اتریوم کلاسیک چیست؟ | زنجیره اصلی پس از فورک ۲۰۱۶ و ارز ETC

فرض کنید در یک ساختمان، دزدی از صندوق مشترک ساکنان پول برده است. بیشتر ساکنان رای می‌دهند حساب‌ها را از صفحه قبل از دزدی دوباره بنویسند تا پول به صندوق برگردد. گروهی کوچک‌تر می‌گویند دفتر نباید دست بخورد و همان دفتر قدیمی را نگه می‌دارند. اتریوم کلاسیک همان دفتر قدیمی است. در این درس ماجرای جدایی، شبکه، توکنومیکس، اعتبار، عوامل اثرگذار بر آینده، خرید، کیف پول و ریسک‌های این شبکه را با داده‌های آبان ۱۴۰۵ مرور می‌کنیم. با اسمارت اف ایکس همراه باشید.

اتریوم کلاسیک چیست و چه مشکلی را حل می‌کند؟

اتریوم کلاسیک (Ethereum Classic) یک بلاکچین لایه ۱ است، یعنی شبکه‌ای مستقل با قواعد خودش. اگر با پایه‌های این حوزه آشنا نیستید، اول درس ارز دیجیتال چیست را بخوانید. این شبکه مثل اتریوم قرارداد هوشمند اجرا می‌کند. قرارداد هوشمند برنامه‌ای روی بلاکچین است که وقتی شرط‌هایش برقرار شد، خودکار اجرا می‌شود.

ریشه این پروژه به سال ۲۰۱۶ برمی‌گردد. در آن سال صندوقی به نام DAO روی اتریوم هک شد و حدود ۳٫۶ میلیون ETH از آن خارج شد. جامعه اتریوم با یک فورک سخت (Hard Fork)، یعنی تغییر ناسازگار در قواعد شبکه، آن تراکنش‌ها را برگرداند. گروهی این کار را دخالت در تاریخچه بلاکچین دانستند و روی زنجیره قبلی ماندند. شعار آن‌ها «کد قانون است» بود. پس ادعای اصلی این شبکه تغییرناپذیری است: هیچ تراکنش ثبت‌شده‌ای به خاطر تصمیم یک گروه پاک نمی‌شود.

۵ دلار کش‌بک از هر معاملهعضویت رایگان اسمارت پلاس،
به‌همراه تحلیل و پلن روزانه.بونوس تا ۱۰۰٪تحلیل روزانه ۱۸ نمادبدون هزینهفعال‌سازی رایگان

اتریوم کلاسیک ادامه زنجیره اصلی اتریوم است که تراکنش‌های هک DAO را برنگرداند و هنوز با استخراج اثبات کار اداره می‌شود.

سازنده اتریوم کلاسیک کیست و مال کجاست؟

این شبکه بنیان‌گذار یا شرکت مادر ندارد. کد اولیه همان کدی است که تیم اتریوم به رهبری ویتالیک بوترین (Vitalik Buterin) نوشته بود و شبکه از ۳۰ ژوئیه ۲۰۱۵ کار می‌کرد. جدایی در ۲۰ ژوئیه ۲۰۱۶ و در بلاک ۱٬۹۲۰٬۰۰۰ رخ داد. از آن روز، شبکه‌ای که فورک را پذیرفت نام اتریوم را نگه داشت و زنجیره قبلی با نام اتریوم کلاسیک ادامه پیدا کرد.

توسعه این شبکه را چند گروه مستقل و داوطلب پیش می‌برند. یکی از حامیان شناخته‌شده آن «تعاونی ETC» (ETC Cooperative) است، یک نهاد غیرانتفاعی در آمریکا که به توسعه‌دهندگان کمک مالی می‌دهد. تغییرات شبکه با پیشنهادهایی به نام ECIP مطرح می‌شود و بعد از بحث عمومی و توافق توسعه‌دهندگان و ماینرها اجرا می‌شود.

