال کردن‌اند:

1. ارزش قفل‌شده: حجم دارایی سپرده در بازارها نشان می‌دهد کاربران چقدر به پروتکل اعتماد دارند.
2. رقابت: پروتکل‌های وام‌دهی دیگر سهم بازار را گرفته‌اند و این پروژه باید با نرخ و امنیت رقابت کند.
3. تقسیم درآمد: اگر بخشی از درآمد ذخیره پروتکل به دارندگان یا استیک‌کنندگان COMP برسد، کاربرد توکن بیشتر می‌شود.
4. قانون‌گذاری: قواعد تازه درباره دیفای و توکن‌های حاکمیتی در آمریکا روی این پروژه اثر مستقیم دارد.
5. چرخه بازار: توکن‌های دیفای معمولا همراه جهت کلی بازار حرکت می‌کنند که در درس چرخه بازار کریپتو آمده است.

برای دنبال کردن روند کوتاه‌مدت بازار، تحلیل روزانه ارز دیجیتال را ببینید.

خرید کامپاند از کجا؟

برای خرید کامپاند دو راه رایج دارید. صرافی‌های ایرانی COMP را با تومان یا تتر می‌فروشند، مثل صرافی نوبیتکس و صرافی والکس. پیش از ثبت سفارش، وجود بازار COMP و شبکه برداشت آن را در همان صرافی بررسی کنید.

صرافی‌های خارجی مثل بایننس و کوکوین نقدشوندگی بیشتری دارند. بعضی صرافی‌های خارجی کاربران ایرانی را محدود می‌کنند و ممکن است حساب را مسدود کنند. فهرست کامل را در صفحه صرافی‌های ارز دیجیتال ببینید و نمودار لحظه‌ای را در صفحه قیمت کامپاند دنبال کنید. اگر اولین خرید شماست، راهنمای خرید ارز دیجیتال کمک می‌کند.

کیف پول کامپاند و استیکینگ COMP

COMP یک توکن استاندارد ERC-20 روی اتریوم است، پس هر کیف پولی که توکن‌های اتریوم را پشتیبانی کند آن را نگه می‌دارد؛ مثل متامسک، تراست ولت و کیف پول‌های سخت‌افزاری مثل لجر. عبارت بازیابی کیف پول را روی کاغذ نگه دارید و هرگز در هیچ سایتی وارد نکنید. اصول نگهداری را در درس کیف پول ارز دیجیتال بخوانید.

ارز کامپاند استیکینگ بومی برای امنیت شبکه ندارد، چون این پروتکل بلاکچین مستقل نیست. راه رایج کسب درآمد در این پروتکل سپرده‌گذاری در بازارهاست که سود آن به دارایی سپرده تعلق می‌گیرد. طرح استیکینگ COMP که بعد از اختلاف ۲۰۲۴ مطرح شد، با رای‌گیری جلو می‌رود و پیش از هر اقدامی باید وضعیت فعلی آن را در انجمن رسمی بررسی کنید. تفاوت این طرح با استیکینگ شبکه‌های اثبات سهام را در نظر داشته باشید.

هنگام برداشت COMP از صرافی، شبکه درست را انتخاب کنید. نسخه اصلی روی اتریوم است و بعضی صرافی‌ها نسخه‌های پل‌شده روی شبکه‌های دیگر را هم دارند. جزئیات را در درس شبکه انتقال ببینید.

ریسک‌های سرمایه‌گذاری روی کامپاند

• نوسان شدید: COMP مثل بیشتر توکن‌های دیفای در ریزش‌های بازار بیشتر از بیت کوین افت می‌کند و تا امروز بسیار پایین‌تر از سقف سال ۲۰۲۱ مانده است.
• خطای قرارداد هوشمند: یک اشتباه در کد ارتقا، مثل خطای ۲۰۲۱، می‌تواند توکن یا سپرده را در خطر بگذارد.
• نقدشدن وثیقه: وام‌گیرنده در ریزش تند بازار ممکن است بخشی از وثیقه خود را از دست بدهد.
• تمرکز رای: چند کیف پول بزرگ می‌توانند نتیجه رای‌گیری را تعیین کنند، همان‌طور که در ۲۰۲۴ دیده شد.
• رقابت و قانون: از دست رفتن سهم بازار یا قواعد سخت‌گیرانه برای دیفای، تقاضای COMP را کم می‌کند.

فقط مبلغی را وارد کنید که از دست دادنش به زندگی شما آسیب نمی‌زند.

تفاوت کامپاند و آوه

آوه (Aave) نزدیک‌ترین رقیب این پروژه است و هر دو بازار وام با وثیقه روی اتریوم می‌سازند. تفاوت اصلی در طراحی است: نسخه فعلی Compound در هر بازار فقط یک دارایی قابل قرض دارد و ریسک را جدا نگه می‌دارد، ولی آوه استخرهای چنددارایی دارد و دارایی‌های بیشتری را پشتیبانی می‌کند.

فهرست همه درس‌های این حوزه در آموزش ارز دیجیتال آمده است.

نکات کلیدی درس کامپاند

• این پروژه پروتکل وام‌دهی غیرمتمرکز روی اتریوم است که در سال ۲۰۱۸ در آمریکا راه افتاد.
• COMP توکن حاکمیتی با سقف ۱۰ میلیون واحد است و از ژوئن ۲۰۲۰ منتشر شد.
• نسخه Comet در هر بازار یک دارایی پایه دارد تا ریسک دارایی‌ها از هم جدا بماند.
• خطای ۲۰۲۱ و اختلاف حاکمیتی ۲۰۲۴ مهم‌ترین حادثه‌های ثبت‌شده پروژه‌اند.
• COMP در هر کیف پول سازگار با اتریوم نگه داشته می‌شود و استیکینگ بومی شبکه ندارد.

جمع‌بندی

Compound یکی از اولین پروتکل‌های دیفای است و الگوی وام با وثیقه را برای کاربران عادی ممکن کرد. توکن COMP حق رای در این پروتکل را می‌دهد و ارزشش به استفاده واقعی از بازارها و تصمیم‌های حاکمیتی وابسته است. پیش از خرید، سابقه حادثه‌ها، تمرکز رای و رقابت را در نظر بگیرید و کیف پول را از منبع رسمی نصب کنید. آمار زنده را در سایت رسمی کامپاند و جزئیات فنی را در مستندات رسمی کامپاند ببینید.