شبکه اتریوم کلاسیک به زبان ساده؛ اجماع، سرعت و کارمزد

روش اجماع قاعده‌ای است که نودهای شبکه با آن روی بلاک بعدی توافق می‌کنند. این شبکه از اثبات کار (Proof of Work) استفاده می‌کند، همان روشی که بیت کوین دارد. ماینرها با سخت‌افزار خود معما حل می‌کنند و برنده، بلاک بعدی را می‌سازد و پاداش می‌گیرد. الگوریتم استخراج آن اتچش (Etchash) نام دارد که در نوامبر ۲۰۲۰ جای اتهش (Ethash) را گرفت.

تبلیغبروکر جی تی سی (GTCFX)بونوس ۱۰۰٪ روی اولین واریز۵ دلار کش‌بک به‌ازای هر لاتپشتیبانی فارسی و واریز ریالیدارای مجوز FCA و ASICثبت‌نام در GTCثبت‌نام

در سپتامبر ۲۰۲۲ اتریوم به اثبات سهام رفت و استخراج در آن تمام شد. بخشی از ماینرهای اتریوم به ETC آمدند و این شبکه به بزرگ‌ترین زنجیره قرارداد هوشمند با اثبات کار تبدیل شد. هر بلاک حدود ۱۳ ثانیه طول می‌کشد و کارمزد یک تراکنش معمولی کسری از یک سنت است. ارتقای اسپیرال (Spiral) در فوریه ۲۰۲۴ هم ماشین مجازی شبکه را با تغییرات اتریوم هماهنگ کرد.

اکسپلورر بلاک‌اسکات در ۱۷ آبان ۱۴۰۵ بیش از ۲۵٫۶ میلیون بلاک، حدود ۱۴۵ میلیون تراکنش کل و نزدیک به ۷ هزار تراکنش روزانه برای این شبکه نشان می‌داد.

کاربردهای اتریوم کلاسیک

کاربردهای این شبکه بیشتر به ماینرها، برنامه‌نویس‌ها و دارندگانی برمی‌گردد که به تغییرناپذیری اهمیت می‌دهند:

1. قرارداد هوشمند: برنامه‌های نوشته‌شده برای ماشین مجازی اتریوم (EVM) با تغییر کم روی این شبکه اجرا می‌شوند.
2. استخراج: ماینرها با کارت گرافیک یا دستگاه ویژه استخراج، بلاک می‌سازند و ETC پاداش می‌گیرند.
3. ذخیره ارزش: عرضه سقف‌دار و کاهش منظم پاداش باعث شده بعضی دارندگان آن را به بیت کوین تشبیه کنند.
4. پرداخت کارمزد: هر تراکنش و هر اجرای قرارداد روی شبکه با ETC پرداخت می‌شود.

فعالیت برنامه‌های دیفای روی این شبکه در مقایسه با اتریوم بسیار کم است و بیشتر حجم معاملات ETC در صرافی‌ها رخ می‌دهد.

توکنومیکس اتریوم کلاسیک

توکنومیکس (Tokenomics) یعنی قواعدی که ساخت و پخش یک توکن را تعیین می‌کند. سیاست پولی ETC در پیشنهادی به نام ECIP-1017 تعریف شده است:

تبلیغبروکر ایکس چیف (XChief)حساب سنت با کمترین سرمایهحداقل واریز ۱۰ دلاراحراز هویت ایرانی و پشتیبانی فارسیکپی ترید و ربات مجازثبت‌نام در ایکس چیفثبت‌نام

• سقف عرضه: حدود ۲۱۰٫۷ میلیون واحد که بعد از پایان استخراج به آن می‌رسد.
• کاهش پاداش: بعد از هر ۵ میلیون بلاک، پاداش استخراج ۲۰ درصد کم می‌شود. این اتفاق تقریبا هر دو سال یک بار رخ می‌دهد.
• پاداش فعلی: پنجمین کاهش در ژوئیه ۲۰۲۶ و در بلاک ۲۵ میلیون انجام شد و پاداش هر بلاک از ۲٫۰۴۸ به ۱٫۶۳۸۴ واحد رسید.
• توزیع اولیه: سکه‌هایی که پیش از جدایی وجود داشتند، از جمله پیش‌فروش سال ۲۰۱۴ اتریوم، در هر دو زنجیره به دارندگان رسید.

در این شبکه کارمزد سوزانده نمی‌شود. ارتقایی به نام المپیا (Olympia) در حال آزمایش است که مدل کارمزد اتریوم را به این زنجیره می‌آورد و پایه کارمزد را به یک خزانه زنجیره‌ای می‌فرستد. فعال‌سازی آن روی شبکه اصلی برای اواخر ۲۰۲۶ یا اوایل ۲۰۲۷ هدف‌گذاری شده بود.

عرضه ETC سقف دارد و پاداش استخراج هر ۵ میلیون بلاک ۲۰ درصد کم می‌شود.

آیا اتریوم کلاسیک کلاهبرداری است؟ اعتبار با داده

برای سنجش اعتبار این پروژه باید داده‌ها را کنار هم گذاشت:

• عمر شبکه: تاریخچه بلاک‌های آن از ۲۰۱۵ شروع می‌شود و از ۲۰۱۶ مستقل کار می‌کند.
• کد باز: کد کلاینت‌ها عمومی است و هر کسی می‌تواند آن را بررسی کند.
• حملات ۵۱ درصد: در ژانویه ۲۰۱۹ و سه بار در اوت ۲۰۲۰ مهاجمان با در اختیار گرفتن بیشتر قدرت استخراج، تراکنش‌ها را دوباره خرج کردند. در اولین حمله اوت ۲۰۲۰ حدود ۸۰۷ هزار ETC دوباره خرج شد.
• محصول مالی رسمی: صندوق Grayscale Ethereum Classic Trust با نماد ETCG در بازار فرابورس آمریکا معامله می‌شود.

این شبکه یک پروژه واقعی و فعال است، ولی سابقه حملات ۵۱ درصد نشان می‌دهد امنیتش به میزان قدرت استخراج وابسته است. مراقب سایت‌های جعلی، طرح‌های استخراج ابری با وعده سود ثابت و توکن‌های هم‌نام روی شبکه‌های دیگر باشید. الگوهای رایج را در درس کلاهبرداری رمزارز بخوانید.

آینده اتریوم کلاسیک؛ عوامل اثرگذار

هیچ‌کس نمی‌تواند قیمت آینده ETC را با اطمینان بگوید و ما هم عددی پیش‌بینی نمی‌کنیم. عواملی که مسیر این شبکه را شکل می‌دهند:

1. ارتقای المپیا: خزانه زنجیره‌ای می‌تواند منبع مالی پایدارتری برای توسعه بسازد.
2. قدرت استخراج: کاهش پاداش در هر دوره، درآمد ماینرها را کم می‌کند و امنیت شبکه به ماندن آن‌ها وابسته است.
3. جذب برنامه‌نویس: رقابت با اتریوم و شبکه‌هایی مثل سولانا برای جذب پروژه سخت است.
4. چرخه بازار: درس چرخه بازار کریپتو نشان می‌دهد آلت کوین‌های قدیمی معمولا هم‌جهت با کل بازار حرکت می‌کنند.

برای دنبال کردن روند کوتاه‌مدت بازار، تحلیل روزانه ارز دیجیتال را ببینید.

خرید اتریوم کلاسیک از کجا؟

صرافی‌های ایرانی مثل صرافی نوبیتکس و صرافی والکس معمولا ETC را با تومان یا تتر عرضه می‌کنند. صرافی‌های خارجی مثل بایننس و کوکوین هم بازار این ارز را دارند. بعضی صرافی‌های خارجی کاربران ایرانی را محدود می‌کنند و ممکن است حساب را مسدود کنند.

هنگام خرید دقت کنید نماد ETC را با ETH اشتباه نگیرید، چون این دو ارز جدا هستند. فهرست صرافی‌ها را در صفحه صرافی‌های ارز دیجیتال ببینید، مراحل کلی را در راهنمای خرید ارز دیجیتال بخوانید و نمودار لحظه‌ای را در صفحه قیمت اتریوم کلاسیک دنبال کنید.

کیف پول اتریوم کلاسیک و استیکینگ

کیف پول‌های لجر (Ledger)، ترزور (Trezor) و تراست ولت (Trust Wallet) از ETC پشتیبانی می‌کنند. متامسک (MetaMask) هم با افزودن دستی شبکه با شناسه زنجیره ۶۱ کار می‌کند. هنگام برداشت از صرافی، شبکه Ethereum Classic را انتخاب کنید و آدرس را با شبکه اتریوم اشتباه نگیرید. اصول نگهداری را در درس کیف پول ارز دیجیتال و تفاوت شبکه‌ها را در درس شبکه انتقال بخوانید.

این شبکه استیکینگ (Staking) ندارد، چون با اثبات کار اداره می‌شود و پاداش فقط به ماینرها می‌رسد. اگر جایی برای ETC سود سپرده پیشنهاد شد، آن سود از وام‌دهی یا طرح خود صرافی می‌آید و ریسک طرف مقابل دارد. سازوکار استیکینگ در شبکه‌های دیگر را در درس استیکینگ ببینید.

۵ ریسک سرمایه‌گذاری روی اتریوم کلاسیک

• حمله ۵۱ درصد: شبکه سه بار در یک ماه هدف این حمله بوده و قدرت استخراجش از بیت کوین بسیار کمتر است.
• کاهش درآمد ماینرها: هر کاهش پاداش ممکن است بخشی از ماینرها را از شبکه بیرون کند.
• فعالیت کم: تعداد برنامه‌ها و کاربران فعال در مقایسه با اتریوم پایین است.
• حاکمیت پراکنده: نبود یک نهاد اصلی، تصمیم‌گیری درباره ارتقاها را کند می‌کند.
• نوسان شدید: ETC از سقف‌های قبلی خود فاصله زیادی دارد و مثل بیشتر آلت کوین‌ها نوسان بالایی دارد.

فقط مبلغی را وارد بازار کنید که از دست دادنش به زندگی شما آسیب نمی‌زند.

تفاوت اتریوم کلاسیک و اتریوم

هر دو شبکه تاریخچه مشترکی تا سال ۲۰۱۶ دارند و هر دو قرارداد هوشمند اجرا می‌کنند. اتریوم بعد از جدایی مسیر تغییرات بزرگ را رفت و به اثبات سهام رسید. ETC به استخراج وفادار ماند و عرضه‌اش را سقف‌دار کرد.

فهرست همه درس‌های این حوزه در آموزش ارز دیجیتال آمده است.

نکات کلیدی این درس

• ETC در ژوئیه ۲۰۱۶ بعد از هک DAO از اتریوم جدا شد و تاریخچه را تغییر نداد.
• شبکه با اثبات کار و الگوریتم اتچش استخراج می‌شود و استیکینگ ندارد.
• سقف عرضه حدود ۲۱۰٫۷ میلیون ETC است و پاداش هر بلاک از ژوئیه ۲۰۲۶ برابر ۱٫۶۳۸۴ واحد است.
• حملات ۵۱ درصد سال‌های ۲۰۱۹ و ۲۰۲۰ مهم‌ترین نقطه ضعف امنیتی شبکه بوده است.
• ارتقای المپیا قرار است خزانه زنجیره‌ای و مدل تازه کارمزد را به شبکه بیاورد.

جمع‌بندی

ETC شبکه‌ای است که روی یک اصل ساخته شد: تاریخچه بلاکچین نباید تغییر کند. استخراج اثبات کار، عرضه سقف‌دار و سازگاری با برنامه‌های اتریوم ویژگی‌های اصلی آن هستند. در مقابل، فعالیت کم و سابقه حملات ۵۱ درصد ریسک‌هایی‌اند که پیش از هر تصمیم باید بسنجید. داده زنده شبکه را در اکسپلورر بلاک‌اسکات و اخبار پروژه را در سایت رسمی اتریوم کلاسیک دنبال کنید.